Limon ekşidir, sabun kaygandır. Bu farkın nedeni, limonun bir asit, sabunun ise bir baz içermesidir. Asitler ve bazlar mutfaktan fabrikalara kadar hayatımızın her yerindedir.
1 Asitler ve Bazlar
| Özellik | Asitler | Bazlar |
|---|---|---|
| Suda oluşturdukları iyon | Hidrojen iyonu (H⁺) | Hidroksit iyonu (OH⁻) |
| Tat (asla tadına bakılmaz!) | Ekşi | Acı |
| Dokunma | — | Kayganlık hissi verir |
| Mavi turnusol kâğıdı | Kırmızıya çevirir | Değişmez (mavi kalır) |
| Kırmızı turnusol kâğıdı | Değişmez | Maviye çevirir |
| pH değeri | 7'den küçük | 7'den büyük |
| Etkileri | Bazı metalleri aşındırır; mermeri aşındırır | Yağları çözer; cilde zarar verebilir |
| Örnekler | Limon (sitrik asit), sirke (asetik asit), mide asidi (HCl), akü asidi (H₂SO₄), elma, yoğurt | Sabun, şampuan, çamaşır suyu, lavabo açıcı, diş macunu, kabartma tozu |
2 pH Ölçeği
-
pH < 7
Asidik; pH küçüldükçe asitlik artar.
Mide asidi ~1–2, limon suyu ~2, kola ~3
-
pH = 7
Nötr
Saf su
-
pH > 7
Bazik; pH büyüdükçe bazlık artar.
Kabartma tozu ~9, sabun ~10, çamaşır suyu ~12
3 Ayıraçlar (İndikatörler)
| Ayıraç | Asitte | Bazda |
|---|---|---|
| Turnusol kâğıdı | Kırmızı | Mavi |
| Fenolftalein | Renksiz | Pembe |
| Kırmızı lahana suyu (doğal ayıraç) | Kırmızı-pembe | Yeşil-sarı |
4 Nötrleşme
- Mide ekşimesinde içilen mide ilaçları (antiasit) fazla mide asidini nötrleştirir.
- Arı sokmasında (asidik) yaraya karbonatlı su sürülür.
- Asitli topraklara kireç eklenerek tarıma uygun hâle getirilir.
Kendini dene · Soru 1
Mavi turnusol kâğıdını kırmızıya çeviren ve pH değeri 3 olan bir madde için hangisi söylenebilir?
Açıklama
pH değeri 7'den küçük olan ve mavi turnusolu kırmızıya çeviren maddeler asidiktir.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.