10. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı Soruları Çöz (3. Senaryo)

Doğru haber, doğruluğu kesin olan, yalan söylemeyeceği bilinen güvenilir kişi ya da kaynaktan gelen bilgidir (kendi gözlemlemediğimiz bilgileri başkalarından öğrenme yoludur). Dinî konularda en güvenilir doğru haber kaynağı Allah'ın vahyi olan Kur'an-ı Kerim ile Hz. Peygamber'in (sav) sünnetidir. 'Vahiy/Kur'an ve sünnet' yazan cevap kabul edilir. Puanlama: Tanım 8, kaynak 7.

Tefekkür, âlemdeki varlıkları ve olayları dikkatle gözlemleyip üzerinde derin derin düşünmek, onlardan sonuç çıkarmaktır. Tefekkür eden insan varlıklardaki düzen ve sanatı görerek yaratıcının varlığını, ilmini, kudretini daha iyi kavrar; imanı güçlenir, şükretme ve sorumluluk bilinci gelişir; araştırma ve düşünme yeteneği artar. Puanlama: Tanım 7, kazanım (en az bir) 8.

Kitap yazarsız olamayacağı gibi âlem de yaratıcısız olamaz; âlemdeki her varlık Allah'ın varlığını, ilmini ve kudretini gösteren bir ayettir (delil/işaret). Allah âlemin yaratıcısıdır, âlem O'nun yarattığı eserdir; âlemi okuyup düşünen insan yaratıcıyı tanır. Puanlama: Benzetmenin anlamı 8, Allah-âlem ilişkisi 7.

Örnek cevaplar: Su ve enerjiyi israf etmez (çünkü bunlar Allah'ın verdiği nimetlerdir); ağaç keser yerine fidan diker; çevreyi kirletmez, çöpünü yere atmaz; hayvanlara eziyet etmez, canlıları korur. Her bir davranış ve doğru gerekçe için 7-8 puan; iki davranış ve gerekçe tam puan alır.

Selim'e haberi paylaşmadan önce kaynağını ve doğruluğunu araştırmasını, emin olmadığı bilgiyi yaymamasını önerebiliriz. Gerekçe: Ayet, bilgisi olmadığı şeyin peşine düşmemeyi emreder; insan duyduğundan, gördüğünden ve düşündüğünden (kulak, göz, kalp) sorumludur. Doğrulanmamış haberi yaymak yanlış bilgiye, haksızlığa ve günaha yol açabilir. Puanlama: Öneri 8, ayetle ilişkilendirme 8, gerekçe 4.

Bu örnekler, inayet (gaye/yarar) delilini gösterir. Evrendeki varlıklar özellikle insanın ve canlıların yararına olacak biçimde yaratılmıştır; bu durum tesadüfle açıklanamaz, bilen, dilediğini yapan ve yarattıklarını gözeten bir yaratıcının (Allah'ın) varlığına işaret eder. Metinden örnek (Güneş'e uzaklık, oksijen, su, besin) verilmesi beklenir. 'Gaye delili' de kabul edilir. Puanlama: Delilin adı 8, açıklama 8, örnek bağlama 4.