Osmanlı Devleti en güçlü dönemini yaşarken Avrupa'da da büyük değişimler başlamıştı. Bilim, düşünce, din ve ekonomi alanındaki bu değişimler zamanla dünyanın dengelerini değiştirdi; Osmanlı da bu gelişmelere ayak uydurmak için yenilikler yapmak zorunda kaldı.
1 Avrupa'daki Gelişmeler
| Gelişme | Dönem ve yer | Özü | Sonuçları |
|---|---|---|---|
| Coğrafi Keşifler | 15.–16. yüzyıl | Yeni deniz yolları ve kıtaların keşfi | Avrupa zenginleşti; ticaret yolları değişti. |
| Rönesans | 14.–16. yüzyıl, İtalya | Bilim, sanat ve edebiyatta "yeniden doğuş" | Akıl ve bilim önem kazandı; sanatta insan ve doğa işlendi. |
| Reform | 16. yüzyıl (1517), Almanya | Martin Luther'in Katolik Kilisesi'ne karşı dinde yenilik hareketi | Protestanlık doğdu; kilisenin otoritesi sarsıldı, mezhep savaşları yaşandı. |
| Aydınlanma | 17.–18. yüzyıl | Akla, bilime ve özgürlüğe dayalı düşünce akımı | İnsan hakları ve özgürlük fikirleri yayıldı. |
| Sanayi İnkılabı | 18. yüzyıl, İngiltere | Buhar makinesinin kullanılmasıyla makineli üretime geçiş | Seri üretim başladı; ham madde ve pazar arayışı sömürgeciliği artırdı; şehirlere göç arttı. |
| Fransız İhtilali | 1789, Fransa | Mutlak krallığa karşı halkın ayaklanması | Milliyetçilik, eşitlik, özgürlük, adalet fikirleri yayıldı. |
Kendini dene · Soru 1
Buhar makinesinin üretimde kullanılmasıyla başlayan ve seri üretime geçilmesini sağlayan gelişme hangisidir?
Açıklama
Sanayi İnkılabı 18. yüzyılda İngiltere'de buhar makinesiyle başlamış ve makineli üretime geçilmiştir.
2 Osmanlı'daki Yenilikler
| Dönem / Padişah | Yenilikler |
|---|---|
| Lale Devri (1718–1730) | Avrupa'ya ilk geçici elçiler gönderildi; İbrahim Müteferrika ilk Türk matbaasını kurdu (1727). |
| III. Selim | Nizam-ı Cedit adlı Avrupa tarzı yeni bir ordu kurdu; Avrupa başkentlerinde sürekli elçilikler açtı. |
| II. Mahmud | Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdı (1826); yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusunu kurdu. İlk resmî gazete Takvim-i Vekayi yayımlandı, ilk nüfus sayımı yapıldı. |
| Tanzimat Fermanı (1839) | Padişah ilk kez kendi yetkilerini sınırladı; can, mal ve namus güvenliği, kanun önünde eşitlik ilkeleri benimsendi. |
| Islahat Fermanı (1856) | Gayrimüslimlere yeni haklar tanındı. |
| I. Meşrutiyet (1876) | İlk anayasa Kanun-i Esasi ilan edildi; ilk meclis (Meclis-i Mebusan) açıldı. |
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.