Yazdığımız bir metnin kolay ve doğru anlaşılması için herkesin aynı kurallara uyması gerekir. Bu kurallara yazım kuralları denir. Bir harfin büyük ya da küçük yazılması, bir sözcüğün bitişik ya da ayrı yazılması cümlenin anlamını değiştirebilir.
1 Büyük Harflerin Kullanımı
Büyük harfle başlayanlar
-
Cümleler
Her cümle büyük harfle başlar.
Bugün hava çok güzel.
-
Kişi adları ve soyadları
Kişilerin adları ve soyadları büyük harfle başlar.
Ali Yılmaz, Mustafa Kemal Atatürk
-
Hayvanlara verilen özel adlar
Evcil hayvanlara verilen adlar büyük harfle başlar.
Kedimizin adı Pamuk.
-
Ülke, şehir, ilçe ve köy adları
Yer adları büyük harfle başlar.
Türkiye, İzmir, Kadıköy
-
Dağ, deniz, göl ve nehir adları
Adın bütün sözcükleri büyük harfle başlar.
Ağrı Dağı, Van Gölü, Karadeniz
-
Dil ve millet adları
Dil ve millet adları büyük harfle başlar.
Türkçe, Türk, İngilizce
-
Unvanlar ve saygı sözleri
Özel addan önce ya da sonra gelen unvanlar büyük harfle başlar.
Ahmet Bey, Ayşe Hanım, Doktor Emre
-
Kurum ve kuruluş adları
Adın bütün sözcükleri büyük harfle başlar.
Türk Dil Kurumu
-
Kitap, dergi ve gazete adları
Eser adlarının bütün sözcükleri büyük harfle başlar.
Küçük Prens
Kendini dene · Soru 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?
Açıklama
Dil adları büyük harfle başlar. "türkçe" sözcüğünün "Türkçe" biçiminde yazılması gerekir.
2 "de, da" Bağlacı ve "-de, -da" Eki
| "de, da" bağlacı | "-de, -da, -te, -ta" eki | |
|---|---|---|
| Yazımı | Her zaman ayrı yazılır. | Sözcüğe bitişik yazılır. |
| Anlamı | "dahi, bile, ayrıca" anlamı katar. | "Nerede?" sorusuna cevap verir, bulunma bildirir. |
| Çıkarılınca | Cümle bozulmaz, anlam biraz daralır. | Cümle bozulur. |
| Örnek | Ben de geleceğim. | Kitap masada duruyor. |
- Kardeşim de bu filmi izledi. Bağlaç: "Kardeşim bu filmi izledi." cümlesi bozulmuyor.
- Annem şu an mutfakta. Ek: "Annem şu an mutfak." cümlesi bozuluyor.
- Okulda da evde de kitap okurum. Bağlaçlar ayrı, ekler bitişik yazılmış.
3 "ki" Bağlacı ve "-ki" Eki
| "ki" bağlacı | "-ki" eki | |
|---|---|---|
| Yazımı | Ayrı yazılır. | Bitişik yazılır. |
| Görevi | Cümleleri ya da sözleri birbirine bağlar. | "Nerede bulunan?", "Ne zamanki?" sorularına cevap verir ya da "-e ait olan" anlamı katar. |
| Örnek | Duydum ki yarışmayı kazanmışsın. | evdeki kitaplar, yarınki sınav, seninki |
4 "mi" Soru Eki
- Ödevini bitirdin mi? "bitirdin" sözcüğünden ayrı yazılır.
- Yarın okula gelecek misin? Sonraki ekler "mi"ye bitişik yazılır.
- Bu kitap güzel miydi? "-ydi" eki "mi"ye bitişik.
- Sen de oyuna katılıyor musun? Önceki sözcükteki "o" sesine uyarak "mu" olmuş.
5 Sayıların Yazımı
Sayılar nasıl yazılır?
-
Birden çok sözcükten oluşan sayılar
Ayrı yazılır.
on beş, yüz yirmi üç, iki bin yirmi altı
-
Rakamla yazılan sayılara gelen ekler
Kesme işaretiyle ayrılır.
2026'da, 5'e, 10'dan
-
Sıra sayıları (rakamla)
Rakamdan sonra nokta konur.
5. sınıf, 2. dönem
-
Sıra sayıları (yazıyla)
"-ıncı, -inci, -uncu, -üncü" eki getirilir.
beşinci, onuncu, ikinci
Kendini dene · Soru 2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayının yazımı yanlıştır?
Açıklama
Birden çok sözcükten oluşan sayılar ayrı yazılır. "yirmidört" değil "yirmi dört" yazılmalıdır.
6 Kısaltmaların Yazımı
- TBMM, TDK, MEB Büyük harflerle yapılan kısaltmalar noktasız yazılır.
- TBMM'ye, MEB'e Kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır ve kısaltmanın okunuşuna uyar.
- km, cm, kg, m Ölçü birimlerinin kısaltmaları küçük harfle ve noktasız yazılır.
- Dr., Prof., vb. Bazı kısaltmalardan sonra nokta konur.
7 Hece Yapısı ve Satır Sonunda Bölme
- o-kul 2 ünlü (o, u) → 2 hece
- ki-tap-lık 3 ünlü → 3 hece
- öğ-ret-men 3 ünlü → 3 hece
- a-ğaç 2 ünlü → 2 hece
- Türk-çe 2 ünlü → 2 hece
Kendini dene · Soru 3
"öğretmenlik" sözcüğü kaç hecelidir?
Açıklama
öğ-ret-men-lik: Sözcükte 4 ünlü (ö, e, e, i) vardır; bu yüzden 4 hecelidir.
8 Konu Özeti
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Soru sormak, çözüm yolunu paylaşmak ve puan kazanmak için giriş yap.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz!
Bu soru hakkında henüz yorum yok. Takıldığın yeri yukarıdan sor!