Sabah evde bir evlatsın, okulda bir öğrenci, öğle arasında takımının kalecisi, akşam ise kardeşine ders çalıştıran bir abla ya da ağabey. Gün boyunca farklı gruplarda bulunur ve her grupta farklı bir rol üstlenirsin. Bu konuda gruplar ile roller arasındaki ilişkiyi öğreneceğiz.
1 Birey ve Grup
İnsan sosyal bir varlıktır; tek başına yaşayamaz. Doğduğumuz andan itibaren bir ailenin üyesi oluruz. Büyüdükçe arkadaş, okul, sınıf, takım ve mahalle gibi yeni gruplara katılırız.
Dâhil olduğumuz bazı gruplar
-
Aile
Bireyin içinde doğduğu ilk ve en temel gruptur. Sevgi, güven ve dayanışma bu grupta öğrenilir.
Anne, baba, kardeşler, büyükanne ve büyükbaba
-
Okul ve sınıf
Eğitim almak amacıyla bir araya gelinen gruptur.
Sınıf arkadaşları, öğretmenler
-
Arkadaş grubu
Benzer ilgi ve yaşta olan kişilerin oluşturduğu gruptur.
Mahalledeki oyun arkadaşları
-
Spor takımı ve kulüpler
Ortak bir ilgi alanı etrafında kurulan gruplardır.
Okul voleybol takımı, satranç kulübü
-
Mahalle ve köy
Aynı yerde yaşayan insanların oluşturduğu gruptur.
Komşular
Kendini dene · Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bir grup örneği değildir?
Açıklama
Otobüsteki yolcuların ortak bir amacı ve birbirleriyle sürekli etkileşimi yoktur. Bu yüzden bir grup oluşturmazlar.
2 Rol Nedir?
Her grupta bireyin bir rolü vardır. Bir kişi aynı anda birçok gruba dâhil olduğu için birden fazla rolü olabilir. Örneğin Elif; ailesinde kız evlat ve abla, okulda öğrenci ve sınıf başkanı, kulüpte ise satranç oyuncusudur.
| Grup | Rolü | Rolünün getirdiği davranışlar |
|---|---|---|
| Aile | Kız evlat, abla | Ailesine saygılı olmak, kardeşine yardım etmek |
| Sınıf | Öğrenci, sınıf başkanı | Derslere hazırlıklı gelmek, sınıfı temsil etmek |
| Satranç kulübü | Oyuncu | Antrenmanlara katılmak, kurallara uymak |
| Mahalle | Komşu | Komşularına saygı göstermek, çevreyi temiz tutmak |
Doğuştan ve sonradan kazanılan roller
-
Doğuştan kazanılan roller
Kişinin kendi isteği ve çabası olmadan, doğduğu anda sahip olduğu rollerdir.
Kız evlat, erkek kardeş, torun, kuzen
-
Sonradan kazanılan roller
Kişinin kendi isteği, emeği ya da seçimiyle elde ettiği rollerdir.
Öğrenci, sınıf başkanı, takım kaptanı, kulüp üyesi, öğretmen
Kendini dene · Soru 2
Aşağıdaki rollerden hangisi doğuştan kazanılmıştır?
Açıklama
Torun olmak, kişinin kendi çabası olmadan doğduğu anda sahip olduğu bir roldür. Diğerleri seçimle ya da katılımla kazanılır.
3 Roller Hak ve Sorumluluk Getirir
Bir gruptaki rolümüz bize bazı haklar sağlar, bazı sorumluluklar da yükler. Grubun düzenli işlemesi için herkesin sorumluluklarını yerine getirmesi gerekir.
| Rol | Hakları | Sorumlulukları |
|---|---|---|
| Öğrenci | Eğitim almak, okulun imkânlarından yararlanmak | Derslere düzenli katılmak, okul kurallarına uymak |
| Sınıf başkanı | Sınıfı temsil etmek, sınıfın görüşlerini iletmek | Arkadaşlarını adil şekilde temsil etmek, öğretmenle iş birliği yapmak |
| Evlat | Sevgi, bakım ve korunma görmek | Aile büyüklerine saygı göstermek, ev işlerine yardım etmek |
| Takım oyuncusu | Maçlarda oynamak, takımın imkânlarını kullanmak | Antrenmanlara katılmak, takım arkadaşlarıyla uyumlu olmak |
Örnek
Ahmet okul futbol takımının kalecisidir. Antrenman günü annesi, hasta olan küçük kardeşine bakması için ondan evde kalmasını istiyor. Ahmet'in yaşadığı durumu açıklayalım.
- 1 Ahmet'in takımda kaleci rolü vardır; bu rol antrenmana katılma sorumluluğu getirir.
- 2 Ailede ise ağabey rolü vardır; bu rol kardeşine yardım etme sorumluluğu getirir.
- 3 İki rolün sorumlulukları aynı anda yerine getirilemiyor.
Cevap: Ahmet'in rolleri birbiriyle çatışmaktadır. Ahmet önceliği belirleyip durumu antrenörüne bildirerek sorunu çözebilir.
Kendini dene · Soru 3
Rollerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Açıklama
Rollerimiz zamanla değişebilir; yeni roller kazanabilir, bazı rollerimizi bırakabiliriz.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.