"Ali koştu." cümlesine bakalım. Nasıl koştu? Hızla. Ne zaman? Sabahleyin. Nereye? İleri. Ne kadar? Çok. Bu sorulara cevap veren ve fiilin anlamını tamamlayan sözcüklere zarf denir.
1 Zarflar
| Tür | Sorusu | Örnek |
|---|---|---|
| Durum zarfı | Nasıl? | Sessizce içeri girdi. / Hızlı koşuyor. |
| Zaman zarfı | Ne zaman? | Yarın gelecek. / Akşamleyin döndü. |
| Yer-yön zarfı | Nereye? (ek almadan) | İçeri gel. / Yukarı çıktı. / Geri döndü. |
| Miktar zarfı | Ne kadar? | Çok çalıştı. / En güzel kitap bu. / Daha erken gel. |
| Soru zarfı | — | Nasıl geldin? / Niçin ağlıyorsun? / Ne zaman başlayacak? |
Zarf mı, sıfat mı?
-
Sıfat
İsmi niteler.
Güzel bir şarkı söyledi. (nasıl şarkı?)
-
Zarf
Fiili niteler.
Şarkıyı güzel söyledi. (nasıl söyledi?)
Kendini dene · Soru 1
"Çocuklar bahçeden içeri koştu." cümlesindeki "içeri" sözcüğü nedir?
Açıklama
"içeri" ek almadan fiilin yönünü bildirdiği için yer-yön zarfıdır.
2 Zarf İşlevli Fiilimsiler
Fiillerden türeyip cümlede zarf görevi üstlenen sözcüklere zarf-fiil (zarf işlevli fiilimsi) denir.
| İşlev | Ekler | Örnek |
|---|---|---|
| Zaman | -ınca, -dığında, -ken, -alı, -r … -maz, -dıkça | Eve gelince haber ver. / Ders çalışırken müzik dinlemem. / Kapıyı açar açmaz kedi içeri girdi. |
| Durum | -arak, -ıp, -madan, -casına, -a … -a | Gülerek konuştu. / Koşa koşa geldi. / Hiç düşünmeden cevap verdi. |
- Sabahtan beri seni bekliyorum. -dan beri: başlangıç
- Pazartesiden itibaren dersler başlıyor. -dan itibaren: başlangıç
- Akşama kadar çalıştık. -a kadar: bitiş
- Güneş batana dek sahilde oturduk. -a dek: bitiş
Kendini dene · Soru 2
"Kitabı okurken birçok not aldı." cümlesindeki "okurken" sözcüğü hangi anlamı taşır?
Açıklama
"-ken" eki "okuma işi sürerken, o sırada" anlamında zaman bildiren bir zarf-fiil ekidir.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.