7. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı Soruları Çöz (4. Senaryo)

Engelleyen durumlar: (1) Mesajın net olmaması; buluşma yeri yazılmamış, 'orada' denmiş. (2) Defne'nin Cem'e karşı kendini haklı gösteren, yargılayıcı bir üslup kullanması; Cem'in sorusunu dikkate almaması. Öneri: Mesajlar yer, saat gibi bilgileri açıkça içermeli; yazan kişi karşısındakinin anlayıp anlamadığını kontrol etmeli; sorulara sabırla ve saygıyla cevap verilmeli gibi cevaplar kabul edilir. Her engel 5 puan, öneri 5 puan.

Etkin dinleme, konuşan kişiyi doğru anlamayı sağlar ve iletişimde güven ve saygı ortamı oluşturur (4 puan). Davranışlar (iki tanesi, 3'er puan): göz teması kurmak, sözünü kesmeden dinlemek, gerektiğinde 'Seni anlıyorum.' demek, duygu ve düşüncelerine dikkat etmek.

Sorun: Kerem'in fiziksel engeli nedeniyle laboratuvara ulaşamaması, diğer öğrencilerle aynı eğitim olanaklarından yararlanamaması anlamına gelir; bu da fırsat eşitliğine aykırıdır (5 puan). Öneriler (5'er puan): okula asansör veya rampa yapılması, fen derslerinin zemin kattaki erişilebilir bir sınıfta yapılması, deney malzemelerinin Kerem'in kullanabileceği bir yerde hazırlanması gibi cevaplar kabul edilir.

Fikir (5 puan): Yarışma ve etkinliklerin özel gereksinimli öğrencilerin de katılabileceği şekilde düzenlenmesi, gerekirse ek araç-gereç veya rehberlik desteği sağlanması, onlara görev ve rol verilmesi gibi. Gerekçe (5 puan): Her bireyin sosyal etkinliklere katılma hakkı vardır; katılım fırsat eşitliğini sağlar, kendine güveni artırır ve sınıfta kaynaşmayı güçlendirir gibi cevaplar kabul edilir.

Benzer yön: Her iki olayda da halk birlik ve beraberlik içinde hareket etmiş, vatanına ve bağımsızlığına sahip çıkmıştır (7 puan). Farklı yön: Millî Mücadele'de halk, işgale karşı vatanı kurtarmak için uzun bir savaşa katılmış, fedakârlık yapmıştır; 15 Temmuz'da ise demokratik düzene ve millî iradeye yönelik darbe girişimine karşı kısa sürede meydanlarda toplanıp devletinin yanında yer almıştır (8 puan). Benzer anlamdaki cevaplar kabul edilir.

Halkın birleşme nedeni (8 puan): Vatanın işgal edilmesi, bağımsızlığın tehlikeye girmesi, Mustafa Kemal'in milletin bağımsızlık duygusunu canlandırıp umut olması. Çıkarım (7 puan): Türk toplumu millî meselelerde vatan sevgisi ve bağımsızlık inancıyla hareket eder; zor şartlarda bile birlik, beraberlik ve fedakârlık gösterir gibi cevaplar kabul edilir.

Millî mesele örneği (5 puan): sınır güvenliği, ulusal bağımsızlık, büyük bir doğal afet, terörle mücadele, kültürel değerlerin korunması, ekonomik zorluk gibi bir örnek kabul edilir. İki tutum/davranış (5'er puan): birlik ve beraberlik içinde hareket etmek, devletin yanında yer almak, yardımlaşma ve dayanışma göstermek, fedakârlık yapmak, sorumluluk almak gibi. Gerekçe (5 puan): Türk milletinin geçmişte benzer durumlarda aynı tutumları göstererek başarıya ulaşması, millî meselelerin tüm toplumu ilgilendirmesi gibi çıkarımlar.