Türkiye'de Temmuz'da yaz yaşanırken Avustralya'da kış yaşanır. Eğer mevsimler Dünya'nın Güneş'e yaklaşıp uzaklaşmasıyla oluşsaydı, bütün dünyada aynı anda aynı mevsim yaşanırdı. Mevsimlerin asıl nedeni Dünya'nın eksen eğikliğidir.
1 Dünya'nın Hareketleri
-
Dönme (kendi ekseni etrafında)
Dünya kendi ekseni etrafında yaklaşık 24 saatte bir tur atar. Sonucu: gece ve gündüz.
-
Dolanma (Güneş etrafında)
Dünya Güneş etrafında yaklaşık 365 gün 6 saatte bir tur atar. Eksen eğikliğiyle birlikte sonucu: mevsimler.
2 Işınların Geliş Açısı
3 Önemli Tarihler
| Tarih | Işınların dik geldiği yer | Kuzey Yarım Küre | Güney Yarım Küre |
|---|---|---|---|
| 21 Haziran (yaz gündönümü) | Yengeç Dönencesi | Yaz başlar; en uzun gündüz | Kış başlar; en uzun gece |
| 23 Eylül (ekinoks) | Ekvator | Sonbahar başlar; gece = gündüz | İlkbahar başlar; gece = gündüz |
| 21 Aralık (kış gündönümü) | Oğlak Dönencesi | Kış başlar; en uzun gece | Yaz başlar; en uzun gündüz |
| 21 Mart (ekinoks) | Ekvator | İlkbahar başlar; gece = gündüz | Sonbahar başlar; gece = gündüz |
-
Ekinoks (gece-gündüz eşitliği)
21 Mart ve 23 Eylül'de ışınlar Ekvator'a dik gelir; bütün dünyada gece ve gündüz eşit (12'şer saat) olur.
-
Gündönümü
21 Haziran ve 21 Aralık'ta ışınlar dönencelere dik gelir; yarım kürelerde en uzun gündüz ya da en uzun gece yaşanır.
-
Ekvator
Işınların yıl boyunca dike yakın geldiği yerdir; gece-gündüz süresi hep yaklaşık eşittir ve belirgin mevsimler görülmez.
4 Gölge Boyu ve Gece-Gündüz Süresi
| Tarih aralığı | Gölge boyu (öğle vakti) | Gündüz süresi |
|---|---|---|
| 21 Aralık | Yılın en uzun gölgesi | Yılın en kısa gündüzü |
| 21 Aralık → 21 Haziran | Kısalır | Uzar |
| 21 Haziran | Yılın en kısa gölgesi | Yılın en uzun gündüzü |
| 21 Haziran → 21 Aralık | Uzar | Kısalır |
Kendini dene · Soru 1
21 Aralık tarihinde Türkiye için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Açıklama
21 Aralık'ta ışınlar Oğlak Dönencesi'ne dik gelir; Kuzey Yarım Küre'de kış başlar, en uzun gece yaşanır ve gölge en uzundur.
Kendini dene · Soru 2
Dünya'nın dönme ekseni eğik olmasaydı aşağıdakilerden hangisi gerçekleşirdi?
Açıklama
Eksen eğikliği olmasaydı ışınlar her zaman Ekvator'a dik gelirdi; gece-gündüz oluşurdu ama mevsimler oluşmazdı.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.