12. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı Soruları Çöz (5. Senaryo)

Beklenen cevap: Zeynep'in görüşü eksiktir; din ile bilim kaynakları ve yöntemleri farklı olsa da çelişmek zorunda değildir. Bilim evrenin işleyişini 'nasıl?' sorusuyla gözlem ve deneyle inceler. Din ise evrenin ve insanın varlık amacını, anlamını ve ahlaki değerleri 'niçin?' sorusuyla ele alır. Alanları farklı olduğu için birbirini tamamlar. Kur'an da akıl yürütmeyi ve doğayı incelemeyi teşvik eder. Bu doğrultuda; farklı alanlara hitap ettiklerini, birbirini tamamladıklarını ve dinin bilimi teşvik ettiğini belirten gerekçeli cevaplar kabul edilir.

Beklenen cevap: Bilimsel faaliyetler tek bir şehir ya da bölgeyle sınırlı kalmamış, geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. Farklı bölge ve kültürlerden bilginler bu merkezlerde yetişmiş, birbirleriyle bilgi alışverişi yapmıştır. Bu durum bilginin birikmesini, yeni eserlerin ve çalışmaların çoğalmasını sağlamıştır. Bilimin geniş bir coğrafyaya yayılması, bilimsel gelişimin sürekli ve çok merkezli olmasına katkı sağlamıştır. Bu doğrultudaki cevaplar kabul edilir.

Meraga Rasathanesi (rasathane). Rasathaneler gökyüzünün sistemli biçimde gözlenmesini, astronomi aletlerinin geliştirilmesini ve takvim/zic hazırlanmasını sağlamıştır. Böylece gözleme dayalı bilimsel çalışmaların yapıldığı merkezler olmuştur. Bu doğrultudaki cevaplar kabul edilir.

El-Ezher (Ezher Camii/Üniversitesi). Camiler yalnızca ibadet yeri değildir; aynı zamanda ders halkalarının kurulduğu, ilim öğretilen ve öğrenilen eğitim merkezleridir. Bu doğrultudaki cevaplar kabul edilir.

Cebir eseri (Harezmî) → Matematik; et-Tasrif (Zehravî) → Tıp; otomatik su saati ve makineler (Cezerî) → Mühendislik (Makine); damıtma ve kristalleştirme (Cabir b. Hayyan) → Kimya; zic hazırlanması (Uluğ Bey, Ali Kuşçu) → Astronomi. Her doğru eşleşme 3 puandır.

Biruni. Çalışma yöntemi gözlem, ölçüm ve yerinde inceleme yapmaktır; bilgiyi kitaplardan almakla yetinmemiş, deneye ve gözleme dayalı çalışmıştır. Bu yöntem, bilimsel bilginin ölçülebilir ve doğrulanabilir olmasını sağlayarak bilimin gelişmesine katkı sağlamıştır. Coğrafya, astronomi ve matematik gibi alanlarda özgün sonuçlar elde edilmiştir. Bu doğrultudaki cevaplar kabul edilir.

Beklenen cevap: Doğayı ve canlıların çeşitliliğini inceleyen, bilen kişi yaratılıştaki düzeni, ayrıntıyı ve hikmeti daha iyi görür. Bu da Allah'ın gücünü ve sanatını daha derin kavramasına, böylece O'na karşı saygı ve sorumluluk duymasına yol açar. Dolayısıyla ilim, imanı güçlendiren bir araçtır. Bu ayetler ilim ile imanın çatışmadığını, doğayı araştırmanın teşvik edildiğini gösterir. Bu doğrultuda gerekçelendirilmiş cevaplar kabul edilir.