Evindeki bir ampul bozulduğunda diğer odaların lambaları yanmaya devam eder. Ama bazı eski bayram süslerinde tek bir ampul bozulunca bütün dizi söner. Fark, ampullerin bağlanma şeklindedir.
1 Seri ve Paralel Bağlama
| Seri bağlama | Paralel bağlama | |
|---|---|---|
| Akımın yolu | Tek yol; aynı akım bütün ampullerden geçer | Akım kollara ayrılır |
| Bir ampul sökülürse | Devre açılır, diğerleri de söner | Diğerleri yanmaya devam eder |
| Ampul sayısı artarsa | Her ampulün parlaklığı azalır | Ampullerin parlaklığı değişmez (pil daha çabuk biter) |
| Kullanım alanı | Bazı süs ampulleri, el fenerindeki piller | Ev elektrik tesisatı, araç farları |
Kendini dene · Soru 1
Bir evdeki elektrik tesisatı neden paralel bağlıdır?
Açıklama
Paralel bağlamada her cihaz ayrı bir kol üzerindedir; biri kapatılınca diğerleri etkilenmez.
2 Akım, Gerilim ve Direnç
| Büyüklük | Tanım | Birim | Ölçen alet | Devreye bağlanışı |
|---|---|---|---|---|
| Elektrik akımı (I) | Devreden birim zamanda geçen yük miktarı | Amper (A) | Ampermetre | Seri |
| Gerilim (V) | Akımı oluşturan potansiyel fark; pilin "itme gücü" | Volt (V) | Voltmetre | Paralel |
| Direnç (R) | Maddenin akıma karşı gösterdiği zorluk | Ohm (Ω) | Ohmmetre | — |
3 Ohm Yasası
Örnek
Direnci 10 Ω olan bir ampul 3 V'luk bir pile bağlanıyor. Ampulden geçen akım kaç amperdir?
- 1 \( I = \dfrac{V}{R} = \dfrac{3}{10} \).
Cevap: 0,3 A
4 Elektrik Enerjisinin Dönüşümü
| Elektrik enerjisi → | Örnek araçlar |
|---|---|
| Isı enerjisi | Ütü, fırın, su ısıtıcısı, saç kurutma makinesi |
| Işık enerjisi | Ampul, LED |
| Hareket (kinetik) enerjisi | Vantilatör, çamaşır makinesi, elektrikli araba |
| Ses enerjisi | Hoparlör, zil |
| Santral | Kaynak | Yenilenebilir mi? |
|---|---|---|
| Hidroelektrik | Barajdaki suyun hareketi | Evet |
| Rüzgâr | Rüzgârın hareket enerjisi | Evet |
| Güneş | Güneş ışığı (güneş panelleri) | Evet |
| Jeotermal | Yer altındaki sıcak su ve buhar | Evet |
| Termik | Kömür, doğal gaz, petrol (fosil yakıt) | Hayır |
| Nükleer | Uranyum gibi radyoaktif maddeler | Hayır |
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
8. Sınıf Fen Bilimleri Elektrik Yükleri ve Elektriklenme
9 soru
Orta
8. Sınıf Fen Bilimleri Elektrik Yüklü Cisimler
10 soru
Orta
8. Sınıf Fen Bilimleri Elektrik Enerjisinin Dönüşümü
10 soru
Orta
8. Sınıf Fen Bilimleri Enerji Dönüşümleri 1
11 soru
Zor
8. Sınıf Fen Bilimleri 7.Ünite Enerji Dönüşümleri
10 soru
Zor
8. Sınıf Fen Bilimleri 7. Ünite Değerlendirme Sınavı
9 soru
Orta
Bu konunun tüm testleri
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.