8. Sınıf İnkılap Tarihi 1. Dönem 1. Yazılı Soruları (5. Senaryo, Açık Uçlu)

Avrupa’daki gelişmeler: Aydınlanma Çağı düşünürlerinin eşitlik, adalet, özgürlük, hukuk gibi fikirleri ve bu fikirlerin etkisiyle çıkan 1789 Fransız İhtilali. Amaç: Osmanlıcılık düşüncesi doğrultusunda farklı milletleri eşit haklarla bir arada tutmak, azınlık isyanlarını ve devletin dağılmasını önlemek, Avrupa devletlerinin iç işlerine karışmasına engel olmak. 1856’da Islahat Fermanı dış baskılar sonucu ilan edilmiş ve gayrimüslimlerin hakları genişletilmiştir. Bu noktaların yer aldığı cevaplar kabul edilir.

Kendi tutumu: Askerliği çocukluktan beri istemesi, annesinin karşı çıkmasına rağmen sınava girip kazanması onun kararlı, azimli ve hedefine bağlı olduğunu gösterir. Okulun etkisi: Aydın fikirli, çağını iyi kavramış öğretmenlerden aldığı eğitim onun disiplinli olmasına katkı sağlamıştır. Sınıf çavuşluğu ve müzakerecilik gibi görevler başarısını ve özgüvenini artırmıştır. Kararlılık, disiplin, özgüven gibi özellikleri gerekçeleriyle ilişkilendiren cevaplar kabul edilir.

Tevfik Fikret: inkılapçılık, bağımsızlık, batılılaşma, gençlik ve kadın hakları konularında ilham kaynağı olmuştur (bunlardan en az biri yeterlidir). Ziya Gökalp: millî dayanışma ve Türk milliyetçiliği konularında etkilemiştir.

Örnek cevap: (1) Cesaret / fikirlerini açıkça savunma: Cemiyetin yöneticilerine yasal partiye dönüşmesini ve ordunun siyasetten ayrılmasını, tepki alacağını bilse de söylemiştir. (2) İlkelilik / kararlılık: Fikrinden vazgeçmemiş, arası açılmasına rağmen görüşünü savunmuş ve mesleğine yoğunlaşmıştır. (3) Vizyon sahibi olma / gerçekçilik: Ordunun asıl görevinin askerlik olduğunu savunarak devletin geleceği için doğru gördüğünü söylemiştir. Uygun iki özelliğin metinle gerekçelendirildiği cevaplar kabul edilir.

Vatanseverlik (vatanı ve milleti kurtarma ideali): Vatanı ve milleti içine düştüğü kötü durumdan kurtarmak amacıyla cemiyeti kurmuştur. İnkılapçılık, girişimcilik, örgütleyici olma, kararlılık gibi özellikler de uygun gerekçeyle yazılırsa kabul edilir.

Politikanın adı: Panslavizm. Rahatsızlık nedeni: Avusturya-Macaristan çok uluslu bir imparatorluktu ve yönetimindeki Slav toprakları Rusya’nın etkisiyle kopup parçalanabilirdi. Ayrıca iki devlet Balkan toplulukları üzerinde nüfuz kurma mücadelesi veriyordu. Bu noktaları içeren cevaplar kabul edilir.

İngiltere ile: Büyük bir sömürge imparatorluğu kurmuş olan İngiltere, sömürgecilik yarışına geç katılan Almanya’yı rakip gördü. Almanya’nın İngiliz sömürgelerine göz dikmesi çıkar çatışmasına yol açtı. Fransa ile: Fransa 1870’te Almanya’ya yenilerek kömür ve demir madenleri bakımından zengin Alsace-Lorraine bölgesini kaybetmişti. Fransa bu bölgeyi geri almak istiyordu. Bu noktaları içeren cevaplar kabul edilir.