6. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Soruları Çöz (6. Senaryo)

Beklenen tahmin: Sabahın bir an önce gelmesini bekleyerek, huzursuz ve sabırsız biçimde geceyi geçirmek (sabaha kadar rahat edememek). Kabul edilecek ipuçları: (1) “Cevabı bulamazsa o gece sabahı zor ederdi” cümlesindeki cevabı bulamama durumu; (2) “Cevabını öğrenmeden rahat edemezdi” ifadesi; (3) “Uyanır uyanmaz sorardı” ifadesi, yani sabaha kadar beklemesi. En az iki ipucu ve tahminle tutarlı bir gerekçe beklenir.

Sorunlar: (1) Bazı yapıştırıcılar nesneleri sağlam tutmaz, bu yüzden nesneler kolay ayrılır. (2) Bazıları çok sağlam yapıştırır, bu yüzden nesneleri ayırmak zordur. Çözüm: Yeni ürün hem güçlü bir yapıştırıcıdır hem de ıslanınca kolayca ayrılabilir; yani hem sağlam tutar hem de gerektiğinde ayrılır. Her iki sorun ve çözüm belirtilmelidir.

Bilim adamı, gazeteci, yazar, sanatçı ve devlet adamı olmak üzere dokuz yüzden fazla kişi katılmıştır. Atatürk’ün önemi gösteren davranışı: Kurultayı baştan sona izlemiştir.

Kabul edilecek anahtar kelimeler: Kaşgarlı Mahmut, Dîvânu Lugâti’t-Türk, Türkçenin ilk sözlüğü, söz varlığı, atasözü/deyim, sözlük (en az üç tanesi). Açıklama: “7500” metindeki bir ayrıntı/sayısal bilgidir; metnin konusunu ve ana düşüncesini tek başına temsil etmez, anahtar kelimeler ise içeriği en iyi yansıtan ve ana düşünceyi destekleyen sözcüklerdir.

Şart işlevli söz varlığı: “-dıkça” (okudukça). Kitap okuma olayı, yeni kelime öğrenme durumuna bağlanmıştır; kitap okunmazsa yeni kelime öğrenme gerçekleşmez. Örnek yeniden yazım: “Eğer kitap okursam yeni kelimeler öğrenirim.” / “Kitap okursam yeni kelimeler öğrenirim.” / “Şayet kitap okursam yeni kelimeler öğrenirim.” Anlamı koruyan ve şart işlevli ifade içeren her cümle kabul edilir.

Örnek: “Karların erimesiyle beslenen dere, şırıl şırıl akıyordu. Sanki dağlardan kaçan çocuklar gibi neşeyle koşuyordu. Her yanı sevinçle çağlıyordu.” Ölçüt: Bir ikileme (şırıl şırıl, gürül gürül vb.), bir benzetme ve bir yakın anlamlı kelime (coşkuyla/neşeyle, akmak/çağlamak vb.) doğru ve anlamlı kullanılmış; yazı konuyla tutarlı ve altı çizili unsurlar belirtilmiş olmalıdır.

Sinan’da estetik, Itrî’de ahenk / Sebillerde hayat, kubbelerde renk / Mevlânâ’da ilim, Barbaros’ta cenk / Bir güzel ülküdür gönül verdiğim. Beklenenler: Özel isimler büyük harfle başlar (Sinan, Mevlânâ); kesme işareti eksiktir (Mevlânâ’da); “ülkü” cins isimdir, küçük harfle yazılır; dizeler yan yana yazıldığında aralarına eğik çizgi (/) konur. Mevlânâ’da ilim, ifadesinden sonra virgül kullanımı kabul edilir.