Kâğıdı yırttığında hâlâ kâğıttır; ama yaktığında kül, duman ve gazlara dönüşür. İlki fiziksel, ikincisi kimyasal bir değişimdir. Aradaki fark, yeni bir maddenin oluşup oluşmamasıdır.
1 Fiziksel ve Kimyasal Değişim
| Fiziksel değişim | Kimyasal değişim | |
|---|---|---|
| Tanım | Maddenin yalnızca dış görünüşü, şekli ya da hâli değişir. | Maddenin yapısı (kimliği) değişir; yeni maddeler oluşur. |
| Kimlik | Değişmez | Değişir |
| Örnekler | Buzun erimesi, kâğıdın yırtılması, şekerin suda çözünmesi, camın kırılması | Kâğıdın yanması, demirin paslanması, sütün yoğurt olması, meyvenin çürümesi, besinlerin sindirimi |
Kimyasal değişimin belirtileri
-
Renk değişimi
Kesilen elmanın kararması
-
Gaz çıkışı
Karbonata sirke eklenince köpürmesi
-
Isı ve ışık açığa çıkması
Odunun yanması
-
Koku değişimi
Yumurtanın bozulması
-
Çökelti oluşması
Bazı çözeltiler karıştırılınca katı oluşması
2 Kimyasal Tepkimeler
3 Kütlenin Korunumu
Örnek
12 g karbon, 32 g oksijenle tamamen tepkimeye giriyor. Oluşan karbondioksitin kütlesi kaç gramdır?
- 1 Girenlerin toplam kütlesi: \( 12 + 32 = 44 \) g.
- 2 Kütle korunduğu için ürünün kütlesi de 44 g'dır.
Cevap: 44 g
| Tür | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Yanma | Maddenin oksijenle tepkimeye girerek ısı ve ışık vermesi | Doğal gazın yanması |
| Oluşum (sentez) | İki ya da daha fazla maddenin birleşerek yeni bir madde oluşturması | Hidrojen + oksijen → su |
| Ayrışma (analiz) | Bir maddenin daha basit maddelere ayrılması | Suyun elektrikle hidrojen ve oksijene ayrılması |
Kendini dene · Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi kimyasal bir değişimdir?
Açıklama
Paslanmada demir, oksijen ve nemle tepkimeye girerek yeni bir madde (pas) oluşturur.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.