"Yağmur yağdı. Maç ertelendi." İki cümle arasındaki ilişkiyi anlamak için düşünmemiz gerekir. "Yağmur yağdı, bu yüzden maç ertelendi." dediğimizde ise ilişki hemen anlaşılır. Bağlantı ifadeleri cümleler arasındaki anlam ilişkisini açıkça gösterir.
1 Sebep-Sonuç ve Çıkarım
-
Sebep-sonuç
Bir olayın nedenini ve bu nedenin doğurduğu sonucu bildirir.
bu yüzden, bu sebeple, bu nedenle, bundan dolayı, çünkü, dolayısıyla, mademki, -dığı için, -den dolayı, yüzünden, sonucunda
-
Çıkarım
Bir bilgiden mantıklı bir sonuca varıldığını bildirir.
demek ki, belli ki, o hâlde, öyleyse, anladığım kadarıyla, görüldüğü kadarıyla
- Çok çalıştığı için sınavı kazandı. Sebep: çok çalışması; sonuç: sınavı kazanması
- Yollar buz tutmuştu, bu nedenle okullar tatil edildi. Sebep-sonuç
- Işıklar yanıyor; demek ki evde biri var. Çıkarım
2 Ayrıntılandırma ve Yeniden İfade
-
Ayrıntılandırma
Söyleneni genişletir, ayrıntı ekler.
açıkçası, aslında, diğer bir deyişle, detay vermek gerekirse
-
Yeniden ifade
Söyleneni başka sözcüklerle tekrar anlatır.
yani, başka bir deyişle, başka bir ifadeyle, demek istiyorum ki
- Bu kitap çok sürükleyici; yani elinden bırakamıyorsun. Yeniden ifade
- Proje başarılı oldu; detay vermek gerekirse katılım beklenenin iki katıydı. Ayrıntılandırma
3 Seçenek, Sonuç ve Olumsuzluk
| Anlam | İfadeler | Örnek |
|---|---|---|
| Seçenek | veya, ya da, ya … ya …, yahut, bazen … bazen …, kimi … kimi … | Ya bugün ya yarın gideceğiz. |
| Sonuç | böylece, böylelikle, son olarak, sonuçta, sonuç olarak, sonunda | Herkes görevini yaptı; böylece proje zamanında bitti. |
| Olumsuzluk | maalesef, ne yazık ki, ne fayda ki, ne … ne … | Ne aradı ne sordu. |
| Sınırlama | sadece, yalnızca, ancak, yalnız | Yalnızca ödevini bitirenler çıkabilir. |
Kendini dene · Soru 1
"Odasının ışığı hâlâ yanıyor; ______ ders çalışıyor." Boşluğa hangisi getirilirse cümle çıkarım anlamı taşır?
Açıklama
"belli ki" ifadesi, ışığın yanmasından "ders çalışıyor" sonucuna varıldığını gösterir.
Kendini dene · Soru 2
"Sabah erken kalktı, bu yüzden servise yetişti." cümlesinde hangi anlam ilişkisi vardır?
Açıklama
Erken kalkmak sebep, servise yetişmek sonuçtur; "bu yüzden" sebep-sonuç bildirir.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.