6. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Son Hazırlık Soruları Çöz (Tüm Senaryolar)

TAM PUAN (10 puan): a) Kitabı en geç iki hafta içinde geri getirmelidir. b) Çocukların istedikleri zaman kitap alıp bırakabilmesi için dolabın kapısı kilitlenmiyor, yalnızca mandalla kapanıyor; bu yüzden anahtarı yoktur.
KISMİ PUAN (5 puan): Her doğru bölüm için 5 puan (a ve b bölümünden yalnızca biri doğruysa 5 puan).
SIFIR PUAN: İki bölümü de yanlış yazan ya da boş bırakan öğrenci 0 puan alır.
Püf noktası: Yüzey anlam, metinde açıkça yazılan bilgidir; cevap yorumla değil, metindeki ifadeleri bulup aktararak verilir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler süreyi (iki hafta) yazmayı unutur ya da anahtarın olmama nedeni yerine kendi tahminlerini yazar.

TAM PUAN (10 puan): Kerem, yarışmanın çarşamba günü yapılacağını sanmıştır; oysa yarışma cuma günü saat 14.00'te kütüphanede yapılacaktır. Kerem, adını cuma gününe kadar yazdırabileceğini sanmıştır; oysa adını çarşamba gününe kadar Türkçe öğretmenine yazdırmalıdır.
KISMİ PUAN (5 puan): Her doğru madde için 5 puan (2 doğru madde 10 puan, 1 doğru madde 5 puan). Maddenin doğru sayılması için yanlış anlaşılan bilgi ile duyurudaki doğrusu birlikte yazılmalıdır.
SIFIR PUAN: Hiçbir maddeyi doğru yazmazsa (örneğin Kerem'in doğru anladığı yeri ya da saati yanlış olarak gösterirse) ya da cevap vermezse.
Püf noktası: Yüzey anlamı belirlerken gün, saat, yer gibi açıkça yazılmış bilgileri metinle tek tek karşılaştırmak gerekir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler yalnızca yanlışı yazıp duyurudaki doğru bilgiyi yazmaz ya da Kerem'in doğru anladığı yeri de yanlış sayar.

BONUS (10 puan üzerinden)
TAM PUAN (10 puan): a) III. yargı; yazıda Barış’ın bu işi bir daha yapmak isteyeceğine dair bir ifade yoktur, bu bir tahmindir, bu yüzden yüzey anlama dayanmaz. b) II. yargı; yazıda Barış’ın eline kabarcıklar çıktığı hâlde işi yarıda bırakmadığı yazılıdır.
KISMİ PUAN (5 puan): Her doğru bölüm için 5 puan (yargı numarası ve gerekçesi/doğru bilgisi doğru olan bölüm 5 puan; yalnız numarayı doğru yazıp açıklamayı yazmayan ya da yanlış yazan bölüm puan almaz).
SIFIR PUAN: İki bölümü de doğru yazmayan (yargı numaraları yanlış ya da açıklamalar eksik/yanlış) ya da boş bırakan öğrenci 0 puan alır.
Püf noktası: Yüzey anlam metinde açıkça yazılanlardır; “isteyecektir” gibi tahmin ve yorum içeren ifadeler yüzey anlam sayılmaz.
Sık yapılan hata: Öğrenciler tahmin içeren yargıyı metindeki bilgiyle çelişen yargıyla karıştırır ya da yargıyı seçip gerekçesini yazmaz.

TAM PUAN (10 puan): a) Mert, ağabeyinin askerlik görevinin bitmesine ne kadar zaman kaldığını öğrenmek istemektedir. b) “Şafak atarsa” ifadesi “gün geçerse” anlamına gelir.
KISMİ PUAN (5 puan): Her doğru madde için 5 puan verilir (a ve b maddelerinden yalnızca birini doğru yazarsa 5 puan).
SIFIR PUAN: Hiçbir maddeyi doğru yazmazsa ya da cevap yazmazsa.
Püf noktası: Kalıp sözler, az kelimeyle çok şey anlatır; sözcüklerin sözlük anlamına değil, konuşmanın geçtiği duruma bakılarak anlam verilir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler “şafak”ı gün doğumu olarak anlayıp “şafak atarsa”yı “gün doğarsa” biçiminde, durumdan kopuk yorumlar.

TAM PUAN (15 puan): Üç sözcük de doğru yazılmıştır: balıkçı (kökü balık; balık satan kişi), tuzluk (kökü tuz; içine tuz konulan kap) ve çaycı (kökü çay; çay dağıtan/satan kişi). “Balıkları” ve “çay” yeni bir varlığın adı olmadığı için tabloya yazılmaz.
KISMİ PUAN (10 puan): Üç satırdan ikisi doğru (sözcük, kök ve adlandırdığı varlık birlikte doğru) ise 10 puan.
KISMİ PUAN (5 puan): Üç satırdan yalnızca biri doğru (sözcük, kök ve adlandırdığı varlık birlikte doğru) ise 5 puan.
SIFIR PUAN: Hiçbir satırı tam doğru yazmazsa (örneğin yalnızca “balıkları” ya da “çay” yazar, ya da cevap yazmaz).
Püf noktası: Kök ile ek birleştiğinde kökten farklı yeni bir varlığın adı çıkıyorsa ek, yeni bir sözcük türetmiştir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler “balıkları” gibi yalnızca çoğul veya iyelik eki almış sözcükleri de yeni bir varlığın adı sanır.

BONUS (10 puan üzerinden)
TAM PUAN (10 puan): a) Atasözü olmayan ifade “Komşu çocuğu”dur. Atasözü, öğüt veren ya da genel bir doğruyu bildiren kalıplaşmış bir yargı cümlesidir; “komşu çocuğu” ise yargı bildirmeyen, iki kelimeden oluşan bir kelime grubudur. b) Kerem'in davranışına “Gülme komşuna, gelir başına.” atasözü uyar. Bu söz, başkasının başına gelen kötü bir duruma gülmememiz gerektiğini, çünkü aynı durumun bir gün bizim de başımıza gelebileceğini öğütler.
KISMİ PUAN (5 puan): İki maddeden yalnızca birini tam doğru yazarsa (a maddesinde “Komşu çocuğu” seçimi ve gerekçe birlikte; b maddesinde “Gülme komşuna, gelir başına.” seçimi ve öğüdün açıklaması birlikte). Her doğru madde 5 puandır: 2 doğru madde 10 puan, 1 doğru madde 5 puan.
SIFIR PUAN: Hiçbir maddeyi doğru yazmazsa (iki maddede de seçim yanlışsa ya da seçim doğru olsa bile gerekçe/açıklama yazılmamış veya yanlışsa) ya da cevap yazmazsa.
Püf noktası: Atasözü, öğüt veren ya da genel bir doğruyu bildiren kalıplaşmış bir cümledir; kelime grubu ise yargı bildirmeyen kelime topluluğudur, bu yüzden söz varlığı unsurları anlamlarına ve işlevlerine göre ayrılır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler “komşu” kelimesinin geçtiği her ifadeyi atasözü sanır ya da atasözünü seçip öğüdünü durumla ilişkilendirmeden yalnızca tekrar eder.

TAM PUAN (15 puan): Üç hata da doğru bulunmuş, doğrusu ve kuralı yazılmıştır. 1) Karagözün → Karagöz'ün: Özel adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. 2) izledinmi → izledin mi: Soru eki "mi" kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır. 3) Son cümlenin sonunda işaret yoktur → "izledin mi?": Soru bildiren cümlenin sonuna soru işareti konur.
KISMİ PUAN (10 puan): Üç hatadan ikisini doğru bulmuş; doğrusunu ve kuralını yazmıştır (her doğru satır için 5 puan).
KISMİ PUAN (5 puan): Üç hatadan yalnızca birini doğru bulmuş; doğrusunu ve kuralını yazmıştır (her doğru satır için 5 puan).
SIFIR PUAN: Hiçbir satırı doğrusu ve kuralıyla birlikte doğru yazamayan ya da boş bırakan öğrenci 0 puan alır. Mesajda hata olmayan bir yeri hatalı gösterip düzeltmeye çalışması da bu satırlara puan getirmez.
Püf noktası: Özel ada gelen ek kesmeyle ayrılır, soru eki "mi" ayrı yazılır, soru cümlesi soru işaretiyle biter.
Sık yapılan hata: Öğrenciler "izledinmi" yazımını düzeltir ama cümle sonundaki eksik soru işaretini ve "Karagöz'ün" sözcüğündeki kesme işaretini gözden kaçırır.

BONUS (10 puan üzerinden)
TAM PUAN (10 puan): Kaşgarlı: Sözcük "Kaşgarlı" biçiminde, kesme işaretsiz yazılır; çünkü "-lı" yapım ekidir ve yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu sözcükte Ece yanılmıştır. Kaşgar'da: Sözcük kesme işaretiyle yazılır; çünkü "-da" çekim ekidir ve özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Bu sözcükte Deniz yanılmıştır. Yani ikisi de birer sözcükte haklıdır.
KISMİ PUAN (5 puan): İki sözcükten yalnızca birinin doğru yazılışını ek türüne dayanan gerekçesiyle yazmıştır.
SIFIR PUAN: İki sözcük için de doğru yazılışı ek türüne dayanan gerekçesiyle yazamayan, yalnızca "Ece haklı" ya da "Deniz haklı" diyen veya boş bırakan öğrenci 0 puan alır.
Püf noktası: Yapım eki (-lı) kesme almaz; özel adlara gelen çekim ekleri (-da) kesmeyle ayrılır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler özel addan türeyen her sözcükte kesme işareti gerektiğini düşünür ve yapım ekiyle çekim ekini ayırt edemez.

TAM PUAN (10 puan): Anahtar kelime olmaya en uygun sözcük “deyim”dir. Anahtar kelimeler bir metnin içeriğini en iyi yansıtan kelimelerdir. Metnin tamamı deyimlerin ne olduğunu ve ne işe yaradığını anlattığı için “deyim” metnin içeriğini en iyi yansıtır. “Kulak” ve “sevinmek” ise yalnızca örnek deyimde geçtiği için metnin içeriğini yansıtmaz.
KISMİ PUAN (5 puan): “Deyim” sözcüğünü seçmiş, ancak gerekçe yazmamış ya da gerekçesi yanlıştır (ör. “çünkü metinde geçiyor”).
SIFIR PUAN: “Deyim” dışında bir sözcüğü seçen cevap, gerekçesi ne olursa olsun 0 puan alır. Cevap yazmayan öğrenci de 0 puan alır.
Püf noktası: Anahtar kelime, metinde sadece geçen bir sözcük değil, metnin içeriğini ve ana düşüncesini en iyi yansıtan sözcüktür.
Sık yapılan hata: Öğrenciler örnek cümlede geçen sözcükleri (kulak, sevinmek) metnin konusunu anlatıyormuş gibi anahtar kelime seçer.

TAM PUAN (10 puan): Avlu, bir yapının ortasında kalan, üstü açık ve duvarla çevrili alandır (anlamı bu içerikte yazması yeterlidir). İpucu olarak metinden en az birini yazar: odaların ortadaki avluya bakması, yağmur yağınca avludaki taşların ıslanması (üstünün açık olması), yapıyı yüksek duvarların çevrelemesi ya da avluda otururken gökyüzünün görünmesi.
KISMİ PUAN (5 puan): Avlunun anlamını doğru tahmin eder (yapının ortasında, üstü açık, duvarla çevrili bir alan) ancak metinden ipucu yazmaz ya da yazdığı ipucu metinde yoktur.
SIFIR PUAN: Avlunun anlamını yanlış tahmin eder (metinden doğru bir ipucu yazmış olsa bile) ya da cevap yazmaz.
Püf noktası: Anlamını bilmediğimiz sözcüğün anlamı, çevresindeki cümlelerdeki ipuçlarından tahmin edilir; tahmin sonra Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük'ten kontrol edilir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler ipucunu metinden göstermeden yalnızca “bahçe” gibi rastgele bir anlam yazar ya da tahmine dayanak olan cümleyi belirtmez.

TAM PUAN (10 puan): Deniz'in yapması gereken seçimler hedef kitleyi belirlemek (yazının kimin için yazılacağı; örneğin Türkçe öğrenmeye çalışan yabancılar ya da okula henüz başlamamış çocuklar) ve yazma ortamını seçmektir (yazının nerede yazılacağı; örneğin defter ya da dijital ortam).
KISMİ PUAN (5 puan): İki seçimden yalnızca birini doğru yazmıştır (hedef kitle ya da yazma ortamı). Her doğru seçim için 5 puan verilir: 2 doğru seçim 10 puan, 1 doğru seçim 5 puan.
SIFIR PUAN: Hiçbir seçimi doğru yazmazsa. Örneğin yalnızca “başlık” ya da “başlatma ifadesi” gibi bu iki seçim dışındaki bir şey yazarsa ya da cevap vermezse.
Püf noktası: Yazmadan önce konunun yanında hedef kitle (kimin için) ve yazma ortamı (nerede) de seçilir; bu seçimler yazının içeriğini ve diline yön verir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler hedef kitle ile yazma ortamını karıştırır ya da bu seçimler yerine yazının başlığını veya konusunu yazar.

TAM PUAN (10 puan): Yemek hazırlayan kişiye uygun bir kalıp sözü notuna ekleyerek yazar. Örnek: "Babaanneciğim, mantı çok güzel olmuş. Eline sağlık!" ("Ellerin dert görmesin." gibi yemek hazırlayan kişiye söylenen başka bir iyi dilek sözü de kabul edilir.) Cümleler anlamlı olmalıdır; küçük yazım hataları puanı düşürmez.
KISMİ PUAN (5 puan): Notu anlamlı cümlelerle yeniden yazmıştır; ancak kalıp söz kullanmamıştır ya da kullandığı söz yemek hazırlayan kişiye söylenecek bir iyi dilek değildir (ör. "Çok teşekkür ederim, çok güzel olmuş.").
SIFIR PUAN: Cevap yazmamıştır, notu hiç değiştirmeden aynen yazmıştır ya da yazdığı cümleler anlamsızdır.
Püf noktası: Kalıp sözler (iyi dilek, temenni, dua vb.) durumuna uygun seçildiğinde yazıyı zenginleştirir; yemek hazırlayan kişiye "Eline sağlık!" denir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler kalıp söz yerine nota yalnızca "çok güzel", "harika" gibi sıradan ifadeler ekler ya da duruma uymayan bir dilek sözü yazar.