Markette "12,75 TL", termometrede "36,8 °C", koşu yarışında "9,58 saniye" gibi virgüllü sayılar görürüz. Bu sayılara ondalık gösterim denir. Bu konuda ondalık gösterimlerin yapısını ve onlarla işlem yapmayı öğreneceğiz.
1 Basamak Değerleri ve Çözümleme
| Yüzler | Onlar | Birler | , | Onda birler | Yüzde birler | Binde birler |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 | 4 | 5 | , | 6 | 7 | 2 |
| 300 | 40 | 5 | 0,6 | 0,07 | 0,002 |
Örnek
345,672 sayısını çözümleyelim.
- 1 Tam kısım: \( 3 \times 100 + 4 \times 10 + 5 \times 1 \).
- 2 Ondalık kısım: \( 6 \times 0{,}1 + 7 \times 0{,}01 + 2 \times 0{,}001 \).
Cevap: \( 345{,}672 = 300 + 40 + 5 + 0{,}6 + 0{,}07 + 0{,}002 \)
2 Ondalık Gösterim ve Kesir
- \( 0{,}7 = \frac{7}{10} \) Virgülden sonra 1 basamak → payda 10
- \( 0{,}25 = \frac{25}{100} = \frac{1}{4} \) 2 basamak → payda 100
- \( 2{,}125 = \frac{2125}{1000} = 2\frac{1}{8} \) 3 basamak → payda 1000
3 Toplama ve Çıkarma
4 Çarpma
Ondalık gösterimlerle çarpma
- 1 Virgülleri yokmuş gibi sayıları çarp.
- 2 Çarpanlardaki virgülden sonraki basamak sayılarını topla.
- 3 Sonuçta sağdan sola o kadar basamak sayıp virgülü koy.
Örnek
\( 2{,}4 \times 1{,}35 \) işlemini yapalım.
- 1 Virgüller yokmuş gibi: \( 24 \times 135 = 3240 \).
- 2 Virgülden sonraki basamak sayıları: 1 + 2 = 3.
- 3 3240 sayısında sağdan 3 basamak sayılır: 3,240.
Cevap: 3,24
5 Bölme
Örnek
\( 7{,}2 \div 0{,}3 \) işlemini yapalım.
- 1 Bölen tam sayı olacak şekilde bölünen ve bölen 10 ile çarpılır: \( 72 \div 3 \).
- 2 \( 72 \div 3 = 24 \).
Cevap: 24
| İşlem | Kural | Örnek |
|---|---|---|
| 10, 100, 1000 ile çarpma | Virgül sıfır sayısı kadar sağa kayar. | \( 3{,}47 \times 100 = 347 \) |
| 10, 100, 1000 ile bölme | Virgül sıfır sayısı kadar sola kayar. | \( 52{,}6 \div 10 = 5{,}26 \) |
Kendini dene · Soru 1
\( 0{,}6 \times 0{,}4 \) işleminin sonucu kaçtır?
Açıklama
\( 6 \times 4 = 24 \); virgülden sonraki toplam basamak sayısı 2 olduğundan sonuç 0,24'tür.
Örnek
Kilogramı 42,50 TL olan peynirden 1,2 kg alan biri 100 TL verirse kaç TL para üstü alır?
- 1 Peynirin fiyatı: \( 42{,}50 \times 1{,}2 = 51 \) TL.
- 2 Para üstü: \( 100 - 51 = 49 \) TL.
Cevap: 49 TL
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.