"Bir kedi gördüm." cümlesi bize pek bir şey anlatmaz. "Bahçede küçük, beyaz bir kedi gördüm." dediğimizde ise kedi gözümüzde canlanır. İsimlerin önüne gelip onları niteleyen ya da belirten sözcüklere sıfat denir. Bu konuda bu sözcükleri öğreneceğiz.
1 Sıfat Nedir?
2 İsimleri Niteleyen Sözcükler
- Uzun bir yolculuk yaptık. Nasıl yolculuk? → uzun
- Yeşil gözlü kız gülümsedi. Nasıl göz? → yeşil
- Çalışkan öğrenciler ödüllendirildi. Nasıl öğrenciler? → çalışkan
- Sıcak çorba üşüyen bedenimizi ısıttı. Nasıl çorba? → sıcak
Fiilden türeyip ismi betimleyen sözcükler
Bazı sözcükler fiillerden türer ama isimlerin önüne gelerek onları betimler. Bu sözcükler de ismi niteler.
- Koşan çocuk düştü. Nasıl çocuk? → koşan (koşmak fiilinden)
- Kırılmış vazoyu topladık. Nasıl vazo? → kırılmış (kırılmak fiilinden)
- Okunacak kitapları masaya koy. Nasıl kitaplar? → okunacak (okunmak fiilinden)
- Gülen yüzler hepimizi mutlu etti. Nasıl yüzler? → gülen (gülmek fiilinden)
3 İsimleri Belirten Sözcükler
Belirtme sözcükleri ismin nasıl olduğunu değil; hangisi, kaç tane, ne kadar olduğunu gösterir.
-
İşaret bildirenler
İsmi işaret ederek, göstererek belirtir.
bu kalem, şu ev, o çocuk, öteki kapı, beriki sıra
-
Sayı bildirenler
İsmin sayısını ya da sırasını belirtir.
üç elma, ikinci sıra, beşer kalem, yarım ekmek
-
Belgisiz (belirsiz) olanlar
İsmin sayısını ya da miktarını tam belirtmeden, kesin olmayan bir şekilde gösterir.
birkaç öğrenci, bazı günler, her sabah, çok kitap, birçok ülke
-
Soru bildirenler
İsmi soru yoluyla belirtir.
hangi okul, kaç kişi, nasıl bir film, ne renk
| Türü | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| Asıl sayı | Varlıkların sayısını bildirir. | iki kardeş, on soru |
| Sıra sayısı | Varlıkların sırasını bildirir; -inci eki alır. | üçüncü kat, 5. sınıf |
| Üleştirme sayısı | Eşit paylaştırmayı bildirir; -er eki alır. | ikişer kalem, beşer lira |
| Kesir sayısı | Bir bütünün parçasını bildirir. | yarım ekmek, çeyrek saat, üçte bir pasta |
Kendini dene · Soru 1
"Okulumuzun ikinci katında geniş bir kütüphane var." cümlesindeki koyu sözcükler için hangisi doğrudur?
Açıklama
"ikinci" katın sırasını gösteren sayı bildiren bir belirtme sözcüğüdür. "geniş" ise kütüphanenin nasıl olduğunu anlatan niteleme sözcüğüdür.
Kendini dene · Soru 2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz (belirsiz) anlamlı bir belirtme sözcüğü vardır?
Açıklama
"Bazı" sözcüğü öğrencilerin sayısını kesin olarak belirtmez; belgisiz anlamlı bir belirtme sözcüğüdür.
4 Sıfatlar Yazıyı Zenginleştirir
Örnek
"Bir ev gördüm. Evin bahçesinde ağaçlar vardı." cümlelerini isimleri niteleyen ve belirten sözcüklerle zenginleştirelim.
- 1 Evi niteleyelim: Nasıl bir ev? → eski, ahşap.
- 2 Ağaçları belirtelim ve niteleyelim: Kaç ağaç? → birkaç. Nasıl ağaç? → yaşlı, meyve veren.
- 3 Bahçeyi niteleyelim: Nasıl bahçe? → geniş.
Cevap: "Eski, ahşap bir ev gördüm. Evin geniş bahçesinde birkaç yaşlı meyve ağacı vardı."
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Bu konunun tüm testleriYorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.