"Yarın İstanbul'da yağmur bekleniyor." bir hava durumu bilgisidir. "Antalya'da yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlı geçer." ise bir iklim bilgisidir. İki ifade birbirine benzese de farklı zaman ölçeklerini anlatır.
1 Hava Olayları ve İklim
| Hava olayları (hava durumu) | İklim | |
|---|---|---|
| Tanım | Belirli bir yerde kısa sürede (saatler, günler) görülen atmosfer olayları | Geniş bir bölgede uzun yıllar (en az 30–35 yıl) boyunca gözlenen hava olaylarının ortalaması |
| Değişkenlik | Kısa sürede değişebilir | Uzun sürede ve yavaş değişir |
| İnceleyen bilim | Meteoroloji | İklim bilimi (klimatoloji) |
| Uzman | Meteorolog | İklimbilimci (klimatolog) |
| Örnek | "Bugün Ankara'da kar yağışı var." | "Karadeniz kıyılarında her mevsim yağışlıdır." |
Kendini dene · Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi iklimle ilgili bir ifadedir?
Açıklama
Uzun yıllara dayanan genel bir durumu anlattığı için iklim bilgisidir; diğerleri kısa süreli hava olaylarıdır.
2 Hava Olaylarını Etkileyen Faktörler
-
Sıcaklık
Güneş ışınlarının geliş açısı, yükselti ve denize yakınlık sıcaklığı etkiler.
-
Basınç
Havanın yeryüzüne uyguladığı kuvvettir. Isınan hava hafifleyip yükselir (alçak basınç: genellikle bulutlu, yağışlı hava); soğuyan hava ağırlaşıp alçalır (yüksek basınç: genellikle açık, güneşli hava).
-
Rüzgâr
Hava, yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru hareket eder; basınç farkı arttıkça rüzgârın hızı artar.
-
Nem
Havadaki su buharı miktarıdır. Nemli hava yükselip soğuyunca bulut, yağmur, kar ve dolu oluşur.
3 Türkiye'nin İklimleri
| İklim | Görüldüğü yer | Özellikleri | Bitki örtüsü |
|---|---|---|---|
| Akdeniz iklimi | Akdeniz ve Ege kıyıları | Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlı | Maki |
| Karadeniz iklimi | Karadeniz kıyıları | Her mevsim yağışlı; yazlar serin, kışlar ılık | Orman |
| Karasal iklim | İç kesimler, Doğu Anadolu | Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlı | Bozkır (step) |
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.