8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Soruları Çöz (7. Senaryo)

yapmadan → zarf-fiil; “giden” eylemini zaman/durum yönünden niteler (okula nasıl/ne durumda gittiğini bildirir). giden → sıfat-fiil; “öğrencilerin” sözcüğünü niteler. dağıldığı → isim-fiil; cümlede “görülüyor” yüklemin öznesi olarak (isim görevinde) kullanılmıştır. Her satır: tür 3 puan, işlev 2 puan.

Galileo’ya göre Dünya evrenin merkezinde değildir; Güneş’in etrafında dönen bir gezegendir (kendi etrafında da döner) (5 puan). Matematiği ilk kez fiziksel olayları anlamak için mükemmel biçimde kullandığı için “matematiksel fiziğin babası” sayılır (5 puan).

Hayır, yeterli değildir; çünkü “sağlıklı beslenme” çok genel bir ifadedir, parça yalnızca sabah kahvaltısı üzerinde durmaktadır (5 puan). Parçanın konusu: Sabah kahvaltısının önemi / kahvaltı yapılmamasının beden ve okul başarısı üzerindeki olumsuz etkileri (5 puan).

Neden: Sosyal medya algoritmaları kullanıcıların izleme, beğeni vb. verilerini toplayıp analiz eder ve filtre gibi çalışarak yalnızca ilgi alanlarına uygun içerikleri gösterir (7 puan). Sonuç: Farklı görüş ve konuları görmediği için Elif’in bakış açısı daralabilir, herkesin kendisi gibi düşündüğünü sanabilir, farklılıkları fark edemez (8 puan). “Farklı kaynaklardan okumalıdır” gibi öneri de kabul edilir.

Sorunlar: (1) “Dün akşam maç izledim.” cümlesi konuyla ilgili değildir, metnin bütünlüğünü bozar; çıkarılmalıdır. (2) “Kitap okuyan kişi yeni kelimeler öğrenir.” cümlesi gereksiz yere tekrar edilmiştir; biri çıkarılmalıdır (her biri 4 puan). Düzeltilmiş metin: “Okumak insanın zihnini geliştirir. Kitap okuyan kişi yeni kelimeler öğrenir. Okuma alışkanlığı düşünce dünyasını zenginleştirir.” (7 puan; “ayrıca/böylece” gibi bağlayıcı eklenmesi de kabul edilir).

Ölçütler: Olay, zaman sırasına göre anlatılmıştır (öyküleyici anlatım; ör. -dı, -mış, -ecekti kipleriyle) (7 puan). Kişi, yer ve zaman ögeleri bulunur (5 puan). En az bir cümle, varlığı duyulara hitap ederek canlandırır (betimleyici) ve altı çizilmiştir (5 puan). En az dört cümle, anlaşılır ve yazım-noktalama doğrudur (3 puan).

Yüklem: tanıttı. Özne: Kütüphaneci. Nesne: yeni gelen kitapları. Dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı): okuma salonundaki öğrencilere. Zarf tümleci: dün akşam. Her öge 3 puan.