Mondros'tan sonra Anadolu'nun birçok yeri işgal edildi. İstanbul Hükûmeti işgallere karşı sessiz kalırken Türk milleti kendi imkânlarıyla direnmeye başladı. Bu dağınık direnişi tek bir millî hareket hâline getiren kişi Mustafa Kemal oldu.
1 Mondros'a ve İşgallere Tepkiler
-
İstanbul Hükûmeti
Padişah ve hükûmet, İtilaf Devletleri'yle iyi geçinerek devleti kurtarabileceğine inanıyordu; işgallere karşı direnmedi.
-
Türk milleti
Mitingler düzenledi, cemiyetler kurdu, silahlı direniş başlattı.
-
Mustafa Kemal
Mondros'un ağır şartlarına karşı çıktı; "Geldikleri gibi giderler." diyerek işgallerin geçici olacağını vurguladı.
| Yararlı (millî) cemiyetler | Zararlı cemiyetler |
|---|---|
| Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri (Trakya-Paşaeli, İzmir, Doğu Anadolu, Trabzon, Kilikyalılar) | Azınlıkların kurduğu cemiyetler: Mavri Mira, Pontus, Etnik-i Eterya (Rum); Taşnak, Hınçak (Ermeni) |
| Redd-i İlhak (İzmir) | Bazı Türklerin kurduğu cemiyetler: İngiliz Muhipleri, Teali-i İslam, Sulh ve Selamet-i Osmaniye |
| Kars İslam Şurası | — |
2 Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı
| Tarih | Olay | Önemi |
|---|---|---|
| 19 Mayıs 1919 | Samsun'a çıkış | Mustafa Kemal 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a çıktı; Millî Mücadele başladı. |
| 28 Mayıs 1919 | Havza Genelgesi | İşgalleri protesto için mitingler düzenlenmesi istendi; millî bilinç uyandırıldı. |
| 22 Haziran 1919 | Amasya Genelgesi | "Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir." / "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." Millî Mücadele'nin amacı, gerekçesi ve yöntemi belirlendi; Sivas'ta kongre toplanması kararlaştırıldı. |
| 23 Temmuz – 7 Ağustos 1919 | Erzurum Kongresi | Bölgesel olarak toplandı ama millî kararlar aldı: Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür; manda ve himaye kabul edilemez; Temsil Heyeti kuruldu. |
| 4 – 11 Eylül 1919 | Sivas Kongresi | Ulusal bir kongredir. Bütün cemiyetler Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirildi; manda ve himaye kesin olarak reddedildi; İrade-i Milliye gazetesi çıkarıldı. |
| Ekim 1919 | Amasya Görüşmeleri | İstanbul Hükûmeti Temsil Heyeti'ni resmen tanımış oldu. |
| 27 Aralık 1919 | Temsil Heyeti Ankara'da | Ankara Millî Mücadele'nin merkezi oldu. |
3 Misak-ı Millî ve İstanbul'un İşgali
Kendini dene · Soru 1
"Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." ifadesi hangi belgede yer alır?
Açıklama
Bu ifade Amasya Genelgesi'nde yer alır ve millî egemenlik düşüncesinin ilk kez dile getirildiği yerdir.
Kendini dene · Soru 2
Bölgesel olarak toplanmasına rağmen millî kararlar alınan ve Temsil Heyeti'nin kurulduğu kongre hangisidir?
Açıklama
Erzurum Kongresi Doğu illerinin temsilcileriyle toplanmış ama bütün vatanı ilgilendiren kararlar almıştır.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.