Ocaktaki metal bir tencerenin sapı çok ısınırken tahta bir kaşığın sapı neden ısınmaz? Kışın kalın bir mont giyince neden üşümeyiz? Bu soruların cevabı, maddelerin ısıyı farklı şekilde iletmesinde gizlidir.
1 Isı İletimi
Metal bir kaşığın bir ucunu sıcak çayın içine koyduğunda bir süre sonra diğer ucu da ısınır. Isı, kaşığın tanecikleri arasında bir tanecikten diğerine aktarılarak ilerlemiştir.
2 Isı İletkenleri ve Yalıtkanları
-
Isı iletkeni maddeler
Isıyı iyi ve hızlı ileten maddelerdir.
Bakır, alüminyum, demir, çelik gibi metaller
-
Isı yalıtkanı maddeler
Isıyı iyi iletmeyen ya da çok yavaş ileten maddelerdir.
Tahta, plastik, cam yünü, taş yünü, strafor, yün, kumaş, hava
| Eşya | Isı iletkeni bölüm | Isı yalıtkanı bölüm | Neden? |
|---|---|---|---|
| Tencere | Gövdesi (metal) | Sapı (plastik ya da tahta) | Yemek hızlı pişsin, el yanmasın |
| Ütü | Tabanı (metal) | Tutma yeri (plastik) | Kumaş ısınsın, el yanmasın |
| Fırın eldiveni | — | Kalın kumaş | Sıcak tepsiden ele ısı geçmesin |
| Termos | — | Çift duvar arasındaki boşluk | İçecek sıcaklığını korusun |
Kendini dene · Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi ısıyı en iyi ileten maddedir?
Açıklama
Bakır bir metaldir ve ısıyı çok iyi iletir. Tahta, plastik ve strafor ısı yalıtkanıdır.
3 Isı Yalıtımı
Binalarda ısı yalıtımı
-
Dış cephe yalıtımı
Binaların dış duvarları strafor ya da taş yünü levhalarla kaplanır.
Kışın içerideki ısı dışarı kaçmaz, yazın dışarıdaki sıcak içeri girmez.
-
Çatı yalıtımı
Çatıya cam yünü gibi yalıtım malzemeleri döşenir.
Sıcak hava yükseldiği için çatıdan kaybedilen ısı fazladır.
-
Çift camlı pencere
İki cam arasında hava ya da başka bir gaz bulunur.
Aradaki gaz katmanı ısının geçişini yavaşlatır.
-
Kapı ve pencere fitilleri
Aralıkları kapatarak hava sızıntısını önler.
Kapı altlarındaki fitiller
Basit bir ısı yalıtımı deneyi
- 1 Aynı büyüklükteki üç kavanoza aynı sıcaklıkta ve eşit miktarda sıcak su koy.
- 2 Birinci kavanozu açıkta bırak, ikincisini yün bir atkıya, üçüncüsünü alüminyum folyoya sar.
- 3 Her kavanozun suyunun sıcaklığını başta ve 20 dakika sonra termometreyle ölç.
- 4 Hangi kavanozdaki suyun daha geç soğuduğunu karşılaştır ve sonucu yalıtım ile ilişkilendir.
Kendini dene · Soru 2
Binaların dış duvarlarının strafor ile kaplanmasının temel amacı nedir?
Açıklama
Strafor ısı yalıtkanıdır. İçerideki ısının dışarı kaçmasını ve dışarıdaki sıcaklığın içeri girmesini yavaşlatarak enerji tasarrufu sağlar.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.