9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Soruları Çöz (4. Senaryo)

Bireye faydası: Kendi ailesinin ve köklerinin geçmişini öğrenir, kimlik kazanır, geçmişe ve şehrine aidiyet duygusu gelişir. Topluma faydası: Ortak değerler (dayanışma gibi) ve ortak miras benimsenir, toplumsal birlik ve beraberlik güçlenir, toplumun devamlılığı sağlanır. Benzer doğru cevaplar kabul edilir.

Beklenen: Geçmiş depremlerden ders alınarak gelecekte yaşanabilecek afetlere karşı önlem alınır, hazırlıklı olunur (geçmişi bilerek geleceğe dair öngörüde bulunma). Ayrıca geçmişte yaşanan yardımlaşma ve dayanışma örnekleri bilinirse toplumsal birlik, dayanışma ve aidiyet duygusu güçlenir; toplum ortak değerlerini yaşatır. Her fayda 10 puan: fayda + kısa gerekçe. Benzer doğru cevaplar kabul edilir.

Evet, Emre haklıdır. Geçmiş, yaşanmış ve değiştirilemez olaylardır; tarih ise bu olayları belge, kalıntı gibi kaynaklara dayanarak anlamak, yorumlamak ve anlatmak için kullanılan bilimdir. Geçmiş tarihin ham maddesidir; tarih geçmişin bugünde yapılan anlatımıdır. Benzer doğru cevaplar kabul edilir.

Çünkü tarihin konusu doğası gereği insanlardır; köy halkının yaşamı insan faaliyetlerini konu alırken Güneş sisteminin oluşumu insanı değil gök cisimlerini ilgilendirir ve astronominin alanındadır.

Yanlış: Değişim ve sürekliliğin tarihin durağan yapısını gösterdiği ve süreklilikten söz edilemeyeceği. Doğrusu: Değişim ve süreklilik kavramları tarihin durağan olmadığını gösterir; toplumlarda bazı şeyler değişirken bazı şeyler devam eder. Tarih bu ikisini inceleyerek insanların daha kapsamlı bir bakış açısı geliştirmesini sağlar.

Kaynağı İnceleme (türü, yazarı, tarihi gibi unsurların belirlenmesi) ve Kaynağı Sorgulama (yanlılık, çelişki, ön yargı olup olmadığının tespiti). Kaynağı Yorumlama da kısmen kabul edilebilir; asıl beklenen ilk ikisidir.

Kanıta Dayalı Ürün Oluşturma aşamasına aittir. Yararlanılan kaynaklara atıf yapılıp kaynakçada belirtilerek çalışmanın güvenilirliği artırılır; ayrıca bilimsel ve mesleki etik gereği yerine getirilmiş olur.