Atatürk'ün dış politikadaki temel düşüncesi "Yurtta sulh, cihanda sulh" (Yurtta barış, dünyada barış) sözüyle özetlenir. Türkiye, sorunlarını savaşla değil, uluslararası hukuk ve barışçı yollarla çözmeye çalıştı.
Dış politikanın temel ilkeleri
-
Tam bağımsızlık
Hiçbir devletin baskısını kabul etmemek
-
Barışçılık
Sorunları görüşme ve antlaşmalarla çözmek
-
Gerçekçilik
Ülkenin gücünü ve dünyanın koşullarını doğru değerlendirmek
-
Uluslararası iş birliği
Komşularla dostluk ve bölgesel antlaşmalar
1 Lozan'dan Kalan Sorunlar
| Sorun | Çözüm |
|---|---|
| Nüfus mübadelesi | Yunanistan ile anlaşmazlıklar 1930 antlaşmasıyla çözüldü; iki ülke yakınlaştı. |
| Yabancı okullar | Türk yasalarına ve Millî Eğitim Bakanlığı denetimine bağlandı. |
| Osmanlı borçları | 1954'te son taksit ödenerek tamamen kapatıldı. |
| Musul sorunu | Milletler Cemiyeti Irak lehine karar verdi; 1926 Ankara Antlaşması ile Musul Irak'a bırakıldı, petrol gelirinin bir kısmı belirli bir süre Türkiye'ye verildi. |
| Boğazlar | 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar üzerinde tam Türk egemenliği sağlandı; uluslararası komisyon kaldırıldı. |
| Hatay | Fransa ile görüşmeler sonucunda 1938'de Hatay Devleti kuruldu; 1939'da Hatay Meclisi Türkiye'ye katılma kararı aldı. Atatürk bu sonucu göremeden vefat etti. |
2 Uluslararası ve Bölgesel İlişkiler
-
Milletler Cemiyeti (1932)
Türkiye davet üzerine cemiyete üye oldu; barışçı politikası uluslararası alanda tanındı.
-
Balkan Antantı (1934)
Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında; Balkanlarda barışı korumak ve İtalya'nın yayılmacı politikasına karşı güvenlik sağlamak amacıyla imzalandı.
-
Sadabat Paktı (1937)
Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında; doğu sınırlarının güvenliğini sağlamak için imzalandı.
Kendini dene · Soru 1
Boğazlar üzerinde tam Türk egemenliğini sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Açıklama
1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile uluslararası komisyon kaldırılmış ve Boğazlar tamamen Türk egemenliğine geçmiştir.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.