Su dolu bir bardağa koyduğun kalem kırılmış gibi görünür; havuzun dibi gerçekte olduğundan daha yakın görünür. Bunların sebebi, ışığın bir ortamdan başka bir ortama geçerken yön değiştirmesidir.
1 Işığın Kırılması
Kırılmanın kuralları
-
Az yoğundan çok yoğuna
Örneğin havadan suya geçen ışık normale yaklaşarak kırılır.
-
Çok yoğundan az yoğuna
Örneğin sudan havaya geçen ışık normalden uzaklaşarak kırılır.
-
Dik geliş
Yüzeye dik (normal doğrultusunda) gelen ışık kırılmadan geçer.
- Su dolu bardaktaki kalemin kırık görünmesi
- Havuzun ve gölün dibinin olduğundan sığ görünmesi
- Sıcak yaz günlerinde asfalt üzerinde serap görülmesi
- Sabahları Güneş'i ufkun altındayken bile görebilmemiz
- Yıldızların göz kırpıyormuş gibi görünmesi
Kendini dene · Soru 1
Havadan suya eğik olarak geçen ışık için ne söylenebilir?
Açıklama
Su havaya göre daha yoğun bir ortamdır; az yoğundan çok yoğuna geçen ışık normale yaklaşır.
2 Mercekler
| İnce kenarlı mercek | Kalın kenarlı mercek | |
|---|---|---|
| Şekli | Ortası kalın, kenarları ince | Ortası ince, kenarları kalın |
| Diğer adı | Yakınsak (toplayıcı) mercek | Iraksak (dağıtıcı) mercek |
| Paralel ışınlar | Kırıldıktan sonra odak noktasında toplanır | Kırıldıktan sonra dağılır; uzantıları odakta birleşir |
| Görüntü | Yakındaki cismi büyük gösterir | Cismi küçük gösterir |
| Kullanım | Büyüteç, mikroskop, dürbün, fotoğraf makinesi, hipermetrop gözlüğü | Kapı dürbünü, miyop gözlüğü, bazı el fenerleri |
3 Prizma ve Renkler
-
Beyaz ışığın renkleri
Kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert, mor
-
En az ve en çok kırılan
Kırmızı en az, mor en çok kırılır.
-
Gökkuşağı
Güneş ışığı yağmur damlalarında kırılıp renklere ayrıldığında oluşur; damlalar küçük prizmalar gibi davranır.
Kendini dene · Soru 2
Miyop olan bir kişinin gözlüğünde hangi tür mercek kullanılır?
Açıklama
Miyopluk kalın kenarlı (ıraksak) mercekle, hipermetropluk ince kenarlı (yakınsak) mercekle düzeltilir.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.