Bir arkadaşına evinin yerini tarif ederken "Okulun karşısında, eczanenin yanındaki sarı bina" dersin. Aslında evinin yerini çevresindeki yerlere göre anlatırsın. Bir yeri çevresine göre tanımlamaya göreceli konum denir. Bu konuda önce yönleri, sonra yaşadığımız yerin konumunu anlatmayı öğreneceğiz.
1 Yönler
Bir yerin nerede olduğunu anlatabilmek için yönleri kullanırız. Dört ana yön ve bunların arasında kalan dört ara yön vardır.
-
Ana yönler
Kuzey, güney, doğu ve batıdır.
Haritalarda kuzey genellikle yukarıdadır.
-
Ara yönler
İki ana yönün arasında kalan yönlerdir ve iki ana yönün adı birleştirilerek söylenir.
Kuzey ile doğu arası: kuzeydoğu
Yön bulma yöntemleri
-
Güneş
Güneş sabahları doğudan doğar, akşamları batıdan batar. Sabah yüzümüzü Güneş'e dönersek önümüz doğu, arkamız batı, sağımız güney, solumuz kuzey olur.
Sabah okul yolunda Güneş'in doğduğu yön
-
Gölge
Ülkemizde öğle vakti cisimlerin gölgesi kuzeyi gösterir.
Öğle vakti bir direğin gölgesi
-
Kutup Yıldızı
Geceleri Kutup Yıldızı kuzey yönünü gösterir.
Denizciler ve yolcular yönünü bu yıldızla bulurdu.
-
Pusula
İğnesinin renkli ucu her zaman kuzeyi gösterir.
Kamp ve doğa yürüyüşleri
Kendini dene · Soru 1
Sabah saatlerinde yüzünü Güneş'e dönen bir öğrencinin sol tarafı hangi yönü gösterir?
Açıklama
Sabah Güneş doğudadır. Yüzü doğuya dönük olan kişinin sağı güney, solu kuzey, arkası batı olur.
2 Kroki ve Harita
| Özellik | Kroki | Harita |
|---|---|---|
| Nasıl çizilir? | Göz kararı, ölçü kullanılmadan | Belirli bir ölçekle küçültülerek |
| Ayrıntı | Yalnızca önemli yerler gösterilir. | Gösterilecek alan ayrıntılı ve doğru çizilir. |
| Kullanım | Ev, okul gibi küçük alanları tarif etmek | Şehir, ülke, kıta gibi geniş alanları göstermek |
3 Göreceli Konum
Bir ilin göreceli konumu anlatılırken şu sorulara cevap aranır: Hangi bölgede yer alır? Hangi illere komşudur? Denize kıyısı var mı? Önemli dağlara, akarsulara, yollara yakın mıdır?
Örnek
İzmir'in göreceli konumunu anlatalım.
- 1 İzmir, Ege Bölgesi'nde yer alır.
- 2 Batısında Ege Denizi vardır; ilin uzun bir kıyı şeridi bulunur.
- 3 Kuzeyinde Balıkesir, doğusunda Manisa, güneyinde Aydın illeri yer alır.
- 4 Kıyıda olduğu için önemli bir liman kentidir.
Cevap: İzmir; Ege Bölgesi'nde, Ege Denizi kıyısında, Balıkesir, Manisa ve Aydın'a komşu bir liman ilidir.
Kendini dene · Soru 2
"Karadeniz kıyısındadır, doğusunda Rize, batısında Giresun yer alır." Bu ifade bir ilin hangi özelliğini anlatır?
Açıklama
İl, çevresindeki deniz ve komşu illere göre tanımlandığı için bu ifade göreceli konumu anlatır. Sözü edilen il Trabzon'dur.
4 Türkiye'nin Göreceli Konumu
-
İki kıta arasında
Türkiye'nin toprakları Asya ve Avrupa kıtalarında yer alır. Anadolu Asya'da, Trakya Avrupa'dadır.
Boğazlar iki kıtayı birbirinden ayırır.
-
Üç tarafı denizlerle çevrili
Kuzeyde Karadeniz, batıda Ege Denizi, güneyde Akdeniz vardır. Marmara Denizi ise bir iç denizdir.
Bu yüzden Türkiye bir yarımadadır.
-
Kıtalar arasında köprü
Asya, Avrupa ve Afrika'ya yakındır. Tarih boyunca önemli ticaret yolları Anadolu'dan geçmiştir.
İpek Yolu
Kendini dene · Soru 3
Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması aşağıdakilerden hangisini açıklar?
Açıklama
Üç tarafı denizlerle çevrili kara parçasına yarımada denir. Türkiye'nin kuzeyinde Karadeniz, batısında Ege, güneyinde Akdeniz bulunur.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Bu konunun tüm testleriYorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.