Bir kek tarifinde 2 su bardağı un için 1 su bardağı şeker kullanılıyorsa, 6 bardak unla kek yapmak isteyen biri kaç bardak şeker kullanmalıdır? Bu tür soruları oran ve orantı ile kolayca çözeriz.
1 Oran
-
Birimsiz oran
Aynı birimdeki çoklukların oranıdır; sonuç birim taşımaz.
Sınıftaki kızların erkeklere oranı \( \frac{12}{15} = \frac{4}{5} \)
-
Birimli oran
Farklı birimdeki çoklukların oranıdır; sonuç birim taşır.
240 km yol 3 saatte gidilirse hız \( \frac{240}{3} = 80 \) km/h
-
Birim oran
Paydası 1 olan orandır; "bir birim başına" miktarı gösterir.
5 kg elma 150 TL ise 1 kg'ı 30 TL'dir.
-
Denk oranlar
Sadeleştirildiğinde ya da genişletildiğinde birbirine eşit olan oranlardır.
\( \frac{2}{3} = \frac{4}{6} = \frac{10}{15} \)
Kendini dene · Soru 1
3 kg peyniri 600 TL olan bir markette peynirin birim oranı (1 kg'ının fiyatı) kaç TL'dir?
Açıklama
Birim oran \( 600 \div 3 = 200 \) TL/kg'dır.
2 Orantı
Örnek
\( \frac{4}{x} = \frac{12}{15} \) orantısında x kaçtır?
- 1 İçler dışlar çarpımı: \( 4 \cdot 15 = 12 \cdot x \).
- 2 \( 60 = 12x \), \( x = 5 \).
Cevap: 5
3 Doğru Orantı
| Kalem sayısı | 1 | 2 | 3 | 5 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|
| Ödenen para (TL) | 15 | 30 | 45 | 75 | 150 |
| Para ÷ kalem | 15 | 15 | 15 | 15 | 15 |
Örnek
Bir arabanın 4 litre benzinle 60 km yol gittiği biliniyor. Aynı arabayla 210 km yol gitmek için kaç litre benzin gerekir?
- 1 Benzin miktarı ile gidilen yol doğru orantılıdır: \( \frac{4}{60} = \frac{x}{210} \).
- 2 İçler dışlar çarpımı: \( 60x = 4 \cdot 210 = 840 \).
- 3 \( x = 840 \div 60 = 14 \).
Cevap: 14 litre
Kendini dene · Soru 2
2 su bardağı una 1 su bardağı şeker konan bir tarifte 6 su bardağı un kullanılırsa kaç bardak şeker gerekir?
Açıklama
Un ve şeker doğru orantılıdır: \( \frac{2}{1} = \frac{6}{x} \), \( 2x = 6 \), \( x = 3 \).
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.