9. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları Çöz (4. Senaryo)

Örnekler: Tıbbi ilaçlarda kimyasal karışımları kullanması; alkolü antiseptik olarak kullanması (kostik soda ve gliserinin keşfi de kabul edilir). Çıkarım: Kimya, ilaç ve hijyen malzemelerinin üretimini sağlayarak hastalıklarla mücadeleye ve insan sağlığının korunmasına katkı sağlar; kimyasal bilgi günlük hayatı kolaylaştırır. Bu anlama gelen cevaplar kabul edilir.

Değiştirilecek değişken: Folyonun dışa gelen yüzü (parlak veya mat). Gözlenecek/ölçülecek değişken: Etin pişme süresi (veya etin iç sıcaklığı, pişme durumu). Sabit tutulacak değişkenler (herhangi ikisi): Et miktarı ve türü, fırın sıcaklığı, fırın kabının boyutu, folyonun cinsi/kalınlığı, pişirme süresi. Bu doğrultudaki cevaplar kabul edilir.

Bilimsel bilgi, yeni keşif ve verilerle gelişir, tamamlanır veya değişir. Nötron önce varsayım olarak öne sürülmüş, sonra yeni çalışmalarla keşfedilerek atom teorisi tamamlanmıştır. Örnek: Dalton'a göre atom bölünemezdi, elektronun bulunmasıyla atomun daha küçük taneciklerden oluştuğu anlaşıldı (Thomson modeli → Rutherford modeli → Bohr modeli de kabul edilir). Bilgi değişebilir olduğu için bilimsel bilginin zamanla geliştiği ifade edilmelidir.

Bohr modelinde elektronların çekirdek çevresinde belirli, çizgisel yörüngelerde (belirli konum ve hızla) dolandığı varsayılır; belirsizlik ilkesi ise elektronun konumunun ve hızının aynı anda kesin bilinemeyeceğini söyler, bu nedenle çelişir. Bu durum bilimsel bilginin değişebilir ve gelişebilir olduğunu, yeni verilerle yeni teorilerin (modern atom teorisi, orbital kavramı) ortaya çıktığını gösterir.

Elektronların bulunduğu orbitaller 1s, 2s ve 2p'dir; enerjisi en yüksek olan 2p orbitalidir. Bağıl enerji diyagramına göre 3s orbitalinin enerjisi 2p orbitalinden yüksektir. Bu nedenle elektron 2p'den 3s'ye geçerken enerji alır (enerji seviyesi arttıkça orbitallerin bağıl enerjisi artar).