9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Soruları Çöz (5. Senaryo)

Tarih öğrenmek bireyin dünyaya daha geniş bir çerçeveden bakmasını sağlar. Bireyin olay ve olguları tek taraflı değerlendirmemesi gerektiğini kavramasını sağlar. Birey, olayların farklı neden ve sonuçları olabileceğini anlar ve her olayı o günün siyasi, sosyal ve kültürel şartları içinde değerlendirir. Bu noktalara değinen cevaplar kabul edilir.

Aşağıdakilerden ikisi yeterlidir: Olay ya da olgu o dönemde yaşayan insanlar için ne kadar önemliydi? İnsanların yaşamını nasıl etkiledi? Bu etkiler günümüze kadar devam ediyor mu? Aynı anlama gelen ifadeler de kabul edilir.

Tarihçiler olayları kronolojik (zamansal) bir akış içinde vererek tarihsel zamanın algılanmasını sağlar. Takvim, olayların oluş ve akış sırasını belirlemeyi ve olayları yıllara, yüzyıllara yerleştirmeyi mümkün kılar. Böylece olaylar arasındaki sıra ve neden-sonuç ilişkisi anlaşılır. Bu noktalara değinen cevaplar kabul edilir.

Arkeoloji → Toprak veya su altında kalan eski uygarlıklara ait kalıntıları inceleyen bilim; Epigrafi → Kitabeleri ve üzerindeki yazıları şekil ve içerik bakımından inceleyen bilim; Paleografi → Geçmişte kullanılan yazı çeşitlerini ve özelliklerini inceleyen bilim; Nümismatik → Eski para ve madalyaların tarihini ve tanımını inceleyen bilim; Heraldik → Resmî belgelerdeki mühür, arma ve özel işaretleri inceleyen bilim.

Sınırlılık: Konuyla ilgili önemli belgelerin bulunduğu bir arşive ulaşılamadığı için bilgiler eksik kalabilir, konu farklı bakış açılarıyla tam olarak incelenemeyebilir. Çözüm: Araştırmacı, ulaşamadığı arşiv belgelerinin yerine bu belgelerin yayımlanmış hâllerinden yararlanarak farklı kaynaklara başvurmuş ve eksiği gidermeye çalışmıştır. Kaynaklardan elde edilen bilgi sınırlı olduğunda farklı kaynaklara başvurulması aşamanın gereğidir.

Kaynağı İnceleme: Kaynağın türü, yazarı, tarihi, genel ağ uzantısı gibi temel unsurları belirler (burada yazar ve tarih belli değildir). Kaynağı Sorgulama: Kaynakta çelişki, tutarsızlık, boşluk, propaganda, ön yargı ya da yönlendirme olup olmadığını araştırır; geçerlilik ve güvenilirliğini sorgular; bilgileri başka kaynaklarla karşılaştırır. Kaynağı Yorumlama ya da Kaynaklardan Bilgi Toplama aşamasıyla ilgili uygun işlemler de kabul edilir.