Yürümek, koşmak, kalem tutmak, başını çevirmek... Bütün bu hareketleri iskeletimiz ve kaslarımız birlikte çalışarak yapar. Vücudumuza şekil veren, onu dik tutan ve hareket etmesini sağlayan bu sisteme destek ve hareket sistemi denir.
1 İskelet ve Görevleri
İskeletin görevleri
-
Desteklik ve şekil
Vücudu dik tutar ve ona şekil verir.
Omurga vücudun dik durmasını sağlar.
-
Koruma
İç organları darbelere karşı korur.
Kafatası beyni, kaburgalar kalp ve akciğerleri korur.
-
Hareket
Kaslarla birlikte vücudun hareket etmesini sağlar.
Bacak kemikleri ve kasları yürümemizi sağlar.
-
Kan hücresi üretimi
Bazı kemiklerin içindeki kırmızı kemik iliği kan hücrelerini üretir.
Uzun kemiklerin uçları, yassı kemikler
2 Kemikler
Kemik çeşitleri
-
Uzun kemikler
Boyları enlerinden çok uzun olan kemiklerdir.
Uyluk kemiği, kol ve bacak kemikleri
-
Kısa kemikler
Boyları ve enleri birbirine yakın, küçük kemiklerdir.
El bileği ve ayak bileği kemikleri
-
Yassı kemikler
İnce ve yassı yapılı kemiklerdir; genellikle koruma görevi yapar.
Kafatası kemikleri, göğüs kemiği, kaburgalar, kürek kemiği
- Kulak kepçesi ve burun ucu Elle bükülebilir, esnektir.
- Omurlar arası diskler Omurların birbirine sürtünmesini önler ve darbeleri yumuşatır.
- Eklemlerde kemiklerin uçları Hareket sırasında kemiklerin aşınmasını önler.
3 Eklemler
| Eklem çeşidi | Özelliği | Örnek |
|---|---|---|
| Oynar eklem | Kemikler her yöne ya da geniş açıyla hareket edebilir. | Diz, dirsek, omuz, kalça, parmak eklemleri |
| Yarı oynar eklem | Kemikler sınırlı ölçüde hareket edebilir. | Omurlar arasındaki eklemler |
| Oynamaz eklem | Kemikler hareket edemez. | Kafatası kemikleri arasındaki eklemler |
Kendini dene · Soru 1
Omurlar arasındaki eklemler hangi çeşittendir?
Açıklama
Omurlar birbirine göre az miktarda hareket eder. Bu sayede belimizi biraz eğebiliriz ama tamamen bükemeyiz; bu eklemler yarı oynardır.
4 Kaslar
Kas çeşitleri
-
İskelet kası
Kemiklere bağlıdır ve isteğimizle çalışır. Çabuk yorulur.
Kol ve bacak kasları
-
Düz kas
İç organların yapısında bulunur ve isteğimiz dışında çalışır. Yavaş çalışır, geç yorulur.
Mide, bağırsak, damar kasları
-
Kalp kası
Yalnızca kalpte bulunur; isteğimiz dışında, hayat boyu durmadan çalışır.
Kalp
Kendini dene · Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi isteğimiz dışında çalışan bir kastır?
Açıklama
Mide kası düz kastır; isteğimiz dışında çalışır. Kol, bacak ve parmak kasları isteğimizle çalışan iskelet kaslarıdır.
5 Destek ve Hareket Sisteminin Sağlığı
Sağlıklı kemik ve kaslar için
-
Sağlıklı beslenme
Süt, yoğurt, peynir gibi kalsiyumlu besinler kemikleri; et, yumurta, baklagiller gibi proteinli besinler kasları güçlendirir.
Kalsiyumun kemiklere yerleşmesi için D vitamini gerekir; güneş ışığı D vitamini oluşumuna yardımcı olur.
-
Fiziksel aktivite
Düzenli egzersiz kasları ve kemikleri güçlendirir.
Yürüyüş, yüzme, bisiklet
-
Doğru duruş
Otururken sırtı dik tutmak omurganın sağlığını korur.
Ekrana bakarken başı öne eğmemek
-
Çanta taşıma
Çanta iki omuza takılmalı ve çok ağır olmamalıdır.
Yalnızca o günün kitaplarını almak
Kemik kırığında ne yapılmalı?
- 1 Kırık olduğu düşünülen bölge hareket ettirilmez.
- 2 Yaralı sakinleştirilir ve hemen 112 aranır.
- 3 Gerekirse kırık bölge, karton ya da tahta gibi sert bir malzemeyle yardımcı olunarak sabitlenir.
- 4 Kırık kemik yerine oturtulmaya çalışılmaz; bu işi sağlık personeli yapar.
Kendini dene · Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi destek ve hareket sisteminin sağlığına zarar verir?
Açıklama
Ağır çantayı tek omuzda taşımak omurganın bir yana eğilmesine ve sırt ağrısına yol açabilir.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Bu konunun tüm testleriYorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.