11. Sınıf Felsefe 1. Dönem 1. Yazılı Soruları (2. Senaryo, Açık Uçlu)

Aklın gücüne ve bilimin sonuçlarına duyulan güven, insanın doğa üzerinde hâkim olmasının yolunu açmıştır. Doğa, insanın bilgi edinmek ve yararlanmak istediği bir alan olarak görülmüştür. 'İnsanın doğaya hâkim olması' ifadesi kabul edilir.

İnsan merkezci etik → Değer yalnızca insana aittir; doğa insanın yararı için kullanılır. Canlı merkezci etik → Bitkiler ve hayvanlar da ahlaki değere sahiptir. Çevre merkezci etik → Doğanın tamamı kendi başına değerlidir.

Öğrencinin görüşü gerekçeli ve bir etik yaklaşımla tutarlı olmalıdır. Örnek: 'Kurulmamalıdır; canlı merkezci etiğe göre balıklar da değerlidir ve nehir kirletilmemelidir.' Ya da: 'İnsan merkezci etiğe göre insanların işi ve ihtiyacı önceliklidir, bu yüzden kurulmalıdır.' Hangi görüş seçilirse seçilsin gerekçe ve yaklaşım ilişkisi aranır.

Öğrencinin görüşü gerekçelendirilmelidir. Örnek: 'Evet vardır; doğa tükenirse hem canlılar hem insanlar zarar görür, bu yüzden onu korumak ahlaki bir görevdir.' Ya da 'Sorumluluk yalnızca insanlara karşıdır' gibi gerekçeli bir görüş de kabul edilir.

Mert'in görüşü canlı merkezci etiğe yakındır (Ece'nin görüşü insan merkezcidir). Öğrencinin katıldığı görüşü bir gerekçeyle açıklaması beklenir. Örnek: 'Mert'e katılıyorum, çünkü canlıların yaşama hakkı insana yararından bağımsızdır.'

Problem: Güvenlik sorunları (mahremiyetin ihlali / kişisel verilerin korunamaması). Başka örnek: siber saldırı veya silah teknolojilerinin sebep olduğu yıkımlar (verinin işlenmesi ve kullanılmasından kaynaklanan sorunlar da kabul edilir).