5. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı Son Hazırlık Soruları Çöz (Tüm Senaryolar)

TAM PUAN (10 puan): a) Allah (cc) her varlığa bulunduğu ortamda yaşamını sürdürebilecek ve ihtiyaçlarını karşılayabilecek özellikler vermiştir; bu sayede hayvanlar yavrularını nasıl koruyacağını bilir. b) Hiçbir şey kendiliğinden ya da tesadüfen var olamaz; canlılar arasındaki bu uyum ve düzenin bir yaratıcısı vardır. Evrendeki bu birlik ve düzen yalnızca bir ve tek olan Allah'ın (cc) eseridir.
KISMİ PUAN (5 puan): Yalnızca a şıkkını ya da yalnızca b şıkkını doğru yazmışsa (a şıkkında varlıklara yaşamlarını sürdürebilecek özelliklerin verildiği, b şıkkında düzenin bir ve tek yaratıcının eseri olduğu belirtilmiş olmalıdır).
SIFIR PUAN: Hiçbir şıkkı doğru yazmazsa; örneğin düzenin tesadüfen oluştuğunu ya da kendiliğinden var olduğunu yazarsa veya cevap vermezse.
Püf noktası: Her varlığın yaşamını sürdürebilecek özelliklerle donatılması ve varlıklar arasındaki uyum, bir ve tek yaratıcı olan Allah'ın (cc) varlığının ve birliğinin göstergesidir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler gözlemi anlatmakla yetinir; düzenden yola çıkarak yaratıcının varlığı ve birliği sonucuna ulaşmayı yazmaz.

TAM PUAN (10 puan): a) Mevsimler birbirini tamamlar: kışın yağan kar toprağı korur ve yer altı sularını artırır; bu su baharda ekinlerin, bitkilerin ve ağaçların ihtiyacını karşılar; yazın artan sıcaklıkla ekinler olgunlaşır. Bu, Allah'ın (cc) evrene koyduğu düzenin bir örneğidir. b) Ayete göre yerde ve gökte Allah'tan başka ilahlar olsaydı düzen bozulurdu. Evrendeki bu bozulmayan düzen, onu yaratanın bir ve tek olduğunu, yani Allah'ın (cc) birliğini gösterir.
KISMİ PUAN (5 puan): Yalnızca a şıkkını ya da yalnızca b şıkkını doğru yazmışsa.
SIFIR PUAN: Hiçbir şıkkı doğru yazmazsa; örneğin mevsimlerin tesadüfen birbirini izlediğini yazarsa veya cevap vermezse.
Püf noktası: Evrendeki her şey birbirini tamamlayan bir düzen içindedir; bu düzenin bozulmaması, yaratanın bir ve tek olduğunun göstergesidir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler mevsimleri tek tek anlatır; aralarındaki bağlantıyı ve bunun Allah'ın (cc) birliğiyle ilişkisini kurmaz.

TAM PUAN (15 puan): Deniz kenarı gözlemi: Suda, karada ve havada yaşayan canlıların her biri yaratılıştaki ahengin örneğidir. İnsan vücudu gözlemi: Vücuttaki her organın bir görevi olması yaratılışın mükemmelliğinin örneğidir. Sonuç: Evrendeki bu düzen ve uyum, Allah'ın (cc) varlığını gösterir; bu birlik ve düzen yalnızca bir ve tek olan Allah'ın (cc) eseridir.
KISMİ PUAN (10 puan): Üç bölümden ikisini doğru yazarsa 10 puan alır.
KISMİ PUAN (5 puan): Üç bölümden yalnızca birini doğru yazarsa 5 puan alır.
SIFIR PUAN: Üç bölümün hiçbirini doğru yazmayan veya cevap vermeyen öğrenci 0 puan alır.
Püf noktası: Canlıların ortamlarına uygunluğu ve vücuttaki görev paylaşımı, evrendeki düzenin ve tek bir yaratıcının delilidir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler son bölümde yalnızca “Allah (cc) vardır” yazar; düzen ve uyumun Allah'ın (cc) birliğine de işaret ettiğini belirtmez.

BONUS (10 puan üzerinden)
TAM PUAN (10 puan): a) Ravza'nın "bu düzenin bir yaratıcısı olmalı" düşüncesi doğrudur. Hiçbir varlık kendiliğinden ya da tesadüfen var olamaz; evrendeki mükemmel düzen ve uyumun bir yaratıcısı vardır. b) "Ayrı ayrı ilahlar yaratmış olabilir" düşüncesi yanlıştır. Ayete göre yerde ve gökte Allah'tan başka ilahlar olsaydı ikisinin de düzeni bozulurdu. Oysa evrendeki varlıklar birbiriyle uyum içindedir ve düzen bozulmadan sürmektedir. Bu düzen yalnızca bir ve tek olan Allah'ın (cc) eseridir.
KISMİ PUAN (5 puan): Yalnızca bir maddeyi sonucu ve gerekçesiyle doğru yazarsa 5 puan. Her doğru madde 5 puandır; iki madde doğruysa tam puan verilir. Bir maddede yalnızca sonuç yazılıp gerekçe yazılmamışsa o madde için puan verilmez.
SIFIR PUAN: Hiçbir maddeyi sonucu ve gerekçesiyle doğru yazmazsa ya da cevap vermezse (örneğin birden fazla ilahın olabileceğini kabul ederse veya düzenin kendiliğinden oluştuğunu söylerse) 0 puan.
Püf noktası: Evrendeki düzen ve uyum hem bir yaratıcının varlığına hem de bu yaratıcının bir ve tek olduğuna işaret eder.
Sık yapılan hata: Öğrenciler "düzen varsa yaratıcı vardır" kısmını doğru bulup birden fazla ilah ihtimalini de kabul ediyor ya da "Allah tektir" yazıp ayete ve düzene dayalı gerekçe vermiyor.

TAM PUAN (15 puan): a) Kadir. b) Kadir; Allah'ın (cc) her şeye gücünün yetmesi, gücünün ve kudretinin sonsuz olması anlamına gelir. c) Evren, milyonlarca ışık yılı uzaklıktaki yıldızlar dâhil her şey, her şeye gücü yeten Yüce Allah'ın tek bir emriyle var olmuştur. Allah (cc) istediği her şeyi kolaylıkla gerçekleştirir.
KISMİ PUAN (10 puan): Üç maddeden ikisini doğru yazmıştır. Her doğru madde için 5 puan verilir.
KISMİ PUAN (5 puan): Üç maddeden yalnızca birini doğru yazmıştır. Her doğru madde için 5 puan verilir.
SIFIR PUAN: Hiçbir maddeyi doğru yazmazsa (ör. ismi Âlim, Semi, Basir ya da Rahman olarak yazar ve anlam ile ilişkiyi de yanlış yazar).
Püf noktası: Evrenin büyüklüğü ve her şeyin tek bir emirle var olması, Allah'ın (cc) her şeye gücünün yettiğini gösteren Kadir ismini hatırlatır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler büyük evreni 'her şeyi bilme' ile ilişkilendirip Kadir yerine Âlim ismini yazar.

TAM PUAN (15 puan): 1. Rahman: Allah (cc) yaratılmış bütün varlıklara fark gözetmeksizin şefkat gösterir ve onlara sürekli nimetler verir. 2. Rahîm: Allah (cc), dünyada iyilik yapan ve kendisine inanan kullarına ahirette şefkat eder, onları ödüllendirir ve özel ikramlarda bulunur. 3. Semi: Allah (cc) her şeyi duyandır; en kısık sesi bile işitir.
KISMİ PUAN (10 puan): Üç durumdan ikisinde ismi ve gerekçeyi doğru yazmıştır. Her doğru durum için 5 puan verilir.
KISMİ PUAN (5 puan): Üç durumdan yalnızca birinde ismi ve gerekçeyi doğru yazmıştır. Her doğru durum için 5 puan verilir.
SIFIR PUAN: Hiçbir durumda ismi ve gerekçeyi birlikte doğru yazmazsa (yalnızca ismi doğru yazıp gerekçe yazmayan durum da doğru sayılmaz).
Püf noktası: Rahman, bütün varlıklara fark gözetmeden verilen nimetlerde; Rahîm, ahirette iyilik yapan kullara yapılan özel ikramlarda; Semi, her sesin duyulmasında yansır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler Rahman ile Rahîm'i birbirine karıştırır; ahirette ödüllendirmeyi Rahman'a, herkese verilen nimetleri Rahîm'e bağlar.

BONUS (10 puan üzerinden)
TAM PUAN (10 puan): a) Âlim; Allah'ın (cc) gizli ve açık ne varsa her şeyi bilmesi demektir. b) Yağmur'un görüşü doğru değildir. Yüce Allah gizli ve açık her şeyi bilir; Yağmur'un kimseye söylemeden yaptığı iyilik de O'nun bilgisi dışında kalmaz, çünkü kâinatta Allah'ın bilgisi dışında hiçbir şey gerçekleşmez.
KISMİ PUAN (5 puan): Her doğru bölüm için 5 puan. a) bölümünün doğru sayılması için Âlim ismi ve anlamının ikisi de doğru yazılmalıdır. b) bölümünün doğru sayılması için görüşün doğru olmadığı ve Allah'ın (cc) gizli ve açık her şeyi bildiği gerekçesi yazılmalıdır. (İki bölümden yalnızca birini doğru yazan 5 puan alır.)
SIFIR PUAN: Hiçbir bölümü doğru yazmazsa (örneğin ismi Âlim dışında bir isim yazar, anlamı yanlış yazar ve Yağmur'un görüşünü doğru bulursa ya da cevap yazmazsa).
Püf noktası: Âlim ismi, Allah'ın (cc) gizli ve açık her şeyi bilmesini anlatır; insanların haberi olmaması Allah'ın bilgisini sınırlamaz.
Sık yapılan hata: Öğrenciler Yağmur'un iyiliğini kimsenin bilmemesini yeterli gerekçe sayıp görüşü doğru bulur ya da ismi Âlim yerine başka bir isimle karıştırır.

TAM PUAN (15 puan): Burak'ın davranışı ihlasa uygundur. İhlas; samimiyet, doğruluk demektir ve insanın davranışlarında Allah'ın hoşnutluğunu gözetmesi, ikiyüzlülükten uzak olması anlamına gelir. Burak, görülsün ya da görülmesin aynı özenle davranarak samimi olmuştur. Ece ise yalnızca öğretmen varken çalışarak ikiyüzlülük etmiştir.
KISMİ PUAN (10 puan): Burak'ı seçer ve gerekçede yalnızca ihlasın anlamını (samimiyet, ikiyüzlülükten uzak olma) yazar ama bunu iki öğrencinin davranışıyla ilişkilendirmez. Ya da Burak'ın her durumda aynı davranışı gösterdiğini yazar ama ihlasın anlamına dayandırmaz.
KISMİ PUAN (5 puan): Yalnızca Burak'ı seçer; gerekçe yazmaz ya da yazdığı gerekçe yanlıştır.
SIFIR PUAN: Ece'yi seçen ya da cevap yazmayan öğrenci 0 puan alır.
Püf noktası: İhlas, davranışlarda samimi olmak ve ikiyüzlülükten uzak durmaktır; kimin gördüğüne göre değil, Allah'ın hoşnutluğunu gözeterek davranmaktır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler ihlası yalnızca Allah'ın birliğiyle ilişkilendirir, günlük davranışlardaki samimiyet ve ikiyüzlülükten uzak olma yönünü yazmaz.

BONUS (10 puan üzerinden)
TAM PUAN (10 puan): a) 3. cümle yanlıştır. Doğrusu: Allah'ın gücü ve kudreti sınırsızdır; bu nedenle Allah, yarattığı hiçbir varlıkla kıyaslanamaz. b) Bu cümle, "Ve lem yekü llehû küfüven ehad" ayetinin anlamıyla çelişir: "O'nun hiçbir dengi (eşi, benzeri) yoktur."
KISMİ PUAN (5 puan): Her doğru bölüm için 5 puan: (a) 3. cümlenin yanlış olduğunu belirtir ve Allah'ın hiçbir varlıkla kıyaslanamayacağını yazarak doğru hâlini verir; (b) "O'nun hiçbir dengi (eşi, benzeri) yoktur" ayetinin anlamını yazar. Bir bölüm doğruysa 5 puan, iki bölüm doğruysa 10 puan alır.
SIFIR PUAN: Hiçbir bölümü doğru yazmayan öğrenci 0 puan alır. Örneğin 3. cümle dışında bir cümleyi yanlış gösterir ve ayetin anlamını da yanlış yazar.
Püf noktası: Allah'ın gücü ve kudreti sınırsızdır, bu yüzden hiçbir varlıkla kıyaslanamaz; bunu bildiren ayet "O'nun hiçbir dengi (eşi, benzeri) yoktur" ayetidir.
Sık yapılan hata: Öğrenciler "Allah en güçlü varlıktır" diyerek Allah'ı yarattığı varlıklarla aynı sıraya koyar ve kıyaslanamaz olduğunu fark etmez.

TAM PUAN (10 puan): a) İki durum da bir su ihtiyacının karşılanmasını sağlar: İnsan susayınca vücut su içme ihtiyacı hisseder, su döngüsü de yeryüzündeki varlıkların su ihtiyacının karşılanması için gerçekleşir. b) Bu durum, evrendeki hiçbir şeyin tesadüfen olmadığını, her şeyin mükemmel bir düzen içinde gerçekleştiğini gösterir.
KISMİ PUAN (5 puan): a) ve b) şıklarından yalnızca biri doğru yazılmıştır (her doğru şık 5 puandır; yalnızca ortak yön ya da yalnızca sonuç doğruysa 5 puan verilir).
SIFIR PUAN: a) ve b) şıklarının ikisi de yanlış ya da boş bırakılmıştır.
Püf noktası: İnsan vücudundaki ihtiyaç ile evrendeki olay aynı amaca hizmet ediyorsa bu, evrende bir düzen olduğunun ve hiçbir şeyin tesadüfen olmadığının ipucudur.
Sık yapılan hata: Öğrenciler iki olayı yalnızca "ikisi de suyla ilgili" diye açıklayıp ortak yönün ihtiyacın karşılanması olduğunu ve bundan düzen sonucunun çıktığını yazmıyor.

TAM PUAN (10 puan): a) Namaz, tekbirle başlayıp selamla biten, belirli hareket ve sözlerden oluşan bedenî ibadettir. b) Günde beş vakit namaz kılmak, ergenlik çağına ulaşmış ve akıl sağlığı yerinde olan her Müslüman'a farzdır.
KISMİ PUAN (5 puan): İki bölümden yalnızca birini doğru yazmıştır. Örneğin namazı "tekbirle başlayıp selamla biten, belirli hareket ve sözlerden oluşan ibadet" diye doğru tanımlamış ama kimlere farz olduğunu yanlış ya da eksik yazmıştır. Ya da ergenlik çağına ulaşmış Müslümanları doğru yazmış ama tanımı yanlış ya da eksik yazmıştır.
SIFIR PUAN: İki bölümü de yanlış yazan ya da cevap vermeyen öğrenci 0 puan alır. Örneğin namazı yalnızca "dua etmek" diye açıklayıp farz olma şartı olarak "yaşlı olmayı" yazan öğrenci 0 puan alır.
Püf noktası: Namazın tanımında "tekbirle başlayıp selamla bitmesi" ve "belirli hareket ve sözlerden oluşması" ifadeleri kilit kavramlardır; farz olma şartı da ergenlik çağına ulaşmak ve akıl sağlığının yerinde olmasıdır.
Sık yapılan hata: Öğrenciler namazı yalnızca "dua" ya da "Allah'a yalvarmak" diye tanımlar, namazın belirli hareket ve sözlerden oluşan bedenî bir ibadet olduğunu yazmaz.