7. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Son Hazırlık Soruları Çöz (Tüm Senaryolar)

TAM PUAN (10 puan): Baba, oğlu Kaoru'nun kendisi gibi balıkçı olmasını istemektedir. Kaoru, yeni evin damı dümdüz olduğu ve yıldızları izlemeye uygun olduğu için (gök merakı nedeniyle) günlerini damda geçirmektedir.
KISMİ PUAN (5 puan): Her doğru bölüm için 5 puan (iki bölümden yalnızca birini doğru yazmışsa 5 puan).
SIFIR PUAN: İki bölümü de yanlış yazmışsa ya da cevap vermemişse.
Püf noktası: Yüzey anlam, metinde açıkça yazılan bilgidir. Cevap metindeki ifadelerden bulunur, yorum eklenmez.
Sık yapılan hata: Öğrenciler metinde olmayan bir neden ekler (ör. "Kaoru arkadaşı olmadığı için damda oturdu") ya da yalnızca bir bölümü yanıtlar.

TAM PUAN (10 puan): Annenin endişesi, öğrencinin kursa giderse derslerini aksatacak olmasıdır. Öğrenci, öğretmeninin sporun öğrencileri daha disiplinli ve sorumluluk sahibi yapacağını söylediğini aktarmaktadır.
KISMİ PUAN (5 puan): İki sütundan yalnızca birini doğru yazmışsa 5 puan.
SIFIR PUAN: İki sütunu da yanlış yazmışsa ya da cevap vermemişse.
Püf noktası: Yüzey anlamı belirlerken kimin neyi söylediğini ayırt etmek gerekir. Endişe annenindir, aktarılan bilgi ise öğretmenindir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler öğrencinin kendi gerekçelerini (hareketsiz kalması, voleybolu sevmesi) annenin endişesiyle karıştırır.

BONUS (10 puan üzerinden)
TAM PUAN (10 puan): Duyuruya uygun söyleyen öğrenci Burak'tır. Zeynep'in birinci hatası: Kitaplardan yalnızca biri sınıfta çözümlenir, diğer kitap için yazılı değerlendirme hazırlanıp öğretmene sunulur. İkinci hatası: Filmlerden biri sınıfta öğretmen rehberliğinde incelenir, aile bireyleriyle izlenen film hakkındaki düşünceler yazılı değil, sözlü paylaşılır.
KISMİ PUAN (5 puan): Burak'ı doğru seçmiş, ancak Zeynep'in hatalarından en çok birini doğru düzeltmişse 5 puan.
SIFIR PUAN: Burak'ı seçmemişse ya da cevap vermemişse.
Püf noktası: Yüzey anlamı belirlemek, ifadelerin metindeki bilgiyle birebir örtüşüp örtüşmediğini kontrol etmektir. Kitap ve film için verilen yönergeler birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler Zeynep'in ifadelerindeki hataları fark etmez ya da "yazılı" ve "sözlü" ayrımını karıştırır.

TAM PUAN (10 puan): Deniz'in söylemediği iki görev şunlardır. (1) Üç nokta, karşılıklı konuşmalarda yeterli olmayan, eksik bırakılan cevaplarda kullanılır. Örnek: — Kitabı kim aldı? — Ben… (2) Üç nokta, sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek için kullanılır. Örnek: Kapıyı açtığımda karşımda… Örnek cümleler farklı olabilir; önemli olan örneğin yazılan göreve uygun olmasıdır.
KISMİ PUAN (5 puan): Görevlerden yalnızca birini, o göreve uygun örnek cümleyle birlikte doğru yazmıştır (1 doğru madde 5 puan). Her doğru madde 5 puandır; iki madde de doğruysa tam puan verilir.
SIFIR PUAN: Hiçbir maddede görev ile örnek cümle birlikte doğru değildir. Örneğin Deniz'in zaten söylediği görevi (ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek) tekrar yazmıştır ya da örnek cümleleri yazdığı göreve uymamaktadır. Cevap boş bırakılmıştır.
Püf noktası: Üç nokta tek bir görevle sınırlı değildir. Eksik bırakılan cevaplarda, ünlem ve seslenmelerde ve sözün kesilip okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığı yerlerde kullanılır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler üç noktanın görevini yalnızca "cümleyi yarım bırakmak" sanır; diyalogdaki eksik cevap görevini ayrı bir görev olarak yazmaz.

TAM PUAN (10 puan): "Harikulade", olağanüstü, çok güzel ve insanı hayrete düşüren anlamına gelir. Tahmini destekleyen ifade metinden alınır: "Daha önce hiç böyle bir görüntüyle karşılaşmamıştı." ya da "Sırada bekleyenlerin hepsi hayranlıkla bakıyor, gözlerini teleskoptan ayıramıyordu." (Hem anlam hem de metinden bir dayanak ifade doğru yazılmalıdır.)
KISMİ PUAN (5 puan): Anlamı doğru tahmin edip (olağanüstü, çok güzel, hayranlık uyandırıcı gibi) dayanak ifadeyi yazmaz ya da yanlış yazarsa; veya dayanak ifadeyi doğru yazıp anlamı yanlış ya da eksik tahmin ederse 5 puan verilir.
SIFIR PUAN: Hem anlamı hem de dayanak ifadeyi yanlış yazan ya da hiçbir şey yazmayan öğrenci 0 puan alır. Örnek: "harikulade" için "korkunç" ya da "sıradan" yazmak.
Püf noktası: Bilinmeyen sözcüğün anlamını, çevresindeki cümlelerde verilen ipuçlarından (duygu, tepki ve durum anlatan ifadelerden) tahmin ederiz.
Sık yapılan hata: Öğrenciler bağlama bakmadan sözcüğün anlamını ezbere ya da kulak aşinalığıyla yazar; tahminlerini metinden bir ifadeyle desteklemeyi unutur.

TAM PUAN (10 puan): "Uçsuz bucaksız", sınırı ya da sonu görünmeyecek kadar geniş, çok geniş demektir. 1. cümlede bu sözcük grubunun yerine "sonsuz", "sınırsız" veya "engin" gibi anlamı bozmayan bir sözcük kullanılabilir.
KISMİ PUAN (5 puan): Her doğru madde için 5 puan: anlam doğru yazılmış (sınırı ya da sonu görünmeyecek kadar geniş) ya da anlamı bozmayan bir sözcük yazılmış. İki maddeden yalnızca biri doğruysa 5 puan verilir.
SIFIR PUAN: Anlamı yanlış yazan (ör. "derin", "sakin", "çok soğuk") ve yerine kullanılacak sözcüğü yanlış yazan ya da boş bırakan öğrenci 0 puan alır.
Püf noktası: Bir sözcük grubunun anlamı, geçtiği farklı cümlelerde değişmeyen ortak yönden çıkarılır; iki cümlede de deniz ve tarla için "sınırı görünmeyecek kadar geniş" fikri ortaktır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler anlamı bağlamdan çıkarmak yerine "deniz" sözcüğüne takılıp "derin" ya da "dalgalı" gibi cümlede olmayan bir anlam yazar.

TAM PUAN (10 puan): Notlar sebep-sonuç zincirine uygundur. Çünkü her sonuç bir sonrakinin sebebi olmaktadır. Örneğin “konuları son güne bırakmıyor” sonucu, “telaşı azalıyor” sonucunun sebebidir; bu da sınav başarısının sebebi olur.
KISMİ PUAN (5 puan): Yalnızca türü (sebep-sonuç zinciri) doğru yazar, gerekçe yazmaz ya da gerekçesi yanlıştır.
SIFIR PUAN: Türü yanlış yazar (çok sebep bir sonuç ya da bir sebep çok sonuç gibi) veya hiç yazmaz.
Püf noktası: Zincirde bir cümledeki sonuç, bir sonraki cümlenin sebebi olur; sebep-sonuç yapısını seçerken bilgilerin bu mantıksal bağına bakılır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler “bu nedenle”, “dolayısıyla” gibi ifadeleri görünce türü gerekçesiz “çok sebep bir sonuç” ya da “bir sebep çok sonuç” diye işaretler; oysa sonuçların bir sonrakinin sebebi olduğunu görmezler.

TAM PUAN (5 puan): Jonathan, diğer martıların bakış açısına aldırmayıp düşecek gibi olsa da denemeye devam eden, hedefine kararlılıkla bağlı bir martıdır.
SIFIR PUAN: Çıkarım yanlışsa (ör. Jonathan'ın umursamaz olduğunu, uçmayı bıraktığını ya da utanmayı bilmediğini yazarsa), metindeki cümleleri çıkarım yapmadan aynen tekrar ederse ya da cevap yazmazsa 0 puan verilir.
Püf noktası: Derin anlam, metinde doğrudan yazmayan ama davranıştan çıkarılan sonuçtur; burada Jonathan'ın utanmaması onun kararlılığını ve yaygın kanıya uymadığını gösterir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler metindeki "hiç utanmadı" cümlesini aynen yazıp kahramanın tutumu hakkında bir çıkarım yapmaz.

TAM PUAN (5 puan): Mustafa Kemal bu sözle, mücadelenin asıl gücünün silah ve cephane gibi maddi olanaklar değil, ideal (ulaşılmak istenen amaç) ve iman (inanç) olduğu mesajını vermiştir.
SIFIR PUAN: Cevapta ideal ve imanın (amaç ve inancın) mücadelenin asıl gücü olduğu çıkarımı yoksa 0 puan verilir. Örnekler: sözü olduğu gibi tekrar yazmak, silah ve cephanenin gerekli olmadığını söyleyip ideal ve inanca değinmemek, yanlış bir mesaj yazmak veya cevap yazmamak. Bu soruda kısmi puan basamağı yoktur.
Püf noktası: "Ne silah ne cephane, ideal ve iman" karşıtlığı, mücadelede asıl gücün maddi olanaklar değil amaç ve inanç olduğunu gösterir; bu söz açıkça söylenmeyen derin anlamı verir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler sözü olduğu gibi tekrar eder ya da "silah götürmediler" diye yüzeysel anlam yazar; ideal ve imanın asıl güç olduğu çıkarımını yapmaz.

TAM PUAN (10 puan): Sonuç: Kütüphaneden ödünç alınan kitapların sayısı belirgin biçimde artmıştır. Sebep: Her hafta bir ders saatinin “okuma saati” olarak ayrılmasıdır; sebebi ortaya koyan ifade “çünkü”dür. (İki bölüm de doğru yazılmıştır.)
KISMİ PUAN (5 puan): Her doğru bölüm için 5 puan. Yalnızca sonucu doğru yazan ya da yalnızca sebebi “çünkü” ifadesiyle birlikte doğru yazan öğrenci 5 puan alır. Sebebi doğru yazıp sebebi ortaya koyan ifadeyi yazmayan öğrencinin sebep bölümü doğru sayılmaz.
SIFIR PUAN: Hiçbir bölümü doğru yazmazsa. Sebep ile sonucu birbirinin yerine yazan ya da yalnızca “uygulama bütün sınıflarda yapılıyor” gibi ilgisiz bir bilgi yazan öğrenci 0 puan alır.
Püf noktası: Sebep-sonuç metin yapısında “çünkü” gibi ifadeler sebebi ortaya koyar; sebep, cümlelerin sırasında sonuçtan sonra gelse bile sebep olarak kalır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler ilk cümleyi otomatik olarak sebep sanır ve metindeki sırayı, sebebi ortaya koyan ifadeye bakmadan sebep-sonuç ilişkisi yerine koyar.

TAM PUAN (10 puan): Anahtar kelime “odaklanma”dır. Gerekçe: Metin baştan sona odaklanmanın ne olduğunu ve neye yaradığını anlatır; kelime metinde birçok kez geçer ve metnin konusunu karşılar. “Telefon”, “televizyon” ve “alıştırma” ise yalnızca ayrıntı ya da örnek olarak geçer.
KISMİ PUAN (5 puan): Anahtar kelimeyi “odaklanma” olarak doğru yazar ancak gerekçe yazmaz ya da gerekçesi yanlıştır (ör. “güzel bir kelime olduğu için”, “ilk cümlede geçtiği için” gibi metnin konusuyla ilgisiz bir gerekçe).
SIFIR PUAN: Anahtar kelimeyi “odaklanma” dışında bir kelime olarak yazan (gerekçesi ne olursa olsun) ya da hiçbir şey yazmayan cevap 0 puan alır.
Püf noktası: Anahtar kelime, metnin konusunu ve ana fikrini taşıyan, metinde sık geçen kelimedir; örnek ya da ayrıntı olarak geçen kelimeler anahtar kelime sayılmaz.
Sık yapılan hata: Öğrenciler metinde yer alan, dikkat çekici görünen örnek kelimeleri (telefon, televizyon gibi) metnin konusunu taşıyan anahtar kelimeyle karıştırır.

TAM PUAN (10 puan): İki sözcük de anlamına uygun kullanılmıştır ve cümlenin bilgisi korunmuştur: Kerem'in robot yapmayı çok sevmesi ve geçen hafta alışılmışın dışında bir robot yapması. Örnek cümle: "Robot yapmak Kerem'in tutkusudur; geçen hafta sıra dışı bir robot yaptı."
KISMİ PUAN (5 puan): Her doğru kullanılan sözcük için 5 puan. Yalnızca biri anlamına uygun kullanılmışsa (2 doğru kullanım 10 puan, 1 doğru kullanım 5 puan).
SIFIR PUAN: Sözcüklerden hiçbirini anlamına uygun kullanmamışsa. Örneğin sözcükleri hiç kullanmamış, cümleyi aynen yazmış ya da sözcükleri anlamlarına aykırı kullanmışsa 0 puan alır.
Püf noktası: Söz varlığı unsurları (sözcük ve sözcük grupları), sade ifadenin yerine anlama uygun biçimde yerleştirildiğinde yazıyı zenginleştirir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler verilen sözcükleri cümlenin anlamına uyup uymadığına bakmadan ekler ya da "çok seviyor", "çok değişik" gibi sade ifadeleri silmeden cümlenin sonuna ekleyip anlatımı bozar.