8. Sınıf İnkılap Tarihi Atatürk'ün Ölümü ve Sonrası 2

I. Atatürk tarafından kaleme alınmıştır.

II. T.C. nin kuruluş sürecini anlatır.

III. Milli mücadele ve Kurtuluş Savaşı yıllarını anlatır.

IV. Belgelere dayalıdır.

Yukarıda “Nutuk” ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

İkinci Dünya Savaşı’nın nedenlerine bakıldığında:

I. Birinci Dünya Savaşı sonunda imzalanan antlaşmaların çok ağır şartlar taşıması

II. Milletler Cemiyeti’nin dünya barışını koruyamaması

III. Almanya, İtalya ve Japonya’nın yayılmacı politikalar izlemeleri

IV. Sanayileşen ülkelerin petrol, kömür gibi madenlerin bulunduğu bölgeleri ele geçirme yarışı.

V. Çıkar çatışması yaşayan devletlerin birbirlerine karşı güç birliği içine girmesi.

II. Dünya Savaşı’nın nedenlerine bakıldığında, hangi maddeler sömürgecilik hareketlerinin devam ettiğini kanıtlamaktadır?

Birinci Dünya Savaşı’nda olduğu gibi, II. Dünya Savaşı’nda da ülkeler bloklara ayrılmışlardır. Bu gruplara bakıldığında, eskisinden pek de farklı olmadıkları görülür. Birinci Dünya Savaşı’ndaki itilaf ve ittifak grupları neredeyse yerlerini aynen korumuşlardır. Bu savaşta Mihver Devletler ve Müttefik Devletler olarak gruplara ayrılan ülkeler daha kanlı bir savaşın yaşanmasına neden olmuşlardır. Daha önceki savaşta istediklerini alan devletler Müttefik, istediklerini elde edemeyen devler ise Mihver grubunu oluşturmuşlardır.

Buna göre aşağıdaki ülkelerden hangisinin Müttefik Devletler içerisinde yer alması beklenemez?

I. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Amerikan Başkanı Wodrov Wilson kendi adı ile anılan Wilson İlkelerinin yayımlamıştır. Wilson, dünyanın bir daha böyle trajediler yaşamasını önlemek amacıyla uluslar arası bir cemiyetin kurulmasını istemiştir. Savaş sonunda yenilen devletlerle, yenen devletler arasında yapılacak barış antlaşmalarının belirlendiği Paris Barış Konferansı’nda Wilson’un kurulmasını istediği uluslar arası cemiyetin temelleri atılmış ve kurulması kararlaştırılmıştır. 1920 yılından itibaren Cemiyet-i Akvam (Milletler Cemiyeti) adıyla dünya barışına katkı sağlamaya çalışmıştır. 1945 yılına kadar yürürlükte kalan Milletler Cemiyeti’ne 1932’de Türkiye de üye olmuştur. Ancak Milletler cemiyeti kuruluş amacının çok uzağında kalmıştır. Güçlü devletler ile güçsüz devletler, sömüren ile sömürülenler, haklı olan ile haksızlar arasında dengeyi sağlayamamıştır. 1945 yılında da Milletler Cemiyeti kapatılmıştır.

Yukarıda verilen metindeki bilgilere bakarak Milletler Cemiyeti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

II. Dünya Savaşı Almanya’nın 1 Eylül 1939’da Polonya’yı işgal etmesi ile başlamıştır. Altı yıl süren savaşta altmış milyondan fazla insan hayatını kaybetmiştir. Yüz milyonlarca insan mülteci konumuna düşmüştür. 1945 yılının haziranında Japonya’nın Hiroşima ve Nagazaki kentlerine atılan atom bombalarının bir anda yüz binlerce masum insanın ölmesine neden olması, tüm dünyayı korkutmuş ve ülkeler savaştan çekilme kararı almışlardır. Böylece II. Dünya Savaşı sona ermiştir.

Yukarıdaki metinde bahsedilen atom bombalarını atarak, yüz binlerce insanın katledilmesine neden olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci Dünya Savaşı’nı yenik olarak bitiren Almanya ve savaşı galip tarafta bitirmesine rağmen istediğini alamayan İtalya yeniden saldırgan politikalar izlemeye başlamışlardır. Bu durumu değerlendiren Mustafa Kemal Atatürk: “Çok geçmeden Avrupa’da bir fırtına kopacak, bu müthiş kasırga, dünyanın her tarafına yayılacak ve insanlık genel bir savaş felaketinin bütün kötülükleri ile bir kez daha karşılaşacak. Bu kanlı, tehlikeli durumda tarafsız kalmak, savaşa katılmamak ve devlet gemsini bu fırtına ortasında hiçbir engele çarptırmadan yöneterek, savaş dışında ve barış içinde yaşamaya çalışmak bizim için hayati önem taşımaktadır.”demiştir. Ve çok geçmeden Avrupa’da yeni bir fırtına kopmuş, II. Dünya Savaşı başlamıştır.

Aşağıdaki seçeneklerden hangisine yukarıda verilen metindeki bilgilerden ulaşılamaz?

İkinci Dünya Savaşı’na katılmayarak tarafsız kalan Türkiye, yine de savaşa girecekmiş gibi hazırlıklar yapmıştır. Çıkardığı kanunlar ve aldığı tedbirler ile savaşın olumsuz etkileri azaltılmaya çalışılmıştır. Savaş esnasında Türkiye’nin aldığı önlemlere bakıldığında:

I. Karartma uygulaması yapılmıştır.

II. Seyahat etme, mülk edinme ve basın yayın konularında kısıtlamalar getirilmiştir.

III. Radyo yayınlarında kısıtlamalara gidilmiştir.

IV. Seferberlik ilan edilerek, erkek nüfusun önemli bir bölümü silah altına alınmıştır.

Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangilerinin üretimi düşürdüğü, nüfus artışını azalttığı ve askeri harcamaları artırdığı söylenebilir?

Türkiye II. Dünya Savaşı’nın sonuna doğru Mihver devletlere savaş ilan ederek, Birleşmiş Milletler Örgütü’nün kurucu üyesi olmuştur. BM’yi kuran ve üye olan devletler demokratik devletlerden oluşmaktaydı. Bu nedenle Türkiye’de de demokrasinin gelişmesini istediler. Özellikle muhalefetin olmaması nedeniyle iktidarın zaman zaman keyfi uygulamalara gitmesi bu durumu zorunlu kılıyordu. Muhalefetin olmaması nedeni ile hükûmet denetlenemiyordu. Farklı görüş ve düşünceler mecliste temsil edilmiyordu. Etkili bir denetimin olmaması sorunların çözümünü de zorlaştırıyordu.

Yukarıda verilen metinde, aşağıdakilerden hangisinin gerekçeleri üzerinde durulmuştur?

Cumhuriyetin ilk yıllarında çok partili hayata geçilememiştir. Cumhuriyeti ve inkılâpları içselleştirmeyen bazı kesimler çıkardıkları isyanlarla çok partili hayata geçişi de engellemişlerdir. Şeyh Sait İsyanı ilk muhalefet partimizin kapanmasına neden olurken, Menemen İsyanı’na neden olan gelişmeler, aynı zamanda ikinci muhalefet partimizin de kapanmasına neden olmuşlardır. Türkiye ancak 1945’ten itibaren çok partili hayata geçebilmiştir. 1950 yılında yapılan seçimlerle tek parti yönetimi sona ermiştir.

Aşağıdaki partilerden hanginin kurulması ile Türkiye çok partili hayata geçmiştir?

İkinci Dünya Savaşı’nda milyonlarca insan hayatını kaybetmiştir. Yine milyonlarca insan sakat kalmış, yerini yurdunu değiştirmek zorunda kalmıştır. Bu nedenle, savaştan sonra insan haklarının gelişmesine ayrı bir önem verilmiştir. Dünya barışını korumak amacıyla kurulan Birleşmiş Milletler Cemiyeti, yayımladığı İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile insan hakları konusunda çok önemli bir gelişmeye imza atmıştır. Türkiye bu bildirgeyi 6 Nisan 1949’da kabul etmiştir.

Yayımlanan bildirgede:

I. Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar

II. Yaşamak, özgürlük ve kişi güvenliği herkesin hakkıdır.

III. Herkesin eğitim hakkı vardır.

IV. Kanunlar önünde herkes eşittir. Herkes kanunların koruyuculuğundan eşit bir şekilde faydalanırlar.

Türkiye’nin bildirgeyi kabul etmesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Türkiye’de:

I. Anadol marka otomobiller üretilmeye başlamıştır.

II. Karayolu yapımına ağırlık verilmiştir.

III. Antalya Altın Portakal Film Festivali düzenlenmeye başlanmıştır.

IV. 1948 Londra Olimpiyatlarında, olimpiyat yedincisi olunmuştur.

V. 1952 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi içersinde ilk televizyon yayını yapıldı.

Yukarıdaki yapılanlara bakılarak aşağıdaki alanlardan hangisine ulaşılamaz?

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasi olarak çok önemli gelişmeler yaşanmıştır. Ülkemizde ekonomik alanda uygulanan devletçilik politikasının yanında, özel sektörün de desteklenmesi kararlaştırılmıştır. Sanayileşmeye ağırlık verilmiş, ekonominin dış dünyaya açılması hedeflenmiştir. Daha sonraki yıllarda yapılacak olan yatırımların planlanması, ekonominin planlı bir şekilde yürütülmesi için çalışmalar yapılmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi, ekonominin planlı bir şekilde yürütülmesi amacıyla kurulan kurumdur?

II. Dünya Savaşı’ndan sonra SSCB ve ABD dünyayı ikiye bölmüşlerdir. Soğuk Savaş da denilen bu dönemde, ABD başkanı Truman, SSCB tehdidi altındaki ülkelere ekonomik ve askeri yardım yapılmasını kararlaştırmıştır. Bu doğrultuda başlatılan Marshall Yardımlarından Türkiye de yararlanmıştır. Bu yardım doğrultusunda askeri araç – gereçler ve tarım araçları satın alınmıştır. Kore Savaşı’nın başlaması üzerine Marshall yardımları da kesilmiştir.

Yukarıdaki metinden çıkartılabilecek en kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Atatürk, demokrasinin tam olarak yerleşebilmesi için, Cumhuriyet’in ilk yıllarında muhalefet partilerinin kurulmasına destek vermiştir. Ancak kurulan partiler rejim karşıtlarının isyanları nedeniyle geri kapatılmıştır. II. Dünya Savaşı sonunda dünya genelinde yayılan demokratik yönetim düşüncesi Türkiye’yi de etkilemiştir. Bu gelişmeler beraberinde yeni partilerin kurulmasını sağlamıştır. Böylece ilk kez 1945 yılında ülkemizde birden fazla partinin katılımıyla seçime gidilmiştir. Bu durum Türk demokrasisi açısından da bir dönüm noktası olmuştur.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Ülkemizde ilk çok partili seçimin yapıldığı 1945 yılında seçim sistemimiz açık oy, kapalı sayım esasına dayanıyordu.

Bu sisteme göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde kurulan,

I. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

II. Millî Kalkınma Partisi

III. Demokrat Parti

IV. Serbest Cumhuriyet Fırkası

partilerden hangisi ya da hangileri çok partili dönem içinde yer alır

Türkiye, II. Dünya Savaşı’na katılmamıştır. Atatürk’ün gösterdiği hedef doğrultusunda tarafsız kalmayı tercih etmiştir. Türkiye, hem İngiltere ve Fransa ile hem de Almanya ile dostluk antlaşmaları imzalamıştır. Her iki taraf ile de diplomatik ilişkiler kurmuştur. Böylece kendisini savaşın dışında tutmayı başarmıştır.

Yukarıdaki metne göre, Türkiye ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Müttefik devletlerden ABD başkanı Roosevelt, İngiltere başkanı Churchill ve SSCB başkanı Stalin, Kırım’ın Yalta şehrinde bir konferans düzenlemişlerdir. Bu konferansın asıl toplanma amacı, savaş sonunda kurulacak olan Birleşmiş Milletler Cemiyeti’nin geleceğini belirlemektir. Müttefik Devletler, kurulacak olan cemiyete üye olmak isteyen devletlerin 1 Mart 1945’e kadar Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etmelerini istemişlerdir.

Türkiye’nin savaş sonunda kurulan Birleşmiş Milletlerin kurucu üyesi olması aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?