Türkiye'deki bütün ortaokul öğrencilerine "Günde kaç saat uyuyorsun?" diye sormak mümkün mü? Hayır; ama seçtiğimiz bir grup öğrenciye sorarak hepsi hakkında fikir edinebiliriz. Bu konuda verilerle doğru sonuçlara ulaşmanın yollarını öğreneceğiz.
1 Veri Türleri, Evren ve Örneklem
-
Kategorik veri
Gruplar hâlinde ifade edilen verilerdir.
En sevilen spor, kan grubu
-
Nicel sürekli veri
Ölçme ile elde edilen ve iki değer arasında her değeri alabilen verilerdir.
Boy uzunluğu (145,5 cm), sıcaklık, süre
-
Evren
Hakkında bilgi edinilmek istenen grubun tamamıdır.
Türkiye'deki bütün 7. sınıf öğrencileri
-
Örneklem
Evrenden seçilen ve evreni temsil etmesi beklenen gruptur.
Farklı illerden seçilen 2 000 öğrenci
2 Çizgi Grafiği
| Gün | Pzt | Sal | Çar | Per | Cum |
|---|---|---|---|---|---|
| Sıcaklık (°C) | 18 | 21 | 19 | 24 | 23 |
3 Merkezî Eğilim ve Yayılım Ölçüleri
-
Aritmetik ortalama
Veriler toplamının veri sayısına bölümüdür.
18, 21, 19, 24, 23 → 105 ÷ 5 = 21
-
Ortanca
Sıralanmış verilerin ortasındaki değerdir.
18, 19, 21, 23, 24 → 21
-
Tepe değer
En çok tekrar eden değerdir.
Bu veride tepe değer yoktur.
-
Açıklık
En büyük ile en küçük değerin farkıdır.
24 − 18 = 6
Örnek
18, 21, 19, 24, 23 verilerinin ortalama mutlak sapmasını bulalım.
- 1 Aritmetik ortalama 21'dir.
- 2 Ortalamaya uzaklıklar: \( |18 - 21| = 3 \), \( |21 - 21| = 0 \), \( |19 - 21| = 2 \), \( |24 - 21| = 3 \), \( |23 - 21| = 2 \).
- 3 Uzaklıkların toplamı: \( 3 + 0 + 2 + 3 + 2 = 10 \).
- 4 Ortalama mutlak sapma: \( 10 \div 5 = 2 \).
Cevap: 2. Sıcaklıklar ortalamadan ortalama 2 °C uzaklaşmaktadır.
4 İstatistiksel Yorumları Tartışma
Kendini dene · Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi nicel sürekli veridir?
Açıklama
Boy uzunluğu ölçmeyle elde edilir ve iki değer arasında her değeri alabilir; nicel süreklidir. Çocuk sayısı sayılarak elde edilir (kesikli).
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.