8. Sınıf İnkılap Tarihi 1. Dönem 1. Yazılı Soruları (4. Senaryo, Açık Uçlu)

Kabul edilecek çıkarımlar ve gerekçeler:
• Kararlı / azimli biriydi: Annesi karşı çıksa da askerlik mesleğinde ısrar etti, sınavı kazandı.
• Hedefine ulaşmak için çalışkan ve başarılıydı: Giriş sınavını kazandı.
• Zeki ve olgun biriydi: Öğretmeni bu yönleri fark edip ona “Kemal” adını verdi.
• Liderlik, sorumluluk ve özgüven sahibiydi: Sınıf çavuşluğu ve müzakerecilik gibi görevler aldı.
Her çıkarım için doğru gerekçe verilmesi gerekir (çıkarım ve gerekçe birlikte puanlanır).

Ömer Naci aracılığıyla Tevfik Fikret ve Namık Kemal’in eserlerini tanıdı. Ali Fethi aracılığıyla Rousseau, Voltaire ve Montesquieu gibi Aydınlanma Çağı Fransız düşünürlerinin eserleriyle tanıştı.
Katkı olarak şu noktalardan uygun olanlar kabul edilir: Namık Kemal ve Fikret’ten vatanseverlik, hürriyet, inkılapçılık ve bağımsızlık fikirleri; Aydınlanma düşünürlerinden eşitlik, demokrasi, fikir ve vicdan hürriyeti, meşruti yönetim fikirleri. Bu eserler onun düşünce dünyasını zenginleştirmiş, inkılapçı bir kişilik kazanmasında etkili olmuştur.

Kabul edilecek özellikler ve gerekçeler:
• Planlı ve disiplinli olma / kurmaylık yeteneği: Ordunun planlarını ve bildirisini hazırladı.
• Sorumluluk sahibi olma: Kurmay başkanlığını üstlendi, kuruluşta yer aldı.
• Liderlik ve girişimcilik: Orduya ad verdi, kuruluşunda etkin rol oynadı.
• Vatanseverlik: Ülkedeki karışıklığı bastırmak için görev aldı.
Özellik ile metindeki davranışın uyumlu olması gerekir.

Avusturya-Macaristan suikastten Sırbistan’ı sorumlu tuttu. Sırbistan’a nota vererek sorumluların kendilerine teslimini istedi. Sırbistan, Rusya’dan aldığı destekle bu notayı reddetti. Bunun üzerine Avusturya-Macaristan 28 Temmuz 1914’te Belgrad’ı bombalayarak Sırbistan’a savaş ilan etti. (Nota verme, teslim isteme ve savaş ilanı adımlarından ikisi ile Sırbistan’ın notayı reddetmesi yazılmalıdır.)

Osmanlı Devleti resmen tarafsızlık ilan etmiş, ancak gizlice Almanya ile ittifak yapmıştır; yani söylem ile uygulama aynı değildir. Kararı İttihat ve Terakki yönetimi almış, antlaşma gizli yapılmıştır. Gemilerin Rus limanlarına saldırısı sonucunda İtilaf devletleri savaş açmış, Osmanlı Devleti tarafsız kalamamıştır.
Kabul edilecek çıkarımlar: Coğrafi konumu ve Almanya ile bağları nedeniyle savaşın dışında kalması çok zordu; yönetimin kararları devleti savaşa sürükledi; İttifak Devletleri safında savaşa girdi.

Amaç: Mısır’ı İngilizlerden geri almak, Süveyş Kanalı’nı ele geçirmek ve İngiltere’nin Uzak Doğu sömürgelerine giden yolu keserek onu zayıflatmaktı.
Etki: Şubat 1915 ve Ağustos 1916 harekâtlarında başarı sağlanamadı. Bu durum İngilizlere Suriye ve Filistin yolunu açtı. İngilizler Sina’yı, Gazze’yi, Kudüs’ü ve Yafa’yı işgal etti, sonra Şam’a kadar ilerledi.
Çıkarım (örnek): Osmanlı Devleti birçok cephede aynı anda savaştığı ve kaynakları yetersiz kaldığı için bir cephedeki yenilgi başka bölgeleri de tehlikeye attı; devlet savunma durumuna düştü.