İçeriğe geç
testcoz.online

Konu Anlatımı 5. Sınıf · Matematik

5. Sınıf Matematik Üslü İfadeler (Kare ve Küp) ve İşlem Önceliği Konu Anlatımı

Bir doğal sayının karesini ve küpünü, üslü ifadelerin okunuşunu ve hesaplanmasını, parantez ve üs içeren işlemlerde işlem önceliğini öğren.

4 dk okuma
4 bölüm
7 örnek
2 mini soru

Bir kenarında 4 kare bulunan kare şeklinde bir halı düşün. Halıda toplam \( 4 \times 4 = 16 \) kare vardır. Aynı sayıyı kendisiyle tekrar tekrar çarpmayı kısaca yazmanın bir yolu vardır: üslü ifadeler.

1 Üslü İfade Nedir?

Okunuşu
  • \( 7^2 \) "7'nin karesi" ya da "7 üssü 2" diye okunur. Taban 7, üs 2.
  • \( 4^3 \) "4'ün küpü" ya da "4 üssü 3" diye okunur. Taban 4, üs 3.

2 Bir Sayının Karesi

4 cm 4 cm
Kenarında 4 birim kare bulunan karede \( 4^2 = 16 \) birim kare vardır.

Bir sayının karesi, kenar uzunluğu o sayı olan karenin içindeki birim kare sayısıdır. Adı da buradan gelir.

İlk on doğal sayının karesi
Sayı 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Karesi 1 4 9 16 25 36 49 64 81 100

3 Bir Sayının Küpü

Bir sayının küpü, kenarında o sayı kadar birim küp bulunan büyük küpün içindeki birim küp sayısıdır.

Küp örnekleri
  • \( 2^3 = 2 \times 2 \times 2 = 8 \) Kenarı 2 birim küp olan küp 8 birim küpten oluşur.
  • \( 3^3 = 3 \times 3 \times 3 = 27 \) Kenarı 3 birim küp olan küp 27 birim küpten oluşur.
  • \( 10^3 = 10 \times 10 \times 10 = 1000 \) Kenarı 10 birim küp olan küp 1000 birim küpten oluşur.
İlk beş doğal sayının küpü
Sayı 1 2 3 4 5
Küpü 1 8 27 64 125

Kendini dene · Soru 1

\( 3^2 + 2^3 \) işleminin sonucu kaçtır?

Açıklama

\( 3^2 = 9 \) ve \( 2^3 = 8 \)'dir. \( 9 + 8 = 17 \).

4 İşlem Önceliği

Üs ve parantez içeren işlemlerde işlemler şu sırayla yapılır:

İşlem önceliği sırası

  1. 1 Önce parantez içindeki işlemler yapılır.
  2. 2 Sonra üslü ifadeler hesaplanır.
  3. 3 Sonra çarpma ve bölme soldan sağa doğru yapılır.
  4. 4 En son toplama ve çıkarma soldan sağa doğru yapılır.

Örnek

\( 50 - 2 \times 3^2 + (8 - 3) \) işleminin sonucunu bulalım.

  1. 1 Parantez: \( 8 - 3 = 5 \). İfade \( 50 - 2 \times 3^2 + 5 \) olur.
  2. 2 Üs: \( 3^2 = 9 \). İfade \( 50 - 2 \times 9 + 5 \) olur.
  3. 3 Çarpma: \( 2 \times 9 = 18 \). İfade \( 50 - 18 + 5 \) olur.
  4. 4 Soldan sağa çıkarma ve toplama: \( 50 - 18 = 32 \), \( 32 + 5 = 37 \).

Cevap: 37

Örnek

\( (2 + 3)^2 \) ile \( 2^2 + 3^2 \) aynı sonucu verir mi?

  1. 1 \( (2 + 3)^2 \): Önce parantez, \( 5^2 = 25 \).
  2. 2 \( 2^2 + 3^2 \): Önce üsler, \( 4 + 9 = 13 \).

Cevap: Vermez. Parantezin yeri sonucu değiştirir: 25 ≠ 13.

Kendini dene · Soru 2

\( 4 + 6 \times 2^2 \) işleminin sonucu kaçtır?

Açıklama

Önce üs: \( 2^2 = 4 \). Sonra çarpma: \( 6 \times 4 = 24 \). En son toplama: \( 4 + 24 = 28 \).

Yorumlar

Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.