8. Sınıf İnkılap Tarihi Milli Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar 4

I. Dünya Savaşı devam ederken, gizlice yapılan Londra Antlaşması ile İzmir ve çevresi İtalyanlara verilmiştir. Bu topraklar karşılığında da İtalya İtilaf Devletleri tarafında savaşa girmiştir.

İngiltere ve Fransa gizli anlaşmalara uymayarak Batı Anadolu’yu İtalya’ya vermekten niçin vazgeçtiler?

I. Dünya Savaşı’nda yenilen Osmanlı Devleti’nin toprakları adeta paramparça edilmiştir. Mondros Ateşkes Antlaşması’nda hiçbir işgal maddesi yer almamasına rağmen, Anadolu’da birçok toprak işgal edilmiştir. İngilizler stratejik noktaları ve petrol bölgelerini işgal ederken; Fransızlar güney bölgelerinin tamamını işgal etmişlerdir. Savaş sonunda umduğunu bulamayan İtalya Güney Batı Anadolu’yu, Yunanistan ise İzmir ve Batı Trakya’yı işgal etmiştir. Osmanlı Devleti bu işgallere tepkisiz kalmıştır. Daha doğrusu Mondros Ateşkes Antlaşması’nda yer alan maddeler Osmanlı’nın elini kolunu bağlamıştır. İtilaf Devletleri bu maddeleri öne sürerek, yapılan işgallerin hukuka uygun olduğunu belirtmişlerdir. Kısaca, Türk toprakları İtilaf Devletleri’nin insafına terk edilmiştir.

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın aşağıda verilen hangi maddesinin, yukarıdaki duruma yol açtığı öne sürülebilir?

Amerikan başkanı Wodrow Wilson, I. Dünya Savaşı’nın sonuna doğru kendi adıyla anılan ilkeleri yayımlamıştır. Bu ilkelerin asıl amacı, savaş sonunda dünya barışını korumaktır. Ancak Wilson ilkeleri bir türlü kalıcı barışı sağlayamamıştır.

Wilson ilkelerinin kalıcı bir barışı getiremediğine en güzel kanıt aşağıdakilerden hangisidir?

Çanakkale Cephesi’nin Alman Generali Liman Von Sanders, düşmanın Saroz Körfezi’nden çıkarma yapacağını düşünerek, tüm planlamalarını bu doğrultuda yapmıştı. Göstermelik birkaç hamle yapan düşman, tüm dikkatleri buraya çekmeye çalışıyordu. Bu şekilde Türk ordusunu yanıltacak ve birkaç gün içerisinde tüm Gelibolu’yu ele geçireceklerdi. Hatta birbirlerine boğazda çay içme randevuları bile vermişlerdi. Ancak Mustafa Kemal bu durumun bir aldatmaca olduğunu, düşmanın Conkbayırı’ı ve Seddülbahir’den çıkarma yapacağını düşünüyordu. Tüm tedbirlerini bu doğrultuda alan Mustafa Kemal, askerleri ile birlikte Conkbayırı’na vardığında, düşmanın buradan çıkartma yapmaya başladığını gördü. Düşmana karşı kahramanca mücadele ederek, düşmanının Gelibolu’yu hızlı bir şekilde geçmesine de engel oldu. Bu durum savaşın sonunda hem İstanbul’un, hem de Halifenin kurtulmasını sağlamıştır.

Yukarıdaki metinde verilen bilgiler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

19. yy’ya kadar Osmanlı Devleti’nde barış içinde yaşayan Ermeniler, daha sonra Ruslarla yakınlaşarak Osmanlı Devleti ile olan ilişkilerini bozmaya başlamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi Rus-Ermeni yakınlaşmasının zamanla ortaya çıkan sonuçlarından biri değildir?

Ermeniler, yaklaşık bin yıldan beri Türklerle birlikte yaşamaktaydılar. Osmanlı Devleti’nin uyguladığı İstimalet ve hoşgörü politikası, diğer azınlıkları olduğu gibi Ermenileri de etkilemiştir. Ermenilerin devlete olan bağlılıkları tartışılmaz derecede fazladır. Bu bağlılıklarından dolayı Ermenilere Teba-i Sadıka (sadık millet) unvanı bile verilmiştir. Ne var ki Fransız İhtilali Ermenileri de zehirlemiştir. Rusların kışkırtmasıyla ilk kez 93 Harbi’nde ihanet eden Ermeniler, bu süreçten sonra sürekli olarak Osmanlıya karşı düşmanla işbirliği yapmışlardır. Ermeni çeteleri özellikle Doğu ve Güneydoğu bölgelerindeki Türk halkına baskı ve zulümlerini artırmışlardır. Bunun üzerine devlet, eşkıyalık yapan, huzuru bozan, düşmanla işbirliği içine giren ve çetelerle birlikte katliam yapan Ermenileri bulundukları bölgelerden alarak  Suriye’nin kuzeyindeki topraklara tehcir (zorunlu göç) ettirmiştir.

Yukarıdaki metinde Ermeni çeteleri ve komitacıların göç ettirilmesi amacıyla çıkartılan kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk’ü etkileyen olaylardan hangisi onun Kurtuluş Savaşı’nın lideri olmasını sağlamıştır?

I. Dünya Savaşı tüm hızıyla sürerken Osmanlı’nın içinde yer aldığı İttifak Devletleri’nin neredeyse tüm cephelerde üstünlüğü devam etmektedir. Ancak Almanya’nın ABD’ye ait olan silah yüklü deniz altısını vurması her şeyi tersyüz etmiştir. ABD çok güçlü ve yıpranmamış bir devlet olarak İtilaf Devletleri’nin yanında savaşa katılmıştır. İtilaf bloğu ABD sayesinde yeni silah ve cephanelere kavuşmuştur. Bu durum karşısında daha fazla dayanamayan Bulgaristan, İttifak bloğunda savaştan çekilen ilk ülke olmuştur. Bulgaristan’ın savaştan çekilmesi ile Osmanlı ve Almanya arasında bağlantı kopmuştur. Alman yardımları ile ayakta duran Osmanlı Devleti’ne artık yardımlar ulaşamaz olmuştur. Bu durumda savaşı daha fazla devam ettirmek istemeyen Osmanlı Devleti de savaştan çekilmiştir. Tek başına savaşmayı sürdüren Almanya da daha sonra savaştan çekilmiştir. Böylece I. Dünya Savaşı tamamen sona ermiştir.

Yukarıdaki metin dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

ABD Başkanı Wodrov Wilson 8 Ocak 1918’de kendi adıyla anılan ve 14 maddeden oluşan ilkleri yayımlamıştır. Wilson ilklerine göre:

I. Yenen devletler yenilenlerden savaş tazminatı almayacak.

II. Yenen devletler yenilen devletlerden toprak almayacak.

III. Savaş sonrasında yapılan antlaşmalar şeffaf bir şekilde hazırlanıp, imzalanacak.

IV. Türklerin çoğunlukta olduğu topraklar, yine Türklerin egemenliğinde kalacak.

V. Savaş sonunda dünya barışını korumak amacıyla uluslararası bir cemiyet kurulacaktır.

Maddeleri yer almıştır.

Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndan çekilmesinde yukarıdaki maddelerden hangilerinin etkili olduğu söylenemez?

Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra başlayan işgallere karşı Türk milleti eli kolu bağlı beklememiştir. Kurduğu cemiyetler ve silahlı direniş örgütleriyle düşmana karşı koymuştur. Bu süreçte İstanbul Hükûmetinden destek alamayan cemiyetlerin faaliyetleri Anadolu’nun her köşesinde çok cılız bir şekilde devam ediyordu. Birbirlerinden kopuk bir şekilde hareket eden cemiyetlerin aralarında bir güç birliği de yoktu. Ancak tamamının tek düşüncesi vardı kendi yaşadıkları toprakları düşman eline bırakmamak ve başka ülkelerin boyunduruğu altına girmemek.

Yukarıdaki metne göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Arkadaşlar, Osmanlı Devleti’nin Almanya’nın yanında savaşa girme düşüncesinde hangi sebepler etkili olmuştur?

Müge: Kaybettiği toprakları geri alıp, eski gücüne ulaşmak

Tuba: Kapitülasyonlardan kurtulup, ekonomik bağımsızlığını yeniden kazanmak

Cafer: Siyasi yalnızlıktan kurtulmak

Selim: Rusya’nın Panslavizm politikası izlemesi

Buna göre yukarıdaki öğrencilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki egemenliğinin tehdit altında olduğunu düşünmektedir?

● Osmanlı Devleti’nin taarruzuyla başladı.

● Ruslara karşı savaşıldı.

● Osmanlı ordusu ağır kış şartlarında büyük kayıplar verdi.

Bu bilgiler aşağıdaki cephelerden hangisine aittir?

.............................?.............................

Galiçya Cephesi

Romanya Cephesi

Makedonya Cephesi

“?” ile boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?

I. 19.ve 20. yüzyıllar Osmanlı Devleti açısından oldukça sıkıntılı geçmiştir. Balkanlarda Sırpların başlattığı ayrılıkçı hareketler, diğer azınlıkların da isyan etmelerine neden olmuştur. Bu uluslar bir bir bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Bir yüzyıl içerisinde Osmanlı Devleti Balkan topraklarının nerdeyse tamamını kaybetmiştir.

II. Osmanlı Devleti’nin Afrika’da bulunan toprakları zengin yeraltı kaynaklarına sahiptir. Özellikle Avrupa’da sanayileşmiş ülkelerin ihtiyaç duyduğu ham madde kaynakları bu coğrafyada bol miktarda bulunuyordu. Bu nedenle sanayileşen ülkeler Osmanlı’nın Afrika’da bulunan topraklarına saldırmışlardır. Mısır, Trablusgarp, Fas, Tunus ve Cezayir bunlardan sadece birkaçıdır.

Yukarıdaki metinde maddeler halinde verilen bilgilere bakılarak, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çanakkale cephesinde başarılı olursak boğazları ele geçirmiş oluruz, böylece ___________ ___________ .

___________ ile boş bırakılan yerin aşağıdakilerden hangisi ile doldurulması yanlış olur?