9. Sınıf Biyoloji Bilim Etiği 3

İngiltere'de sağlıklı gönüllülerin kontrollü koşullarda canlı SARS-CoV-2 ile enfekte edildiği "Human Challenge" çalışması için iki görüş ileri sürülüyor:

I. "Gönüllüler isteyerek katıldığına göre çalışma etik açıdan tartışmasızdır."
II. "Beklenen toplumsal yarar çok büyük olduğundan gönüllülerin riskleri dikkate alınmayabilir."

Bu iki görüşün ortak zayıf yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir araştırma ekibi, gönüllülere ödenecek ücretin tamamını yalnızca çalışmanın sonuna kadar kalanlara vereceğini duyuruyor. Çalışmadan ayrılan gönüllülere, o ana kadar katıldıkları günler için bile ödeme yapılmıyor. Ekip bu uygulamayı "veri kaybını önlemek için gerekli" buluyor.

Bu uygulama bilim etiği açısından nasıl değerlendirilir?

Bir ilaç denemesinin ikinci ayında, ilacın daha önce bilinmeyen ciddi bir yan etki riski taşıdığına dair bulgular elde ediliyor. Gönüllüler, onamı bu riskten haberleri olmadan vermiştir.

Araştırmacı için bilim etiği açısından en uygun davranış hangisidir?

Bir makalede, deneyleri tasarlayıp yürüten teknisyenin adı yazar listesine konmuyor. Çalışmaya hiçbir katkısı olmayan laboratuvar yöneticisi ise "yetkisi nedeniyle" ilk yazar olarak ekleniyor.

Bu durumda aşağıdakilerden hangisi ihlal edilmiştir?

Bir araştırmada gönüllülerden "kolesterol düzeyini incelemek" amacıyla kan örneği alınmıştır. Çalışma bitince araştırmacı, saklanan örnekleri gönüllülere haber vermeden kalıtsal bir hastalığın genetik analizinde kullanmak istiyor.

Bu plan için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bir araştırma ekibi, yalnızca hücre kültüründe elde ettiği ön sonucu basın açıklamasında "Kanser kesin olarak tedavi edildi" diye duyuruyor. Yöntem tam olarak uygulanmış, ancak yöntem insanlarda henüz denenmemiştir.

Bu durum bilim etiği açısından nasıl değerlendirilir?

Aşağıdaki araştırmacı davranışlarından biri, diğerlerinden farklı olarak verilerin doğruluğuyla değil, gönüllülerin haklarıyla ilgilidir.

Bu davranış hangisidir?

Beş farklı araştırmanın ön değerlendirmesi tabloda verilmiştir.

Bu araştırmalardan hangisi etik açıdan en savunulabilir olandır?

"Human Challenge" çalışması yürütülürken virüsün genç bireylerde uzun vadede oluşturabileceği etkiler henüz tam olarak bilinmiyordu.

Bu bilgi eksikliği, gönüllü onamı açısından aşağıdakilerden hangisi anlamına gelir?

Selin ve Emre, yayımlanmış makalelerinde sonucun yorumunu değiştiren birer hesaplama hatası fark ediyor; iki hata da kasıtsız yapılmıştır. Selin düzeltme yayımlıyor. Emre ise hatalı sonucun hipotezini desteklediğini ve düzeltmenin kendisini zor durumda bırakacağını düşünerek hiçbir şey söylemiyor.

Bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?