Bir cümle, görevleri farklı parçalardan oluşur: Kim? Ne yaptı? Neyi? Nereye? Nasıl? Cümleyi oluşturan bu parçalara öge denir. Ögeleri bulmak her zaman yüklemle başlar.
1 Temel Ögeler
-
Yüklem
Cümlede iş, oluş, hareket ya da durum bildiren temel ögedir. Kip ve şahıs eki alır; genellikle cümlenin sonundadır.
Ali kitabı okudu.
-
Özne
Yüklemin bildirdiği işi yapan ya da oluşa konu olan ögedir. Yükleme "kim?" ya da "ne?" sorusu sorularak bulunur.
Ali kitabı okudu.
2 Nesne
-
Belirtili nesne
"-ı, -i, -u, -ü" hâl ekini alır. Yükleme "neyi? kimi?" sorusu sorularak bulunur.
Kitabı okudu.
-
Belirtisiz nesne
Hâl eki almaz. Yükleme "ne?" sorusu sorularak bulunur.
Kitap okudu.
3 Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı)
- Yarın İzmir'e gideceğiz. nereye?
- Kitapları raftan aldı. nereden?
- Mektubu arkadaşına yazdı. kime?
4 Zarf Tümleci
- Sabahleyin işe gitti. ne zaman?
- Hızlı hızlı yürüdü. nasıl?
- Çok çalıştı. ne kadar?
- Yukarı çıktı. nereye? (hâl eki yoksa zarf tümlecidir)
5 Edat Tümleci
- Annesiyle pazara gitti. kiminle?
- Kalemle yazdı. ne ile?
Kendini dene · Soru 1
"Dün akşam babam bize parkta ilginç bir hikâye anlattı." cümlesinde aşağıdaki ögelerden hangisi yoktur?
Açıklama
Dün akşam (zarf tümleci), babam (özne), bize ve parkta (dolaylı tümleç), ilginç bir hikâye (belirtisiz nesne), anlattı (yüklem). Belirtili nesne yoktur.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Soru sormak, çözüm yolunu paylaşmak ve puan kazanmak için giriş yap.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz!
Bu soru hakkında henüz yorum yok. Takıldığın yeri yukarıdan sor!