8. Sınıf İnkılap Tarihi 2. Dönem 1. Yazılı Soruları (Açık Uçlu)

Lozan Barış Antlaşması:

• Lozan’da Türk heyeti, yüzyıllardır devletin ekonomik ve hukuki elini kolunu bağlayan kapitülasyonları kayıtsız şartsız kaldırılmıştır.
• İtilaf Devletleri, "Ermeni Yurdu" projesini Lozan’da tekrar gündeme getirmeye çalışmışlardır. Ancak Türk heyeti, bu talebi kesin bir dille reddetmiş, Doğu Anadolu’nun ayrılmaz bir Türk yurdu olduğunu ve bu konuda pazarlık dahi yapılamayacağını net bir şekilde ortaya koymuştur.

M. Kemal’in Kapitülasyon ve Ermeni Meselesi üzerinde ısrar durması hangi anlayışa önem verdiğini kanıtlamaktadır.

Atatürk “Nasıl ayrı gibi duran parmaklar kazmayı, küreği, kalemi beraberce tutuyor ve gerektiğinde tek bir yumruk oluyorsa bir milletin fertleri de milletin kalkınması ve savunulması uğrunda el ele vermeyi bilmelidirler.”

Sözüyle ilke ve inkılaplarının dayandığı temel esaslardan hangisine vurgu yapmıştır?

24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nı imzalayarak bağımsızlığını tüm dünyaya kabul ettiren yeni Türk Devleti, 13 Ekim 1923’te Ankara’yı başkent ilan etti. Artık, mevcut rejimin isminin de bütün açıklığı ile konularak, yeni devlet başkanının seçilmesi gerekiyordu. O güne kadar devlet başkanlığı görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olarak fiilen Atatürk tarafından yürütülmüştü. 27 Ekim 1923’te Fethi (Okyar) Bey’in istifasının ardından hükûmetin kurulması ile ilgili sistem sorunu belirgin hâle geldi. Yeni hükûmetin kurulması ve yürütme işlerinin aksaması üzerine meclis hükûmeti sisteminden kabine sistemine geçilmesi kararlaştırıldı. Tüm bu gelişmeler sonucunda 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi.

Bu bilgilere göre Cumhuriyet’in ilan edilme nedenlerinden 3 tanesini yazınız.

Atatürk Dönemi’nde Türk kadınının yönetime katılması için çeşitli çalışmalar yapıldı. İlk olarak kadınlara 3 Nisan 1930 tarihinde belediye seçimlerine katılma hakkı verildi. Daha sonra 1933’te kadınların muhtarlık seçimlerine katılmaları sağlandı. Son olarak 1934’te anayasada yapılan bir değişiklikle Türk kadınına milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı.

Bu gelişmelerle Türk kadınını hangi alanda daha etkin hâle getirmek amaçlanmıştır?

Soyadı Kanunu öncesinde kişilerin yalnızca isimleriyle veya babalarının adıyla anılması, nüfus kaydı, askerlik ve vergi gibi resmi işlemlerde büyük bir karmaşaya neden oluyor, aynı isimdeki binlerce kişi arasında sürekli yanlışlıklar yaşanıyordu.

Aynı zamanda "Paşa, Hoca, Bey, Ağa" gibi unvanların kullanımı, toplumda ayrıcalıklı sınıflar yaratarak halk arasında derin bir eşitsizliğe yol açıyordu. Soyadı Kanunu, bu unvanları kaldırıp her vatandaşa bir soyadı zorunluluğu getirerek hem devlet işlerini düzene sokmuş hem de hukuki ve sosyal alanda tam bir vatandaşlık eşitliği sağlamıştır.

Buna göre soyadı kanunun çıkarılmasının nedenlerinden 2 tanesini yazınız.

İzmir İktisat Kongresi’nde alınan kararlardan bazıları şunlardır:

• Tarım makinelerinin ülkemizde yapılması
• Yabancı sermayeye tekel oluşturma yetkisinin verilmemesi
• Fabrika üretimini yaygınlaştırmak için gerekli kolaylıkların sağlanması
• Yerli malı kullanımını sağlamak için bazı zorunluluklar getirilmesi

Bu kararların ortak amacı nedir yazınız?

Cumhuriyetin ilk yıllarında gerçekleşen,

• Savaş nedeniyle öksüz ve yetim kalan çocuklar için ‘’Çocuk Esirgeme Kurumu’’ açılması
• Veremle Mücadele Cemiyetinin kurulması

Bu faaliyetleri Türkiye Cumhuriyeti’nin hangi niteliği ile ilişkilendirilebilir?