9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı Soruları (1. Senaryo, Açık Uçlu)

Hava olayı: Sis. Sıcak ve nemli havanın soğuk zeminle temas etmesiyle oluşur. Etkileri: Görüş mesafesinin azalması; deniz (vapur), kara ve hava ulaşımının aksaması. 'Ulaşımın aksaması, kazaların artma riski, seferlerin iptali' gibi cevaplar kabul edilir. (Olayın adı 5, her etki 5 puan.)

Hidrosfer (okyanuslar), Güneş'ten aldığı enerjiyi diğer bileşenlere göre daha fazla depolar ve bu enerjiyi atmosfere yavaş yavaş verir. Bu nedenle sıcaklık hızla yükselmez veya düşmez; kıyıda sıcaklık farkları azdır ve Dünya'nın sıcaklığının düzenlenmesine yardımcı olur. İklim değişkeni: Sıcaklık. (Hidrosferin enerji depolaması 10, sıcaklığı yavaş değiştirmesi 5, değişken 5 puan.)

Permafrost organik karbon içerir. Çözündükçe atmosfere sera gazları (karbondioksit ve metan) salınır. Bu durum sera etkisini artırır, atmosfer ısınır ve küresel iklim sisteminde değişikliklere yol açabilir. 'Sera gazlarının artması, sıcaklığın yükselmesi' gibi cevaplar kabul edilir.

Yağış kış aylarında fazla, yaz aylarında çok azdır (yağış dağılışı düzensizdir). Sıcaklık kışın düşük (yaklaşık 5 °C), yazın yüksektir (yaklaşık 28 °C); yıl içinde yaklaşık 5-28 °C arasında değişir. İklim türü: Akdeniz iklimi (ılıman iklimlerden). (Yağış yorumu 10, sıcaklık yorumu 10, iklim türü 5 puan.)

Tomurcuklanma tarihi yıllar içinde giderek öne gelmiştir (yaklaşık 100. günden 60. güne; nisandan daha erken aylara). Neden: Küresel sıcaklık artışı (insan faaliyetleriyle sera gazlarının artması). Anlamı: İklim değişkenlerinde (sıcaklık) değişim olmuş, bu değişim canlıları (biyosfer, ekosistem) etkilemiştir. (Değişimi okuma 10, neden 10, ekosisteme etki 5 puan.)