Sınıfında farklı şehirlerden gelmiş arkadaşların olabilir. Biri bayramda keşkek yapıldığını anlatır, diğeri düğünlerinde oynanan halay türünü. Farklı alışkanlıklar, farklı yemekler ve farklı şiveler... Bütün bu zenginlik kültür dediğimiz şeyin parçasıdır. Bu konuda farklılıklara saygıyı ve birbirimize destek olmanın önemini öğreneceğiz.
1 Kültür ve Kültürel Ögeler
Kültür nesilden nesile aktarılır. Büyüklerimizden dinlediğimiz masallar, bayram ziyaretleri, yöresel yemekler ve el sanatları bu aktarımın örnekleridir.
Kültürel ögeler
-
Dil
Toplumun duygu ve düşüncelerini aktardığı en önemli araçtır.
Türkçe ve yöresel ağızlar
-
İnanç
Toplumun dinî değerleri, ibadetleri ve bayramlarıdır.
Ramazan ve Kurban Bayramı
-
Gelenek ve görenekler
Toplumda uzun zamandır sürdürülen davranış ve alışkanlıklardır.
Bayramda büyüklerin elini öpmek, kız isteme, asker uğurlama
-
Yemek kültürü
Yöreye özgü yiyecek ve içecekler ile sofra alışkanlıklarıdır.
Keşkek, mantı, baklava, Türk kahvesi
-
Müzik ve halk oyunları
Duyguların ezgi ve hareketle anlatılmasıdır.
Türküler, halay, horon, zeybek
-
Giyim ve el sanatları
Yöresel kıyafetler ve el emeği ürünlerdir.
Halı, kilim, çini, oya
2 Farklılıklara Saygı
Ülkemizin her yöresinin kendine özgü kültürel özellikleri vardır. Bu farklılıklar bizi ayırmaz; aksine kültürümüzü zenginleştirir. Farklılıklara saygı göstermek, insanların bir arada huzur içinde yaşamasını sağlar.
- Arkadaşının yöresel şivesiyle konuşmasını doğal karşılamak Saygılı davranış
- Farklı bir yemek kültürüne merakla yaklaşıp tatmak Saygılı davranış
- Bir arkadaşının kıyafeti ya da konuşması yüzünden onunla alay etmek Saygısız davranış
- "O yöreden gelenler hep böyledir." demek Önyargı
Kendini dene · Soru 1
Aşağıdaki davranışlardan hangisi önyargıya örnektir?
Açıklama
Önyargı, yeterli bilgi olmadan önceden olumsuz bir yargıya varmaktır. Kişiyi tanımadan "kaba biridir" demek buna örnektir.
3 Yardımlaşma ve Dayanışma
Yardımlaşma ve dayanışma, toplumu bir arada tutan en önemli değerlerdendir. Kültürümüzde bu değerleri yaşatan pek çok güzel gelenek vardır.
Yardımlaşma geleneklerimiz
-
İmece
Köylülerin bir işi sırayla ve hep birlikte yapmasıdır.
Tarla sürme, ev yapma, yol yapma
-
Askıda ekmek
Fırından ihtiyacı olan biri için ekmek parası bırakmaktır.
Alınan ekmek askıya asılır.
-
Kermes
Bir amaç için ürünlerin satılıp gelirin bağışlanmasıdır.
Okul kermesi
-
Komşuluk
Komşuların sevinçte ve üzüntüde birbirine destek olmasıdır.
Taşınan komşuya yemek götürmek
-
Vakıflar
Hayır amacıyla kurulan ve bu amaca mal ayrılan kurumlardır.
Tarih boyunca çeşme, aşevi, okul yapan vakıflar
| Kuruluş | Çalışma alanı |
|---|---|
| Türk Kızılay | Afet ve acil durumlarda yardım, kan bağışı |
| AFAD | Afet ve acil durumlara hazırlık, müdahale ve iyileştirme |
| Yeşilay | Bağımlılıklarla mücadele |
| TEMA Vakfı | Erozyonla mücadele, ağaçlandırma ve doğayı koruma |
| Darüşşafaka | İhtiyaç sahibi öğrencilerin eğitimi |
| LÖSEV | Lösemili çocuklara destek |
Örnek
Bir köyde fırtına bir ailenin ahırının çatısını uçurmuştur. Köylüler ertesi gün toplanıp çatıyı birlikte onarıyor. Bu davranışı değerlendirelim.
- 1 Köylüler bir aileye karşılık beklemeden destek olmuştur: Bu yardımlaşmadır.
- 2 İş hep birlikte, sırayla ve ortak çabayla yapılmıştır: Bu, kültürümüzdeki imece geleneğidir.
- 3 Böylece köydeki birlik ve güven duygusu güçlenmiştir.
Cevap: Bu davranış imece geleneğine örnektir ve toplumsal dayanışmayı güçlendirir.
Kendini dene · Soru 2
Afet ve acil durumlara hazırlık, müdahale ve iyileştirme çalışmalarını yürüten kurum hangisidir?
Açıklama
AFAD, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığıdır; afet öncesi hazırlık, afet sırasında müdahale ve sonrasında iyileştirme çalışmalarını yürütür.
Kendini dene · Soru 3
"Fırından ihtiyacı olan biri için ekmek parası bırakmak" hangi geleneğimize örnektir?
Açıklama
Askıda ekmek geleneğinde ekmek parası önceden ödenir ve ihtiyacı olan kişi bu ekmeği ücretsiz alır.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.