Yediğin bir dilim ekmek, kanına doğrudan karışamaz. Önce çok küçük parçalara ayrılması gerekir. Besinlerin vücudumuzun kullanabileceği küçük yapı birimlerine dönüştürülmesine sindirim denir.
1 Fiziksel ve Kimyasal Sindirim
-
Fiziksel (mekanik) sindirim
Besinlerin dişlerle çiğnenmesi, mide ve bağırsak hareketleriyle küçük parçalara ayrılmasıdır. Besinin yapısı değişmez.
Ekmeğin dişlerle çiğnenmesi
-
Kimyasal sindirim
Büyük besin moleküllerinin enzimler yardımıyla kana geçebilecek küçük yapı birimlerine ayrılmasıdır.
Ağızda nişastanın enzimle sindirilmeye başlaması
2 Sindirim Kanalı
| Organ | Görevi |
|---|---|
| Ağız | Dişler besinleri parçalar (fiziksel); tükürükteki enzim karbonhidrat sindirimini başlatır (kimyasal). Dil besini karıştırır ve yutmaya yardım eder. |
| Yutak | Besinin yemek borusuna geçmesini sağlar. Yutkunurken gırtlak kapağı soluk borusunu kapatır. |
| Yemek borusu | Kaslarının dalga şeklindeki hareketiyle besini mideye iletir. Burada sindirim olmaz. |
| Mide | Kaslı yapısıyla besinleri ezer ve karıştırır; mide öz suyu protein sindirimini başlatır. |
| İnce bağırsak | Sindirimin tamamlandığı yerdir. Karbonhidrat, protein ve yağların sindirimi burada biter; besinlerin kana geçişi (emilim) büyük ölçüde burada olur. |
| Kalın bağırsak | Su ve minerallerin emilimi olur; sindirilemeyen artıklar dışkı olarak vücuttan atılır. Kalın bağırsakta kimyasal sindirim olmaz. |
Kendini dene · Soru 1
Proteinlerin kimyasal sindirimi hangi organda başlar?
Açıklama
Proteinlerin kimyasal sindirimi midede başlar, ince bağırsakta tamamlanır.
3 Yardımcı Organlar
Karaciğer ve pankreas sindirim kanalının parçası değildir; besin bu organlardan geçmez. Ürettikleri salgıları ince bağırsağa göndererek sindirime yardım ederler.
-
Karaciğer
Safra salgısını üretir. Safra, yağları küçük damlacıklara ayırarak sindirimlerini kolaylaştırır (fiziksel sindirim). Safra, safra kesesinde depolanır.
-
Pankreas
Karbonhidrat, protein ve yağları sindiren enzimler içeren pankreas öz suyunu ince bağırsağa gönderir.
4 Sindirim Sistemi Sağlığı
- Besinleri iyice çiğnemek ve yavaş yemek
- Lifli besinler (sebze, meyve, tam tahıl) tüketmek ve bol su içmek
- Diş sağlığına dikkat etmek, dişleri düzenli fırçalamak
- Aşırı yağlı, baharatlı ve hazır gıdalardan kaçınmak
- Yemekten hemen sonra ağır egzersiz yapmamak
Kendini dene · Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi sindirim kanalında yer almayan, ancak sindirime yardım eden bir organdır?
Açıklama
Pankreas yardımcı bir organdır; besin içinden geçmez, salgısını ince bağırsağa gönderir.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.