8. Sınıf İnkılap Tarihi 1. Dönem 1. Yazılı Soruları (1. Senaryo, Açık Uçlu)

Avrupa’daki Sanayi İnkılabı (fabrikada seri ve ucuz üretim) ile ilgilidir. Kapitülasyonlar nedeniyle düşük gümrük vergisi alındığından Avrupa malları Osmanlı pazarına girdi; el tezgâhları ve küçük atölyeler kapandı, esnaf ve zanaatkâr rekabet edemedi, ekonomi zarar gördü. Osmanlı Devleti sanayileşmiş Avrupa devletlerinin ham madde kaynağı ve açık pazarı hâline geldi. Bu noktaları içeren cevaplar kabul edilir.

Çok kültürlü yapı, farklı yaşam tarzlarını ve kültürleri tanıma fırsatı verdi; bu durum onun hoşgörülü ve demokratik bir kişilik kazanmasına katkı sağladı. Avrupa’daki gelişmeleri gazete ve kitaplardan takip edebilmesi ülke sorunlarına duyarlı, yenilikçi (inkılapçı) bir kişilik geliştirmesinde etkili oldu. Bu doğrultuda gerekçeli cevaplar kabul edilir.

Rousseau (eşitlik ve demokrasi), Voltaire (vicdan ve fikir hürriyeti) ve Montesquieu (mutlakiyete karşı meşruti monarşi) düşünürlerinden ikisi ve fikirleri yazılmalıdır. Namık Kemal ise vatanseverlik, hürriyet ve millet konularında etkilemiştir.

Vatanseverlik (vatanın işgal edilen bir parçasını korumak için gönüllü gitmesi), cesaret/fedakârlık (zor koşullara ve tehlikeye rağmen gitmesi), sorumluluk bilinci, liderlik/örgütleyicilik (halkı ve birlikleri teşkilatlandırması) gibi özellikler gerekçesiyle kabul edilir.

Avrupa devletleri sömürgecilik ve silahlanma rekabeti nedeniyle Üçlü İttifak (Almanya, Avusturya-Macaristan, İtalya) ve Üçlü İtilaf (İngiltere, Fransa, Rusya) bloklarına ayrılmıştı. Devletler birbirlerine antlaşmalarla bağlıydı; bu nedenle bir devletin savaş ilan etmesi ittifaklar yoluyla diğerlerini de savaşa sürükledi. Suikast, bloklaşmayla gerginleşen ortamda savaşın fitilini ateşledi.

Rusya’nın İngiltere, Fransa ve Balkan devletleriyle yakın ilişkide ve ittifak hâlinde olması, ayrıca bu devletlerin Osmanlı’ya karşı geçmiş düşmanlığı sonucu ittifak yapılamadı; Osmanlı ordusu Alman silahlarıyla donatılmış ve Alman heyetleriyle iş birliği yapılmıştı, Almanya da Osmanlı’yı sömürgecilikte rakip görmüyordu. Çıkarım: Osmanlı Devleti siyasi olarak yalnızdı, zayıftı ve savaşın dışında kalması zordu.