8. Sınıf İnkılap Tarihi Milli Bir Destan Ya İstiklal Ya Ölüm!

Mustafa Kemal, taarruz için ordunun yanı sıra kamuoyunu ve meclisi de hazırlamaya önem verdi. Bu amaçla halka dağıtılacak bildirileri kaleme aldı. Bazı milletvekilleri taarruzun bir an önce yapılmasını istemekteydi. Mustafa Kemal bu milletvekillerini “Ordumuzun kararı, taarruzdur. Fakat bu taarruzu erteliyoruz. Sebebi, hazırlığımızı tamamen ikmale biraz daha zaman lazımdır. Yarım hazırlıkla, yarım tedbirle yapılacak taarruz hiç taarruz etmemekten daha fenadır.” sözleriyle yatıştırdı. Bu gelişmeler doğrultusunda ordu, 1922 yılının yaz aylarına doğru taarruza hazır hâle gelmişti.

Buna göre Mustafa Kemal’in taarruzu ertelemesinin sebebi nedir?

1927 yılında başkent Ankara’da Türk halkının katkılarıyla Kurtuluş Savaşı anısına “Zafer Anıtı” yaptırılmıştır. Atatürk, anıtta asker kıyafetleri içinde Sakarya isimli atının üzerinde gösterilmiştir. Anıtın dört yanında taş kaideler üzerinde bronz dökümden üç figür bulunmaktadır. Bunlardan ikisinde ülkesini koruyup gözeten Mehmetçik, diğerinde ise cepheye silah ve cephane taşıyan Türk kadını tasvir edilmiştir.

Buna göre Zafer Anıtı’nda Kurtuluş Savaşı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi anlatılmak istenmiştir?

Kazım Karabekir Paşa, Gümrü Antlaşması ile ilgili olarak şunları söylemiştir: “Ermenilerin Sevr Antlaşması’ndaki imzalarını geri aldırdık.”

Kazım Karabekir Paşa bu sözüyle aşağıdakilerden hangisini anlatmak istemiştir?

Wilson İlkeleri’ne göre Osmanlı Devleti’nin Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerine kesin egemenlik hakkı tanınacak, Türk olmayan milletlere de kendi kendini yönetme hakkı verilecekti. Ancak İngilizlerden destek alan Yunan askerleri 15 Mayıs 1919’da İzmir’e çıkarma yaptılar ve İzmir’i işgal ettiler. İşgalden sonra Yunanistan’dan İzmir’e gemilerle Rum göçmenleri taşıdılar.

Buna göre Yunanlıların İzmir’e Rum göçmenleri taşıma amacı aşağıdakilerden hangisidir?

“Memleketimizi gerçek hedefe ulaştırmak için iki orduya ihtiyaç vardır: Biri vatanın hayatını kurtaran asker ordusu, diğeri milletin geleceğini yoğuran irfan ordusu.”

Mustafa Kemal’in, bu sözüyle;

I. Askerî güç,

II. Eğitim,

III. Siyaset

unsurlarından hangilerine önem verdiği söylenebilir?

Sakarya Savaşı, sadece cephede değil cephe gerisinde de bütün şiddetiyle devam ediyordu. Ankara’da bütün imkânlar seferber edilmiş, herkes vatan için yollara düşmüştü. Kadınından erkeğine, yaşlısından gencine herkes bu savaşın içindeydi.

Bu metinden hareketle Sakarya Savaşı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

“Şimdiye kadar uygulanan eğitim ve öğretim yöntemlerinin, milletimizin gerilemesinde en önemli nedenlerden biri olduğu kanaatindeyim. Onun için bir millî eğitim programından söz ederken eski devirlerdeki hurafelerden, yaradılışımıza hiç de uymayan yabancı fikirlerden, Doğu’dan ve Batı’dan gelen etkilerden tamamen uzak, millî ve tarihî yapımıza uygun bir kültürü kastediyorum. Çünkü millî dehanın gerçek gelişmesi ancak böyle bir kültürle sağlanabilecektir.”

Mustafa Kemal’in 1921’de Maarif Kongresi’nde yaptığı bu konuşmadan,

I. Geri kalışın nedeni olarak eğitim programlarını göstermiştir.

II. Eğitim programlarında farklı toplumların taklit edilmesine karşı çıkmıştır.

III. Gelişmenin ancak millî kültüre uygun bir eğitim programıyla mümkün olabileceğini düşünmüştür.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

“Her safhasıyla düşünülmüş, hazırlanmış, idare edilmiş ve zaferle sonuçlandırılmış olan bu harekât; Türk ordusunun, Türk subay ve komuta heyetinin yüksek kudret ve kahramanlığını tarihe bir kere daha yazdıran muazzam bir eserdir...”

Mustafa Kemal’in, Büyük Taarruz’un önemini ifade ettiği bu sözlerinden aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?

Lozan Barış Antlaşması’na göre Ege adalarından Gökçeada, Bozcaada ve Tavşan Adaları Türkiye’ye; Limni, Semadirek, Midilli, Sakız, Sisam ve Nikerya adaları ise Yunanistan’a bırakılacaktı. Fakat Türkiye antlaşmaya Yunanistan’ın bu adalarda deniz üssü kuramayacağına dair bir madde ekletmiştir.

Türkiye bu maddeyi antlaşmaya ekleterek,

I. Ege Adalarını silahsızlandırmayı

II. Diplomatik ilişkileri geliştirmeyi

III. Sınırlarını güvence altına almayı

amaçlarından hangilerini hedeflemiştir?

Bu fotoğraf dikkate alındığında Cumhuriyetin ilk yılları için,

I. Türk kadınına seçme hakkının verildiği

II. Ülke yönetiminde halkın söz sahibi olduğu

III. Tek dereceli seçim sisteminin uygulandığı

yargılarından hangileri çıkarılamaz?

Aşağıda Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Yaban” adlı eserinden alınan bazı bölümler verilmiştir:

“... Onlara İstanbul’un dört devletin askerî işgali altında olduğunu, İzmir’in ta Bursa’ya kadar Yunanlılar tarafından istila edildi-ğini, Adana’dan Fransızların henüz el çekmediğini, Urfa’da, Antep’te kanlı olayların cereyan etmekte olduğunu haber veriyor, her birinin yüzüne ayrı ayrı bakıyordum

.... İstanbul’da ne padişahın ne devletin ne hükûmetin itibarı kaldı. Yüzbaşı rütbesinde yabancı subaylar, sadrazamlara emir veriyor, padişaha filan adamı filan yere tayin et diye akıl veriyor. Memleketin büyüklerini, akıllı adamlarını Malta Adası’na sürdüler. Kimseye göz açtırmıyor, söz söyletmiyorlar...”

Yukarıdaki metinden hareketle,

I. Yunanlılar ve Fransızlar Anadolu’da işgal faaliyetlerinde bulunmuştur.

II. Toplumdaki aydın insanlar İtilaf Devletleri tarafından baskıya maruz kalmıştır.

III. Osmanlı Devleti’nin otoritesi sarsılmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Osmanlının son dönemlerinde Avrupa devletleri birçok bahane ile devletin iç işlerine müdahale etmişlerdir. TBMM Heyeti, Lo-zan Barış Antlaşması’nda alınacak kararlarla, yeni kurulan Türk devletinin iç işlerine müdahalede bulunulmasını engellemeye çalışmıştır.

Lozan Antlaşması’nın aşağıdaki maddelerinden hangisi bu doğrultuda alınan kararlardan biri değildir?