8. Sınıf İnkılap Tarihi Milli Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar 2

18. yüzyılın sonlarına doğru buhar gücünün makineye uygulanması ile birlikte İngiltere’de sanayi devrimi ortaya çıkmıştır. Bu devrim ile birlikte insan ve hayvan gücünün yerini makine gücü almıştır. Kas gücüne dayalı sanayi önemini kaybederken, makine gücüne dayalı büyük fabrikalar kurulmuştur. Bu fabrikalar seri üretimi başlatıp, üretim patlamasına neden olurken, aynı oranda da ham madde ihtiyacını artırmıştır. Fabrikalaşan ülkeler bu ihtiyaçlarını karşılamak için gelişmemiş ülkelere yönelmişlerdir. Bu ülkelerden ham madde ihtiyaçlarını karşılarken, ürettikleri ürünleri de yine bu ülkelere satmışlardır. Aynı zamanda fabrikalarda çalışacak iş gücünü karşılamak için köyden kente doğru hızlı bir göç yaşanmıştır. Kır nüfusu azalırken, kent nüfusu artmıştır.

Yukarıdaki metinde, Sanayi İnkılabı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

I. Dünya Savaşı’nı tek bir nedene bağlamak doğru olmaz. Çünkü I. Dünya Savaşı’nın hepsi birbiri ile ilintili birçok nedeni vardır. Bu nedenleri: Genel nedenler, özel nedenler ve görünen nedeler olarak üç ana başlık altında toplayabiliriz.

Bu nedenlerden bazılarına baktığımızda:

I. İngiltere ve Fransa arasında yaşanan Alsas-Loren sorunu

II. Fransız İhtilali’nin ortaya çıkardığı milliyetçilik akımı

III. Almanya ve İtalya’nın sömürge yarışına katılmaları.

IV. Ülkeler arasında yaşanan silahlanma yarışı

Buna göre, yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri I. Dünya Savaşı’nın genel nedenleri içerisinde yer alır?

I.Dünya Savaşı’na giden yolda Almanya’nın politikaları da çok etkili olmuştur. Siyasi birliğini 1871’de tamamlayan Almanya, hızlı bir sanayileşme hamlesi başlatmıştır. Ancak, Almanya’dan önce dünya İngiltere ve Fransa arasında paylaşılmıştır. Örneğin İngiltere kendi yüz ölçümünün yüz dört (104) kat büyüklüğünde bir toprakta egemenlik kurmuştur. Üzerinde güneş batmayan imparatorluk denen İngiltere, bu egemenlik alanlarını korumanın derdine düşmüştür. Almanya ise siyasi birliğine geç tamamlamasına karşın Berlin, Bağdat ve Basra hattını ele geçirmenin hesaplarını yapıyordu. Çünkü Almanya’nın ihtiyaç duyduğu ham madde bu hat boyunca bol miktarda bulunuyordu. İngiltere ve Almanya arasındaki bu çekişme, dünyayı yavaş yavaş savaşın eşiğine sürüklemiş ve sonunda I. Dünya Savaşı başlamıştır.

Yukarıda verilen bilgiler dikkatli bir şekilde incelendiğinde, I. Dünya Savaşı’nın nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Birinci Dünya Savaşı’nın Nedenleri:

I. Sanayi İnkılabı sonucunda artan sömürgecilik yarışı

II. Fransız İhtilali’nin getirdiği milliyetçilik anlayışı

III. Ülkelerin İtilaf ve İttifak bloğuna ayrılması

IV. Ülker arası silahlanma yarışı

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi savaş sonunda da sömürgeciliğin devam ettiğinin göstergesidir?

Avrupa’nın sanayileşmiş ülkeleri daha çok üretmek ve daha çok pazar bulmak için birbirleri ile yarışa giriştiler. Sanayileşmemiş ülkeler onlar için ucuz ham madde kaynağı durumundaydı. Ancak bu ham madde kaynakları sadece birkaç ülke arasında paylaşılmıştır. Siyasi birliklerini geç tamamlayan İtalya (1870) ve Almanya (1871) gelişen sanayilerine ham madde bulmakta sıkıntı çekiyorlardı. Hem ham madde, hem de pazar açısından İngiltere ve Fransa ile rekabet etmek zorundaydılar. İngiltere ve Fransa ise ellerindeki bu kaynakları paylaşmaya yanaşmamışlardır. Hatta bu işi biraz daha ileri götürerek silahlanma yarışına girmişlerdir. Ekonomilerin büyük bir bölümü yeni silahların temin edilmesi için harcanmıştır. Bu durumda Almanya ve İtalya sömürge arayan; İngiltere ve Fransa ise ellerindeki sömürgeleri koruyan bir pozisyon almışlardır kendilerine. Bu durumun biriktirmiş olduğu sorunlar 1914 yılına gelindiğinde I.Dünya Savaşı olarak insanlığın karşına çıkmıştır.

Yukarıdaki metinde I. Dünya Savaşı’nın hangi sebebine değinilmemiştir?

Almanya 1871 de siyasi birliğini sağlayana kadar İngiltere ve Fransa sömürge imparatorlukları kurmuştu. Bu durum sanayi inkılabını gerçekleştiren Almanya için önemli bir sorundu.

Anlatılanlardan yola çıkarak, bu durumun sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Bu devlet, başta Osmanlı Devleti ile iyi ilişkiler kurmuş olsa da, 1700’lü yıllardan itibaren politika değiştirmiştir. Özellikle İstanbul’un kendi dini merkezleri olduğunu ile sürerek, İstanbul başkent olmak üzere büyük bir Slav devleti kurmayı hedeflemiştir. Ticareti ve gelişmeyi okyanuslara açılmakta gören devlet, bu amaca ulaşabilmenin tek yolunun da sıcak denizlere inmekten geçtiğini savunmuştur. Sıcak denizlere inebilmek için Osmanlı Devleti’ni parçalamaya çalışmıştır. Özellikle Fransız İhtilali’nin getirdiği sonuçları Balkanlar’da çok iyi uygulamıştır. Balkan milletlerinin Slav olduğunu savunarak, burada büyük bir Slav birliği kurmayı amaçlamıştır. Bu politikası hem Osmanlı, hem de Avusturya-Macaristan İmparatorluğunu parçalanma tehlikesi ile karşı karşıya bırakmıştır. Bu politika Almanya’nın da tepkisine neden olmuştur. Almanya Panslavizm politikasına karşı, Pangermenizm politikasını savunmuştur.

Yukarıdaki metin dikkatlice okunduğunda aşağıdakilerden hangisi ulaşabileceğimiz sonuçlardan biri olamaz?

I. Almanya

II. Fransa

III. İtalya

IV. Avusturya-Macaristan

V. İngiltere

VI. Rusya

I. Dünya savaşı başlamadan önce devletlerin itilaf ve ittifak olarak yer aldığı gruplar hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Avusturya-Macaristan veliahtı Ferdinand’ın öldürülmesi ile I. Dünya Savaşı başlamıştır. Bu olay, savaşın kıvılcımı olmuştur.

“Kıvılcım” ifadesi ile aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Avusturya-Macaristan veliahdı Ferdinant ve eşi Sofia bir askeri tatbikatı izlemek amacıyla ilk kez yan yana bir arabaya binmişlerdir. Onları ilk kez yan yana görecek olmanın heyecanı ile on binlerce kişi Saraybosna sokaklarını doldurmuştur. Ancak bu tatbikatı fırsat bilerek kalabalığın arasına karışan Sırp asıllı Princip, kendi topraklarının işgal edildiği gerekçesi ve Rusya’nın da kışkırtması ile veliaht ve eşine bir suikast düzenler. Suikast sonunca hem veliaht prens Ferdinat, hem de eşi Sofia hayatlarını kaybederler. Bunun üzerine Avusturya-Macaristan Sırbistan’dan katillerin teslim edilmesini isterler. Yine Rusya’nın kışkırtmaları ile katillerin teslim edilmemesi üzerine Avusturya-Macaristan Sırbistan’a savaş ilan eder. Böylece I.Dünya Savaşı da başlamış oldu (28Temmuz 1914)

Metinde yer alan bilgilere bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Figen Öğretmen: Çocuklar, I. Dünya Savaşı’nın nedenlerini üç başlık altında toplayabiliriz. Şimdi özel sebeplere örnek vermenizi istiyorum.

Figen Öğretmenin sorusuna aşağıdaki öğrencilerden hangisi yanlış cevap vermiştir?

Eser: İngiltere ve Almanya arasındaki sömürge yarışı

Yusuf: Almanya ile Fransa arasındaki Alsas-Loren kömür havzaları sorunu

Türker: Sanayi inkılabı sonucu oluşan sömürge yarışı

Ali: Rusya’nın panslavizm politikası üzerine Avusturya Macaristan ile anlaşamaması

Bana göre I.Dünya Savaşı’nın en önemli iki nedeninden biri de milliyetçilik anlayışıdır. “Her millete bir devlet diyen” bu anlayış nedeniyle birçok azınlık bağlı bulunduğu devlete karşı bağımsızlık mücadelesine girişmiştir. Birçok devlet başarılı olmuş ve kendi bağımsız devletlerini kurmuşlardır. Savaş sonunda yaşanan gelişmeler de bu bilgileri desteklemektedir.

I. Dünya Savaşı’nın aşağıdaki sonuçlarından hangisi milliyetçilik anlayışı ile bağdaşmaz?

I. Fransız İhtilalinin ortaya çıkardığı milliyetçilik akımının etkisi

II. Sanayi İnkılabıyla birlikte seri üretime geçilmesi

III. Yayılmacı bir siyaset izlenmesi

Yukarıda I. Dünya Savaşı’nın genel nedenleri verilmiştir.

Buna göre aşağıda yer alan I. Dünya Savaşı’nın nedenlerinden hangisi farklı bir özellik taşımaktadır?

Osmanlı Devleti’nin açtığı ilk taarruz cephesi Kafkas Cephesidir. Cephe komutanı ve Osmanlı Devleti’nin Harbiye Nazırı (Savaş Bakanı) olan Enver Paşa’nın bu cepheyi açma nedenlerinden biri de Rusların güneye inerek İngilizlerle birleşmesini önlemektir. Çetin kış koşularında, binlerce metre yüksekliğe sahip Allahuekber Dağları’nda ordumuz taarruza kaldırılmıştır. Ne acıdır ki düşmanla karşılaşmadan ve tek bir kurşun dahi atmadan, yaklaşık doksan bin askerimiz donarak şehit olmuştur. Ordunun büyük bir bölümünün bu şekilde kaybedilmesinden sonra saldırıya geçen Ruslar, Doğu Anadolu ve Karadeniz’de birçok yeri ele geçirmişlerdir. Çanakkale Cephesi’ndeki görevini başarıyla tamamlayan Mustafa Kemal daha sonra Kafkas Cephesi’nde görevlendirilmiştir. Mustafa Kemal elde kalan askerlerin ihtiyaçlarını karşılamış, onlara yeniden eğitim vermiştir. Özellikle yiyecek, giyecek ve cephane ihtiyaçları tamamlandıktan sonra, Ruslarla savaşa girilmiştir. Bu savaş sonunda Rusların elinde bulunan Muş ve Bitlis geri alınmıştır.

Mustafa Kemal’in tükenmiş bir ordu ile Rusları mağlup ederek, Muş ve Bitlis’i geri almasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

___________?___________

● Müttefikimiz Almanya’yı savaştığı cephelerde rahatlatmak

● Pantürkizm idealini gerçekleştirmek

Verilen bilgiler aşağıdaki cephelerden hangisinin açılma nedenleridir?