Okuduğumuz metinler paragraflardan oluşur. Bir paragrafı gerçekten anladığımızı göstermenin yolu şu sorulara cevap verebilmektir: Bu paragraf neyi anlatıyor? Yazar bize ne söylemek istiyor? Bu konuda bu sorulara nasıl cevap bulacağımızı öğreneceğiz.
1 Paragrafın Konusu
Konu genellikle birkaç sözcükle ifade edilir: "arıların yaşamı", "kitap okumanın faydaları", "dedemin köyü" gibi.
Arılar çok çalışkan böceklerdir. Bir kovanda binlerce arı birlikte yaşar ve her birinin ayrı bir görevi vardır. Kimi kovanı temizler, kimi yavrulara bakar, kimi de çiçeklerden nektar toplar. Bir arı, yarım kaşık bal yapabilmek için ömrü boyunca çalışır.
- Paragraf neyden bahsediyor? Arıların çalışkanlığı, yani konu budur.
- Hangi sözcük sık tekrarlanıyor? "arı" sözcüğü, konunun ipucudur.
2 Ana Düşünce (Ana Fikir)
Her gün düzenli olarak kitap okuyan çocukların kelime hazinesi zenginleşir. Okudukları kitaplardaki kahramanlarla farklı yerlere gider, farklı hayatlar tanırlar. Böylece hem hayal güçleri gelişir hem de kendilerini daha iyi ifade etmeyi öğrenirler. Kısacası kitap okumak, bir çocuğun gelişimi için en değerli alışkanlıklardan biridir.
- Konu nedir? Kitap okumak
- Ana düşünce nedir? Kitap okumak, çocuğun gelişimi için çok değerli bir alışkanlıktır.
- Ana düşünce nerede? Son cümlede, "Kısacası" sözcüğüyle başlıyor.
Kendini dene · Soru 1
"Spor yapmak vücudumuzu güçlendirir. Düzenli spor yapan biri daha az hastalanır, daha iyi uyur. Spor ayrıca stresimizi azaltır ve bizi mutlu eder. Bu nedenle her gün biraz da olsa hareket etmeliyiz."
Bu paragrafın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
Açıklama
Yazar sporun pek çok faydasını sıraladıktan sonra son cümlede asıl mesajını veriyor: Her gün hareket etmeliyiz. A ve B seçenekleri yalnızca birer yardımcı düşüncedir.
3 Yardımcı Düşünceler
Örnek paragraf 2'de "kelime hazinesi zenginleşir", "farklı hayatlar tanırlar", "hayal güçleri gelişir" ifadeleri yardımcı düşüncelerdir. Hepsi, kitap okumanın değerli bir alışkanlık olduğu ana düşüncesini destekler.
4 Paragrafa Başlık Bulma
Başlık, paragrafın konusunu ya da ana düşüncesini kısa ve dikkat çekici biçimde anlatmalıdır. Paragrafın yalnızca bir bölümünü değil, tamamını kapsamalıdır.
- Çalışkan Arılar Uygun: Paragrafın tamamını kapsıyor.
- Bir Kovanın Gizli Dünyası Uygun: Konuyu dikkat çekici biçimde anlatıyor.
- Bal Nasıl Yapılır? Uygun değil: Paragrafın yalnızca son cümlesini kapsıyor.
5 Anahtar Kelimeler
- kitap okumak, kelime hazinesi, hayal gücü, gelişim Bu sözcükler paragrafın özüdür.
- "kahraman", "farklı yerler" Önemli ama paragrafın özü değil, ayrıntıdır.
6 Paragrafın Bölümleri
| Bölüm | Görevi | Örnek paragraf 2'de |
|---|---|---|
| Giriş | Konuyu tanıtır, okuyucuyu konuya hazırlar. | Kitap okuyan çocukların kelime hazinesi zenginleşir. |
| Gelişme | Konuyu açıklar, örnekler ve ayrıntılar verir. | Farklı yerlere giderler, farklı hayatlar tanırlar… |
| Sonuç | Düşünceyi bağlar, çoğu zaman ana düşünceyi verir. | Kısacası kitap okumak en değerli alışkanlıklardan biridir. |
Kendini dene · Soru 2
"Eskiden insanlar haberleşmek için mektup yazardı. Bir mektubun ulaşması bazen haftalar sürerdi. Sonra telefon icat edildi ve uzaktaki biriyle anında konuşmak mümkün oldu. Bugün ise cep telefonlarıyla dünyanın her yerine saniyeler içinde mesaj gönderebiliyoruz."
Bu paragrafa en uygun başlık hangisidir?
Açıklama
Paragraf mektuptan cep telefonuna kadar haberleşmenin nasıl değiştiğini anlatıyor. "Haberleşmenin Değişen Yüzü" paragrafın tamamını kapsar. "Mektup Yazma Sanatı" ve "Telefonun İcadı" yalnızca birer bölümü anlatır.
7 Konu Özeti
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Soru sormak, çözüm yolunu paylaşmak ve puan kazanmak için giriş yap.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz!
Bu soru hakkında henüz yorum yok. Takıldığın yeri yukarıdan sor!