Bir yazar okurunu bilgilendirmek istediğinde açıklar, bir olayı anlatmak istediğinde öyküler, bir manzarayı göstermek istediğinde betimler. Düşüncesini güçlendirmek için ise örnek verir, karşılaştırır ya da ünlü bir kişinin sözüne başvurur.
1 Anlatım Biçimleri
| Anlatım biçimi | Amacı | Özellikleri |
|---|---|---|
| Açıklayıcı anlatım | Bilgi vermek, öğretmek | Nesneldir; ders kitapları, ansiklopediler, haberler |
| Öyküleyici anlatım | Bir olayı anlatmak | Olay, kişi, yer, zaman vardır; olaylar oluş sırasıyla verilir; eylemler önemlidir. |
| Betimleyici anlatım | Bir varlığı okurun gözünde canlandırmak | Sözcüklerle resim çizilir; sıfatlar ve duyulara dayalı ayrıntılar yoğundur. |
| Tartışmacı anlatım | Okuru bir düşünceye inandırmak | Karşıt görüş çürütülür; kanıtlar sunulur; soru-cevap kullanılabilir. |
- Yanardağlar, yer kabuğundaki çatlaklardan magmanın yüzeye çıkmasıyla oluşur. Açıklayıcı
- Kapıyı açtım, içeride kimse yoktu. Masaya yaklaştım ve mektubu gördüm. Öyküleyici
- Bahçedeki yaşlı ceviz, kalın gövdesi ve geniş dallarıyla evin üstüne serin bir gölge düşürüyordu. Betimleyici
- Bazıları teknolojinin çocukları tembelleştirdiğini söylüyor. Oysa doğru kullanıldığında teknoloji, merakı ve öğrenmeyi artırır. Tartışmacı
2 Düşünceyi Geliştirme Yolları
| Yol | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Tanımlama | Bir kavramın ne olduğunu açıklama ("… -dır", "… denir") | Fotosentez, bitkilerin ışık enerjisiyle besin üretmesidir. |
| Karşılaştırma | İki ya da daha fazla varlığın benzer ve farklı yönlerini gösterme | Kitaplar düşünmeye, filmler ise izlemeye davet eder. |
| Örnekleme | Düşünceyi somut örneklerle açıklama ("örneğin, mesela") | Bazı hayvanlar kış uykusuna yatar; örneğin ayılar ve kirpiler. |
| Tanık gösterme | Ünlü ya da uzman bir kişinin sözünden yararlanma | Atatürk'ün dediği gibi "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir." |
| Benzetme | Anlatılanı daha anlaşılır kılmak için bir şeye benzetme | Beyin, sürekli çalışan bir bilgisayar gibidir. |
| Sayısal verilerden yararlanma | İstatistik ve rakamlarla düşünceyi güçlendirme | Araştırmaya göre öğrencilerin %60'ı her gün kitap okuyor. |
| Sınıflandırma | Varlıkları ortak özelliklerine göre gruplara ayırma | Canlılar; bitkiler, hayvanlar, mantarlar ve mikroskobik canlılar olarak gruplanır. |
Kendini dene · Soru 1
"Ünlü bilim insanı Aziz Sancar, 'Bilim, sabır ve merak işidir.' der. Gerçekten de büyük buluşların arkasında yılların emeği vardır." Bu paragrafta hangi düşünceyi geliştirme yoluna başvurulmuştur?
Açıklama
Düşünceyi güçlendirmek için bir bilim insanının sözüne başvurulmuştur; bu tanık göstermedir.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Soru sormak, çözüm yolunu paylaşmak ve puan kazanmak için giriş yap.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz!
Bu soru hakkında henüz yorum yok. Takıldığın yeri yukarıdan sor!