- sınıfta noktalama işaretlerinin temel kullanımlarını öğrenmiştik. 6. sınıfta bu işaretlerin yeni görevlerini ve iki yeni işareti, noktalı virgül ile eğik çizgiyi öğreneceğiz.
1 Virgül ( , )
- Eve geldi, ellerini yıkadı, sofraya oturdu. Sıralı cümleleri ayırır.
- Bu kitap, dedi öğretmenimiz, hepinizin okuması gereken bir eser. Tırnak içine alınmayan alıntı cümlelerini belirtir.
- — Yarın erken kalkacağız, dedi annem. Konuşma çizgisinden sonra gelen alıntı cümlesini belirtir.
- Kapıyı açınca yaşlı adam gülümsedi, "Hoş geldin evladım." Edebî eserlerde konuşmadan önceki ifadeyi belirtir.
- Evet, haklısın. / Hayır, gelmeyeceğim. / Haydi, başlayalım! Ret, kabul ve teşvik bildiren sözlerden sonra konur.
2 Noktalı Virgül ( ; )
- Bahçede elma, armut, ayva; domates, biber, patlıcan yetişiyor. Cümle içinde virgülle ayrılmış tür ya da takımları birbirinden ayırır: meyveler ve sebzeler.
- Ali, Ayşe, Can; Elif, Zeynep, Murat iki takım oldu. İki takımın üyeleri ayrılmış.
3 İki Nokta ( : )
- Çantama şunları koydum: defter, kalem, cetvel. Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur.
- Babam bana şöyle dedi: "Her işin başı sabırdır." Konuşma bölümünden önceki ifadeden sonra konur.
- Başarının sırrı tek bir şeydir: düzenli çalışmak. Açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur.
- Ayşe: Bugün kütüphaneye gidelim mi? Karşılıklı konuşmalarda konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra konur.
4 Kısa Çizgi ( - )
- yaz-, oku-, gel- Fiil kök ve gövdelerini göstermek için sonlarına konur.
- -lık, -cı, -lı İsim yapma eklerinin başına konur.
- -la-, -laş-, -dır- Fiil yapma eklerinin başına ve sonuna konur.
- göz-lük-çü-ler Sözcüklerin kök ve eklerini ayırmak için kullanılır.
- Ankara-İstanbul, 1914-1918 yılları, 5-6 kişi "arasında, ve, ile, ila, -den … -e" anlamlarında kullanılır.
5 Eğik Çizgi ( / )
- Bahar geldi bahçeme / Kuş kondu pencereme Yan yana yazılan dizeleri ayırır.
- Gül Apartmanı No. 12/5 Adreslerde apartman numarasını daire numarasından ayırır.
- Kadıköy/İstanbul Adreslerde semt ile şehri ayırır.
- 23/04/2027 Tarih yazımında gün, ay ve yılı ayırır.
- -de/-da, -ler/-lar Eklerin farklı biçimlerini gösterir.
- https://www.meb.gov.tr Genel ağ adreslerinde kullanılır.
6 Kesme İşareti ( ' )
- TDK'ye, MEB'in, 5 km'den Kısaltmalara getirilen ekleri ayırır.
- "-ler" eki'ni, a'dan z'ye Bir ek ya da harften sonra gelen ekleri ayırır.
- N'olur, bir kez daha söyle. Şiirde ölçü ya da söyleyiş gereği düşen sesleri gösterir: "ne olur" → "n'olur".
7 Yay Ayraç ( )
- Mimar Sinan (1490-1588) pek çok eser bıraktı. Cümlede anlamı tamamlayan ek bilgileri gösterir.
- Annesi (her zaman olduğu gibi) kapıda bekliyordu. Cümle dışı açıklamaları gösterir.
- ALİ (Kapıyı açarak): Kim var orada? Tiyatro ve senaryolarda hareket ve durumları gösterir.
- "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir." (Atatürk) Alıntının sahibini gösterir.
- 1) Giriş 2) Gelişme 3) Sonuç Sıra bildiren rakam ya da harflerden sonra kapama ayracı olarak kullanılır.
Kendini dene · Soru 1
"Sınıfta kalem, silgi, cetvel ( ) defter, kitap, dosya vardı." cümlesinde ayraç içine hangi noktalama işareti gelmelidir?
Açıklama
Virgülle ayrılmış iki grup (yazı araçları ve kâğıt ürünleri) birbirinden noktalı virgülle ayrılır.
Kendini dene · Soru 2
"Atatürk Mahallesi, Lale Sokak No. 7 ( ) 3 Çankaya ( ) Ankara" adresinde ayraç içlerine hangi işaret gelmelidir?
Açıklama
Adreslerde apartman ve daire numarası ile semt ve şehir eğik çizgiyle ayrılır: No. 7/3, Çankaya/Ankara.
Kendini dene · Soru 3
"-la-" ekinin başında ve sonunda kısa çizgi bulunmasının nedeni nedir?
Açıklama
Fiil yapma eklerinin başına ve sonuna kısa çizgi konur; çünkü bu eklerden sonra başka ekler gelir: su-la-mak.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar 2
Soru sormak, çözüm yolunu paylaşmak ve puan kazanmak için giriş yap.
Bu soru hakkında henüz yorum yok. Takıldığın yeri yukarıdan sor!
