Mahallene bir park yapılmasını istiyorsun. Bu isteğini kime, nasıl iletirsin? Belediyeye dilekçe verebilir, komşularınla imza toplayabilir, yerel bir gazeteye haber verebilirsin. Demokrasilerde yönetimin kararlarını yalnızca yöneticiler değil, vatandaşlar ve çeşitli kuruluşlar da etkiler.
1 Karar Alma Sürecini Etkileyen Unsurlar
-
Birey
Oy kullanarak, dilekçe vererek, görüşlerini ileterek kararları etkiler.
CİMER'e başvuru yapmak
-
Siyasi partiler
Seçimlere katılarak yönetime gelmeyi ve ülke yönetimini programları doğrultusunda şekillendirmeyi amaçlar.
Mecliste kanun teklifleri
-
Sivil toplum kuruluşları (STK)
Devlete bağlı olmayan, belirli bir amaç için gönüllü olarak bir araya gelmiş kuruluşlardır (dernek, vakıf, sendika).
Çevre derneklerinin kampanyaları
-
Medya
Gazete, televizyon, radyo ve internet aracılığıyla halkı bilgilendirir ve sorunları gündeme taşır.
"Dördüncü güç" olarak anılır.
-
Kamuoyu
Bir konuda toplumun büyük bölümünün ortak görüşüdür. Yöneticiler kamuoyunu dikkate alır.
Anketler, imza kampanyaları
| Etki türü | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Doğrudan | Vatandaşın kararı kendisinin etkilemesi | Seçimde oy kullanmak, referandum |
| Dolaylı | Kararı başka kişi ya da kurumlar aracılığıyla etkilemek | Bir STK'ya üye olup kampanyaya katılmak |
Kendini dene · Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bir sivil toplum kuruluşudur?
Açıklama
Dernekler devlete bağlı olmayan, gönüllülerin kurduğu sivil toplum kuruluşlarıdır. Diğerleri devlet kurumlarıdır.
2 Temel Hak ve Sorumluluklar
-
Temel haklar ve özgürlükler
Anayasa ile güvence altına alınan, herkesin doğuştan sahip olduğu haklardır.
Yaşama hakkı, eğitim hakkı, düşünce ve ifade özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğü
-
Vatandaşlık hakları
Bir devletin vatandaşı olmaktan doğan haklardır.
Seçme ve seçilme, kamu hizmetlerinden yararlanma
-
Vatandaşlık sorumlulukları
Vatandaşların devlete ve topluma karşı yerine getirmesi gereken görevlerdir.
Kanunlara uymak, vergi vermek, askerlik yapmak, çevreyi korumak
3 Dijitalleşme ve Vatandaşlık
-
Dijital ortamdaki haklar
Bilgiye erişim, kişisel verilerin korunması, ifade özgürlüğü, e-Devlet hizmetlerinden yararlanma
e-Devlet'ten belge almak
-
Dijital ortamdaki sorumluluklar
Doğru bilgi paylaşmak, başkalarının mahremiyetine saygı göstermek, siber zorbalık yapmamak, telif haklarına uymak
İzinsiz fotoğraf paylaşmamak
Bir bilginin doğruluğunu kontrol etme
- 1 Bilginin kaynağına bak: Resmî kurum mu, güvenilir bir yayın mı?
- 2 Aynı bilgiyi farklı güvenilir kaynaklardan kontrol et.
- 3 Haberin tarihine bak; eski bir haber yeni gibi sunulmuş olabilir.
- 4 Duygulara aşırı seslenen, "hemen paylaş" diyen içeriklere şüpheyle yaklaş.
- 5 Emin olmadığın bilgiyi paylaşma.
Kendini dene · Soru 2
Aşağıdaki davranışlardan hangisi dijital vatandaşlık sorumluluğuna uygundur?
Açıklama
Bilginin kaynağını kontrol edip doğrulamak dijital ortamda sorumlu davranmaktır.
Konuyu pekiştir
Şimdi test çözme zamanı
Öğrendiklerini bu konunun testleriyle dene. Her testin sonunda doğru cevapları ve çözümleri görebilirsin.
Yorumlar
Yorum yazmak ve sorularını sormak için giriş yap ya da ücretsiz kayıt ol.